Nga cảnh báo Mỹ về nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân từ chiến dịch tấn công Iran
Ngày 3/3, Nga đã đưa ra cảnh báo đanh thép về chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cho rằng hành động này có thể dẫn đến chính kết cục mà họ muốn ngăn chặn. Theo Nga, cuộc tấn công có nguy cơ thúc đẩy cả Iran lẫn các nước Ả Rập láng giềng tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân, tạo ra một cuộc chạy đua nguyên tử trong khu vực.
Lời cảnh báo từ Ngoại trưởng Sergei Lavrov
Trong một cuộc họp báo, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nhấn mạnh rằng hệ quả hợp lý của chiến dịch có thể là "những lực lượng sẽ xuất hiện tại Iran ủng hộ việc làm chính điều mà người Mỹ muốn tránh, đó là sở hữu bom hạt nhân". Ông giải thích thêm: "Bởi vì Mỹ không tấn công những nước có bom hạt nhân", ám chỉ rằng việc tấn công Iran có thể khiến nước này và các quốc gia khác đẩy mạnh phát triển vũ khí hạt nhân để tự vệ.
Ông Lavrov cảnh báo nguy cơ hiện nay là "vấn đề phổ biến vũ khí hạt nhân có thể bắt đầu vượt khỏi tầm kiểm soát". Ông nhận định: "Mục tiêu được tuyên bố là khởi động chiến sự để ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân, nhưng điều đó lại có thể kích thích những xu hướng hoàn toàn ngược lại".
Bối cảnh cuộc tấn công và phản ứng của Nga
Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28/2, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump viện dẫn việc Iran theo đuổi vũ khí hạt nhân – điều mà Tehran phủ nhận – làm lý do để tiến hành tấn công. Cuộc tấn công đã khiến Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, châm ngòi cho xung đột lan rộng khắp Trung Đông trong những ngày qua.
Nga, quốc gia có quan hệ chặt chẽ với Iran, đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình. Tổng thống Vladimir Putin gọi việc sát hại ông Khamenei là một hành động "đầy toan tính và lạnh lùng". Moscow đồng thời kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch và nỗ lực giảm bớt căng thẳng trong khu vực.
Điện Kremlin cho biết ông Putin, người đã điện đàm với các lãnh đạo Vùng Vịnh vào ngày 2/3, sẽ chuyển tới Iran những quan ngại của họ về các cuộc tấn công quân sự mà Tehran tiến hành nhằm vào họ kể từ khi chiến sự bắt đầu. Iran đã tuyên bố tập kích vào các căn cứ của Mỹ trong khu vực như một phần của phản ứng.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định: "Ông Putin chắc chắn sẽ nỗ lực hết sức để góp phần ít nhất làm giảm bớt căng thẳng".
Nguy cơ đối với nhà máy điện hạt nhân Bushehr
Bên cạnh những cảnh báo về phổ biến vũ khí hạt nhân, Nga cũng lo ngại về an toàn của nhà máy điện hạt nhân Bushehr tại Iran. Người đứng đầu Tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc gia Nga Rosatom, Alexey Likhachev, cảnh báo ngày 3/3 rằng nhà máy này đang đối mặt với nguy cơ do xung đột leo thang.
Ông Likhachev cho biết: "Rõ ràng là có mối đe dọa đối với nhà máy. Có thể nghe thấy các vụ nổ chỉ cách vài km", đồng thời khẳng định bản thân nhà máy không phải là mục tiêu bị tấn công. Nhà máy điện hạt nhân Bushehr là công trình do Nga xây dựng tại thành phố cảng Bushehr của Iran.
Rosatom đã thực hiện các biện pháp phòng ngừa, bao gồm việc sơ tán gần 100 người khỏi Iran vào ngày 28/2, gồm con em nhân viên và các nhân sự không thiết yếu. Tuy nhiên, những nhân viên khác vẫn ở lại để duy trì hoạt động của nhà máy. Theo các phát biểu được hãng Interfax dẫn lại, ông Likhachev cho biết đợt sơ tán tiếp theo, dự kiến từ 150 đến 200 người tại nhà máy, sẽ được tiến hành khi tình hình cho phép.
Quan điểm của Nga về chương trình hạt nhân Iran
Nga tiếp tục bảo vệ quan điểm của mình về chương trình hạt nhân Iran. Ông Lavrov cho biết Moscow vẫn chưa thấy bất kỳ bằng chứng nào cho thấy Iran đang phát triển vũ khí hạt nhân. Iran nhiều lần khẳng định họ không phát triển vũ khí hạt nhân và chương trình nguyên tử của họ vì mục đích hòa bình.
Những tuyên bố này làm nổi bật sự khác biệt trong cách tiếp cận giữa Nga và Mỹ đối với vấn đề Iran, với Nga nhấn mạnh vào giải pháp ngoại giao và cảnh báo về hậu quả không lường trước được từ các hành động quân sự.
