Thủ tướng Nhật Bản Takaichi vướng nghi ngại sau khi gửi catalogue quà tặng cho nghị sĩ
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đang đối mặt với áp lực và nghi ngại ngày càng tăng sau khi thông tin bà gửi catalogue quà tặng chúc mừng tới các nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền bị lộ ra công chúng. Sự việc này xảy ra ngay sau chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) trong cuộc bầu cử vừa qua, làm dấy lên những ký ức không mấy tốt đẹp về bê bối tài chính từng chấn động chính trường Nhật Bản năm 2023.
Chi tiết về catalogue quà tặng gây tranh cãi
Theo thông tin được hãng tin AFP và các phương tiện truyền thông Nhật Bản đưa tin, bà Takaichi đã gửi catalogue quà tặng tới toàn bộ 315 nghị sĩ của LDP. Mỗi nghị sĩ được mời lựa chọn một món quà từ catalogue này với giá trị ước tính khoảng 30.000 yen (tương đương 190 USD). Trên mạng xã hội, bà Takaichi giải thích đây là "sự tri ân cho thành công trong kỳ bầu cử đầy cam go" và khẳng định không sử dụng ngân sách nhà nước cho việc này.
Trả lời chất vấn tại Quốc hội Nhật Bản vào ngày 25/2, Thủ tướng Takaichi cho biết tổng giá trị mỗi phần quà, bao gồm cả thuế và chi phí vận chuyển, vào khoảng 30.000 yen. Khoản chi này được thanh toán từ quỹ chính trị của chi nhánh LDP tại khu vực bầu cử số 2 tỉnh Nara - nơi bà đang đứng đầu.
"Chúng tôi trao quà với tư cách là chi nhánh LDP tại khu vực bầu cử số 2 tỉnh Nara sau cuộc bầu cử Hạ viện, nhằm ghi nhận chiến thắng của các nghị sĩ trong một cuộc đua vô cùng khốc liệt", bà Takaichi nói với các nghị sĩ đối lập, theo dẫn lời của hãng tin Kyodo.
Phản ứng từ phe đối lập và dư luận
Ông Junya Ogawa, lãnh đạo phe đối lập chính Liên minh Cải cách Trung dung, đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ hành động này của Thủ tướng Takaichi. Trên mạng xã hội, ông Ogawa viết: "Thông tin về các cuốn catalogue này rất dễ khiến người dân phải thốt lên: 'Thủ tướng Takaichi, bà cũng vậy sao?'".
Ông nhấn mạnh đây là "diễn biến mới" và yêu cầu Thủ tướng phải chịu trách nhiệm nghiêm khắc trước Quốc hội và cử tri. Sự việc càng trở nên nhạy cảm khi ngay từ tối 24/2, sau khi truyền thông đưa tin, bà Takaichi đã phải thừa nhận trên mạng xã hội và bày tỏ hy vọng những món quà "sẽ hữu ích cho công việc lập pháp của họ trong tương lai".
Nguồn gốc catalogue và quy định pháp lý
Theo trang tin Bunshun Online - phiên bản điện tử của tuần san Shukan Bunshun - catalogue quà tặng được đặt từ chuỗi bách hóa nổi tiếng Kintetsu Department Store. Trên website của Kintetsu, khách hàng có thể thanh toán trước 34.000 yen để gửi một catalogue tới người nhận, sau đó người này sẽ tự chọn món quà bên trong với nhiều lựa chọn đa dạng:
- Xe đạp cao cấp
- Cua đặc sản hảo hạng
- Kỳ nghỉ tại khách sạn hạng sang
- Nhiều mặt hàng đắt tiền khác
Về mặt pháp lý, luật tài trợ chính trị của Nhật Bản quy định cá nhân không được phép quyên góp trực tiếp cho ứng viên tranh cử. Tuy nhiên, các khoản đóng góp có thể được thực hiện thông qua đảng phái chính trị, bao gồm cả các chi nhánh địa phương như trường hợp của chi nhánh LDP tại Nara do bà Takaichi đứng đầu.
Hồi ức đau đớn từ bê bối "quỹ đen" 2023
Sự việc liên quan đến bà Takaichi hiện đang gợi lại bê bối "quỹ đen" từng làm chấn động LDP vào năm 2023. Khi đó, Thủ tướng Fumio Kishida đã phải đối mặt với làn sóng phẫn nộ mạnh mẽ từ cử tri và giới truyền thông. Hệ quả của vụ bê bối này kéo dài sang năm ngoái, khi liên minh của người kế nhiệm ông Kishida là Shigeru Ishiba đánh mất thế đa số tại cả hai viện Quốc hội.
Đáng chú ý, tháng 3 năm ngoái, chính ông Ishiba cũng từng bị chỉ trích vì bị cáo buộc trao phiếu quà tặng trị giá 100.000 yen - chi bằng tiền cá nhân - cho 15 nghị sĩ Hạ viện nhiệm kỳ đầu trong một bữa tối. Những sự kiện này cho thấy vấn đề tài chính chính trị vẫn là điểm nhạy cảm tại Nhật Bản.
Bối cảnh chính trị hiện tại
Sự việc xảy ra trong bối cảnh bà Sanae Takaichi vừa tái đắc cử Thủ tướng Nhật Bản vào ngày 18/2 tại kỳ họp đặc biệt của Quốc hội, sau chiến thắng áp đảo mang tính lịch sử của LDP trong cuộc tổng tuyển cử ngày 8/2. Chiến thắng này được xem là cơ hội để bà Takaichi củng cố quyền lực và thực hiện các chính sách quan trọng.
Tuy nhiên, vụ catalogue quà tặng đã làm lu mờ phần nào chiến thắng đó và đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong hoạt động chính trị. Giới phân tích cho rằng đây có thể là thách thức không nhỏ đối với uy tín của Thủ tướng Takaichi trong những ngày đầu nhiệm kỳ mới.
Vấn đề hiện đang được theo dõi sát sao bởi cả giới truyền thông lẫn các đảng phái đối lập. Các nghị sĩ đối lập đã yêu cầu làm rõ nhiều khía cạnh của vụ việc, bao gồm việc lựa chọn đối tượng nhận quà, tiêu chí phân phối và mức độ ảnh hưởng đến tính độc lập trong quyết định lập pháp của các nghị sĩ nhận quà.
