Phản ứng thế giới sau bài phát biểu của ông Trump về Iran: Giá dầu tăng vọt, chia rẽ sâu sắc
Ngay sau bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về chiến dịch quân sự tại Iran, các phản ứng trái chiều từ thực địa, thị trường tài chính và chính giới quốc tế đã lập tức xuất hiện, tạo nên một bức tranh đối lập với những tuyên bố thắng lợi từ Nhà Trắng. Trong khi ông Trump khẳng định năng lực quân sự của Tehran "gần như đã bị phá hủy", thực tế cho thấy các hoạt động tác chiến vẫn tiếp diễn, với quân đội Israel báo cáo về các vụ phóng tên lửa từ Iran.
Thực địa và phản ứng quốc tế
Quân đội Israel cho biết đã phát hiện các vụ phóng tên lửa từ phía Iran vào lãnh thổ nước này và khẳng định các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn các mối đe dọa. Đồng thời, Bahrain, một đồng minh vùng Vịnh được ông Trump cảm ơn, đã phát còi báo động trong đúng khoảng thời gian ông Trump phát biểu, với Bộ Nội vụ nước này kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và di chuyển đến nơi an toàn.
Trước đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã gửi thư kêu gọi người dân Mỹ "nhìn xa hơn" những thông tin sai lệch về chiến sự, đặt câu hỏi liệu cuộc chiến có thực sự phục vụ lợi ích của người dân Mỹ hay không, đồng thời cáo buộc Mỹ tham chiến "như một lực lượng ủy nhiệm của Israel".
Biến động thị trường năng lượng
Theo CNN, bài phát biểu của Tổng thống Trump không giúp trấn an thị trường năng lượng đang biến động. Giá dầu tăng cao ngay trong những phút đầu tiên, với dầu Brent tăng hơn 4% lên mức hơn 105 USD/thùng và dầu WTI tăng hơn 3% lên mức hơn 103 USD/thùng, sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tiếp tục xung đột tại Iran thêm vài tuần nữa và đe dọa ném bom các nhà máy điện của Iran.
Kể từ khi chiến sự bắt đầu, cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu cũng đồng thời xảy ra, khiến giá xăng tăng tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, ông Trump đã hạ thấp mức độ nghiêm trọng của vấn đề và khẳng định Mỹ không phụ thuộc vào nguồn dầu nhập khẩu từ eo biển Hormuz, đồng thời phát tín hiệu rằng ông sẵn sàng kết thúc chiến sự mà không mở lại eo biển này.
Phản ứng của thị trường đã khiến nhà phân tích người Mỹ Ann Coulter đưa ra nhận xét mỉa mai trên mạng xã hội X: "Bài phát biểu tuyệt vời của Trump đã mang lại kết quả! Làm tốt lắm, thưa ngài Tổng thống!". Bài phát biểu không những không trấn an được thị trường mà còn thúc đẩy tâm lý lo ngại về một cuộc xung đột kéo dài, khiến chỉ số Dow Jones và S&P 500 đều giảm.
Chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Mỹ
Quan chức Nhà Trắng nhận định bài phát biểu của ông Trump đã đạt mục tiêu quảng bá thành công những thành tựu của cuộc chiến tại Iran, với các quan chức này hài lòng với cách Tổng thống xử lý bài phát biểu trước toàn nước Mỹ. Họ cho rằng ông Trump đã trình bày lý do chính quyền tiến hành chiến tranh, quảng bá những thành công của chiến dịch quân sự, và trấn an người dân Mỹ rằng cuộc chiến đang tiến gần đến hồi kết.
Ngoại trưởng Marco Rubio và Thượng nghị sĩ Lindsey Graham ca ngợi bài phát biểu là "mạnh mẽ", làm rõ mục tiêu phá hủy năng lực quân sự của đối phương. Tuy nhiên, phe phản đối cũng đưa ra những quan điểm gay gắt, với cựu nghị sĩ Đảng Cộng hòa Marjorie Taylor Greene chỉ trích bài phát biểu chỉ tập trung vào chiến tranh mà không có giải pháp cho các vấn đề kinh tế trong nước.
Các nghị sĩ Dân chủ cũng lên tiếng chỉ trích, với Thượng nghị sĩ Chris Coons viết trên X rằng bài phát biểu "lan man, thiếu định hướng, thiếu nghiêm túc". Ông Harlan Ullman, cựu sĩ quan cấp cao của hải quân Mỹ, chỉ trích bài phát biểu vì không đưa ra được chiến lược rõ ràng và cảnh báo rằng việc nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao thêm nữa.
Nhận định từ giới quan sát quốc tế
Theo Al Jazeera, bài phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump về vấn đề Iran không chứa đựng nhiều yếu tố đột phá, chủ yếu lặp lại các luận điểm cứng rắn quen thuộc. Tuy nhiên, ông David Des Roches, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Thayer Marshall, cho rằng những tuyên bố này dường như là bước chuẩn bị tâm lý và chính trị cho một chiến dịch quân sự kéo dài hơn dự kiến tại Iran.
Al Jazeera đánh giá nỗ lực này khó có thể thúc đẩy Tehran ngồi vào bàn đàm phán, do thiếu vắng những nhượng bộ hoặc đề xuất mới. Trong bài phát biểu, ông Trump mô tả cuộc tấn công của Mỹ là hành động đáp trả đối với những mối đe dọa từ Iran trong suốt gần nửa thế kỷ, nhấn mạnh những tiến triển quân sự và kêu gọi người dân kiên nhẫn.
Tuy nhiên, CNN nhấn mạnh Tổng thống vẫn chưa trả lời được câu hỏi then chốt về thời điểm kết thúc cuộc chiến, thay vào đó chỉ là những lời đe dọa đưa Iran "trở về thời kỳ đồ đá" trong 2-3 tuần tới. Ông Trump cũng chưa làm rõ mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến, với các vấn đề then chốt như triển khai bộ binh hay làm suy yếu quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz vẫn chưa có lời giải.
