Nga tuyên bố bắn hạ 125 UAV Ukraine, nhà máy lọc dầu lớn bị tấn công
Ngày 26 tháng 3, Bộ Quốc phòng Nga công bố thông tin rằng lực lượng phòng không của nước này đã thành công trong việc phá hủy 125 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine trên lãnh thổ Nga vào rạng sáng cùng ngày. Đợt tấn công này đã dẫn đến một trường hợp thiệt mạng và ít nhất hai người bị thương, làm dấy lên mối lo ngại về sự leo thang trong cuộc xung đột kéo dài.
Nhà máy lọc dầu Kirishi bị tấn công, ngừng hoạt động
Theo báo cáo từ các quan chức Nga, được hãng thông tấn TASS dẫn nguồn, thiệt hại đã xảy ra tại một khu công nghiệp ở vùng Leningrad. Tỉnh trưởng Aleksandr Drozdenko xác nhận rằng một vụ tấn công bằng UAV đã nhắm vào thành phố Kirishi, nơi tọa lạc một trong những cơ sở lọc dầu lớn nhất của Nga - nhà máy Kirishinefteorgsintez.
Hãng tin Reuters đưa tin, vụ tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại một số đơn vị trong nhà máy, buộc cơ sở này phải tạm ngừng hoạt động. Nhà máy lọc dầu Kirishi, thuộc quản lý của công ty Surgutgeftegaz, có công suất xử lý ấn tượng lên đến khoảng 400.000 thùng mỗi ngày. Trong những năm gần đây, nhà máy này đóng góp khoảng 7% tổng sản lượng lọc dầu của Nga, khiến việc ngừng sản xuất có tác động đáng kể.
Việc gián đoạn hoạt động tại nhà máy Kirishi được dự báo sẽ làm trầm trọng thêm những thách thức về nguồn cung dầu của Nga. Theo Reuters, khoảng 40% công suất xuất khẩu dầu thô của nước này đã bị ảnh hưởng do các cuộc tấn công bằng UAV, việc bắt giữ các tàu chở dầu, và sự đóng cửa của đường ống dẫn dầu Druzhba trên lãnh thổ Ukraine.
Ukraine phản ứng và tình hình chiến sự
Về phía Ukraine, chính quyền nước này thông báo rằng ít nhất hai người đã thiệt mạng và 34 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày qua, theo trang The Kyiv Independent. Không quân Ukraine cho biết đã phát hiện 153 UAV được phóng sang Ukraine vào rạng sáng ngày 26 tháng 3.
Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn được 130 chiếc, tuy nhiên, ít nhất 16 chiếc đã vượt qua hệ thống phòng thủ và tấn công 11 địa điểm khác nhau. Mảnh vỡ từ các UAV được ghi nhận rơi xuống 5 địa điểm, gây thêm thiệt hại và lo ngại.
Công ty năng lượng tư nhân lớn nhất của Ukraine, DTEK, tiết lộ rằng lực lượng Nga đã tấn công 4 cơ sở năng lượng tại tỉnh Odessa ở miền nam, dẫn đến thiệt hại đáng kể. Tính đến chiều ngày 26 tháng 3, hơn 33.000 cư dân ở tỉnh Odessa vẫn đang sống trong cảnh mất điện. May mắn thay, các đội sửa chữa của DTEK đã khôi phục điện cho hơn 31.000 cư dân trong đêm, phần nào giảm bớt khó khăn.
Cho đến nay, cả Nga và Ukraine đều chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin của nhau. Hai bên vẫn duy trì tuyên bố rằng họ không nhắm mục tiêu vào dân thường, mặc dù tình hình thực tế cho thấy nhiều thiệt hại về người và tài sản.
Tàu chở dầu bị tấn công và bối cảnh quốc tế
Trong một diễn biến liên quan, Bộ trưởng Giao thông và Hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ Abdulkadir Uraloglu xác nhận vào ngày 26 tháng 3 rằng tàu chở dầu Altura của Thổ Nhĩ Kỳ đã bị tấn công tại biển Đen, theo TASS. Con tàu treo cờ Sierra Leone bị tấn công khi ở vị trí cách eo biển Bosphorus khoảng 24 km.
Con tàu này chở theo 140.000 tấn dầu, xuất phát từ cảng Novorossiysk của Nga và đang trên đường đến Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, theo website theo dõi tàu thuyền Marinetraffic. Mặc dù bị hư hại một phần sau vụ nổ và phòng máy bị nước tràn vào, toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn. Tuần duyên Thổ Nhĩ Kỳ đang tích cực làm việc tại hiện trường để xử lý sự cố.
Bộ trưởng Uraloglu cho hay con tàu bị tấn công bởi một thiết bị có thể là xuồng không người lái. Lực lượng Ukraine đã thực hiện nhiều cuộc tấn công vào Hạm đội biển Đen của Nga trong thời gian qua, nhưng Kyiv vẫn chưa bình luận về vụ việc cụ thể này.
Vụ tấn công xảy ra trong bối cảnh các nước châu Âu đang tăng cường nỗ lực để kiềm chế đội tàu bóng đêm của Nga - một mạng lưới tàu chở dầu bị cho là được sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt áp đặt lên Moscow. Ngày 25 tháng 3, Anh đã tuyên bố rằng lực lượng vũ trang và nhân viên thực thi pháp luật của nước này sẽ được phép lên tàu các tàu này trong vùng biển của Anh, nhằm ngăn chặn các hoạt động trốn tránh.
Mỹ xem xét chuyển hướng viện trợ và đàm phán hòa bình
Theo báo The Washington Post ngày 26 tháng 3, Lầu Năm Góc đang xem xét khả năng chuyển một phần viện trợ quân sự dành cho Ukraine sang khu vực Trung Đông. Động thái tiềm năng này xuất hiện khi Mỹ mở rộng các hoạt động chống lại Iran, làm dấy lên lo ngại ở Kyiv về khả năng chậm trễ trong việc cung cấp các thiết bị phòng không cần thiết.
Các loại vũ khí đang được xem xét bao gồm tên lửa đánh chặn phòng không được đặt hàng thông qua chương trình Danh sách yêu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL), cho phép các thành viên NATO khác tài trợ cho việc mua sắm vũ khí của Mỹ cho Ukraine. Một quan chức Ukraine bày tỏ lo ngại về khả năng này với The Kyiv Independent, trong khi một quan chức Bộ Chiến tranh Mỹ khẳng định quân đội Mỹ vẫn cam kết đảm bảo trang bị đầy đủ cho cả lực lượng Mỹ và các đồng minh.
Thông tin trên cũng xuất hiện khi tiến trình đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine gặp bế tắc, được cho là do vấn đề lãnh thổ và bị chiến sự Trung Đông phủ bóng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 25 tháng 3 nói rằng Washington đang gây sức ép buộc Kyiv nhượng bộ toàn bộ khu vực Donbass cho Nga như một điều kiện để đổi lấy các đảm bảo an ninh trong thỏa thuận hòa bình.
Lãnh đạo Ukraine cảnh báo rằng việc rút quân khỏi Donbass sẽ làm suy yếu năng lực phòng thủ, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh của Ukraine và châu Âu. Trong khi đó, Nga coi việc kiểm soát toàn bộ khu vực này là mục tiêu cốt lõi và sẵn sàng tiếp tục theo đuổi cả trên chiến trường lẫn bàn đàm phán.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu, Kaja Kallas, ngày 26 tháng 3 bày tỏ lo ngại về việc gây sức ép của Mỹ, gọi đó là cách tiếp cận sai lầm và là cái bẫy mà chúng ta không nên mắc phải, phản ánh sự chia rẽ trong cộng đồng quốc tế về cách giải quyết xung đột.
