Mỹ đối mặt nguy cơ leo thang xung đột nếu Iran bắt giữ phi công F-15E mất tích
Sau chuỗi ngày suôn sẻ trong cuộc xung đột với Iran, nước Mỹ đang đứng trước một bước ngoặt căng thẳng khi một chiếc F-15E bị bắn rơi trên bầu trời Iran vào ngày 3/4. Trong khi một phi công đã được giải cứu, một người vẫn đang mất tích, và việc Iran bắt giữ phi công này có thể đẩy cuộc chiến vào nguy cơ leo thang ngoài tầm kiểm soát, theo phân tích của The Economist.
Sự kiện bất ngờ làm gián đoạn kế hoạch của Tổng thống Trump
Sự kiện này buộc Tổng thống Mỹ Donald Trump phải bỏ ngày nghỉ cuối tuần tại khu nghỉ dưỡng để tập trung giải quyết tình hình. Truyền thông nhà nước Iran tuyên bố hệ thống phòng không đã khai hỏa vào một máy bay A-10 bị coi là "đối phương" gần eo biển Hormuz. Cùng ngày, New York Times đưa tin thêm một chiến đấu cơ Mỹ gặp nạn ở khu vực Vịnh, với phi công duy nhất được giải cứu.
Mối nguy leo thang từ việc mất máy bay
Không quân và hải quân Mỹ đã thực hiện hơn 12.000 phi vụ trong năm tuần xung đột, với F-15E Strike Eagles đóng vai trò then chốt trong các cuộc tấn công mặt đất và không chiến. Mỗi chiếc F-15E chở theo một phi công và một người điều khiển hệ thống vũ khí. Mặc dù phần lớn hệ thống phòng không Iran đã bị phá hủy, tỷ lệ mất máy bay của Mỹ vẫn thấp so với các cuộc xung đột lịch sử, nhưng lưới phòng không của Iran chưa bị vô hiệu hóa hoàn toàn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) tuyên bố đã bắn rơi máy bay và công bố hình ảnh phần cánh, đuôi cùng ghế thoát hiểm. Tehran cam kết treo thưởng lớn cho ai phát hiện phi công mất tích. Nếu Mỹ giải cứu thành công, vấn đề có thể không quá nghiêm trọng, nhưng nếu phi công bị Iran bắt giữ, tình hình sẽ khác biệt hoàn toàn.
Hậu quả tiềm tàng nếu phi công Mỹ trở thành tù binh
Việc Iran bắt được tù binh Mỹ có thể biến thành con bài đàm phán quan trọng, thậm chí chỉ từ chối tiết lộ thông tin cũng mang lại lợi thế. Sự kiện này sẽ khiến dư luận Mỹ dậy sóng, với hệ quả khó lường: Tổng thống Trump có thể gia tăng cường độ tấn công để buộc Iran trao trả tù binh, dẫn đến leo thang xung đột nghiêm trọng hơn.
Vấn đề nhạy cảm trong lịch sử nước Mỹ
Việc phi công bị đối phương bắn rơi luôn là vấn đề nhạy cảm với Mỹ. Trong quá khứ, các sự kiện như vụ bắt giữ phi công Mỹ tại Lebanon năm 1983 hay việc Iraq sử dụng phi công Mỹ cho mục đích truyền thông trong các cuộc chiến 1991 và 2003 đã để lại bài học sâu sắc. Nước Mỹ cũng không quên vụ bắt cóc con tin tại Đại sứ quán Tehran năm 1979 hay việc 10 binh sĩ hải quân bị IRGC bắt giữ năm 2016, với hình ảnh gây chấn động.
Hồi đầu tháng 3, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Larijani từng tuyên bố về việc bắt giữ binh sĩ Mỹ, dù thông tin này bị quân đội Mỹ bác bỏ. Trong bối cảnh giới lãnh đạo Mỹ sử dụng ngôn từ mạnh mẽ nhằm vào Iran, như tuyên bố của Tổng thống Trump về việc đưa Iran "trở về thời kỳ đồ đá", các tù binh Mỹ có thể đối mặt với sự đối xử khắc nghiệt hơn.
Kết luận
Số phận của phi công F-15E mất tích đang trở thành biến số then chốt trong cuộc xung đột Mỹ - Iran. Nếu không được giải quyết nhanh chóng, tình hình có thể leo thang, đặt Tổng thống Trump trước những quyết định khó khăn và làm thay đổi cục diện chiến trường Trung Đông.
