Thượng Viện Mỹ Bác Nghị Quyết Hạn Chế Quyền Chiến Tranh Của Tổng Thống Trump
Thượng viện Mỹ đã bác bỏ một nghị quyết nhằm hạn chế quyền của Tổng thống Donald Trump trong việc tiếp tục tiến hành chiến tranh với Iran mà không có sự cho phép của Quốc hội. Cuộc bỏ phiếu diễn ra vào ngày 4/3 với tỷ lệ 53-47 phản đối việc đưa nghị quyết ra xem xét, phản ánh sự chia rẽ sâu sắc theo ranh giới đảng phái trong Quốc hội Mỹ về cuộc chiến với Iran.
Phép Thử Đầu Tiên Sau Chiến Dịch Không Kích
Đây được xem là phép thử rõ ràng đầu tiên về lập trường của Quốc hội kể từ khi chiến dịch không kích phối hợp Mỹ - Israel mang tên “Operation Epic Fury” bắt đầu trên lãnh thổ Iran vào ngày 28/2. Nghị quyết do Thượng nghị sĩ Tim Kaine (đảng Dân chủ) và Rand Paul (đảng Cộng hòa) thúc đẩy, dựa trên Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, nhằm yêu cầu Quốc hội tham gia quyết định đối với chiến dịch quân sự quy mô lớn và chưa có điểm kết thúc rõ ràng.
Ông Paul là nghị sĩ Cộng hòa duy nhất dẫn đầu nỗ lực này, trong khi Thượng nghị sĩ John Fetterman là thành viên Dân chủ duy nhất bỏ phiếu chống lại nghị quyết, phù hợp với lập trường ủng hộ Israel và không muốn hạn chế quyền hành động của tổng thống.
Bối Cảnh Tranh Cãi Và Phản Đối Công Chúng
Việc nghị quyết thất bại diễn ra trong bối cảnh chính quyền đưa ra những lý giải khác nhau, đôi khi mâu thuẫn, về cuộc chiến, làm dấy lên câu hỏi về tính hợp pháp của chiến dịch. Điều này cũng xảy ra chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, khi các cuộc thăm dò cho thấy cuộc chiến không được lòng công chúng Mỹ.
Trước cuộc bỏ phiếu, ông Kaine phát biểu: “Người Mỹ muốn Tổng thống Trump giảm giá cả sinh hoạt, chứ không phải kéo chúng ta vào những cuộc chiến vô tận không cần thiết. Thế nhưng ông ấy đã đơn phương phát động các cuộc tấn công vào Iran mà không có sự cho phép của Quốc hội.”
Ủng Hộ Và Chỉ Trích Từ Các Nghị Sĩ
Phần lớn nghị sĩ Cộng hòa đã ca ngợi quyết định phát động chiến dịch quân sự của ông Trump, cho rằng hành động này là chính đáng sau nhiều thập kỷ Iran nhắm mục tiêu vào người Mỹ. Thượng nghị sĩ Roger Wicker, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện, bày tỏ đau buồn trước 6 quân nhân Mỹ thiệt mạng nhưng ca ngợi quyết định không kích là “sâu sắc, thận trọng và đúng đắn”.
Tuy nhiên, một số nghị sĩ Cộng hòa như Josh Hawley cho biết sự ủng hộ có thể giảm nếu chiến dịch mở rộng sang triển khai bộ binh, nhấn mạnh rằng việc đưa quân mặt đất vào Iran sẽ cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
Diễn Biến Chiến Sự Và Tuyên Bố Của Giới Chức Quân Sự
Vài giờ trước cuộc bỏ phiếu, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine cho biết quân đội Mỹ đang áp đảo Iran bằng các cuộc không kích, với chiến dịch bước sang giai đoạn dữ dội hơn. Ông Hegseth tuyên bố các lãnh đạo Iran “chỉ thấy sức mạnh không quân Mỹ và Israel, từng phút mỗi ngày cho đến khi chúng tôi quyết định kết thúc.”
Tướng Caine tiết lộ chiến dịch đã tàn phá chương trình tên lửa đạn đạo và lực lượng hải quân của Iran, đồng thời đang đạt “tiến triển ổn định” với kế hoạch mở rộng sâu vào nội địa. Cho đến nay, cuộc xung đột đã khiến ít nhất 6 quân nhân Mỹ thiệt mạng, đánh dấu sự khác biệt so với các hành động quân sự trước đó của ông Trump.
Tranh Luận Về Quyền Lực Hiến Định Và Tương Lai Chiến Dịch
Cuộc bỏ phiếu ngày 4/3 là nỗ lực mới nhất trong chuỗi các nghị quyết về quyền chiến tranh không thành công tại Quốc hội Mỹ. Theo Hiến pháp Mỹ, Quốc hội có quyền tuyên chiến, nhưng cơ quan này chưa làm điều đó kể từ Chiến tranh Thế giới thứ II, trong khi tổng thống có quyền hành động để bảo vệ đất nước.
Một số nghị sĩ Cộng hòa như John Curtis thừa nhận ước muốn được tham vấn trước nhưng cho rằng tổng thống đã hành động trong khuôn khổ pháp lý. Trong khi đó, các nghị sĩ Dân chủ như Adam Schiff khẳng định Quốc hội phải tái khẳng định quyền hiến định của mình đối với các quyết định chiến tranh, cảnh báo về việc ông Trump trở nên quá quen với việc phát động chiến tranh mà không có sự cho phép.
Một nghị quyết tương tự dự kiến được đưa ra bỏ phiếu tại Hạ viện vào ngày 5/3, nhưng nhiều khả năng cũng sẽ thất bại, tiếp tục duy trì quyền lực chiến tranh mở rộng cho tổng thống trong bối cảnh xung đột leo thang với Iran.
