Mỹ mở chiến dịch không kích lớn vào Iran, Đại giáo chủ Khamenei tử vong
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phát động một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran vào ngày 28/2, theo thông tin từ Washington Post dẫn lời ba nguồn nắm rõ tình hình. Cuộc tấn công này diễn ra sau nhiều tuần lễ vận động tích cực từ phía Israel và Ả-rập Xê-út đối với Washington, dẫn đến thiệt mạng của Đại giáo chủ Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao khác của Iran.
Vận động ngoại giao bí mật và công khai
Theo các nguồn tin, Thái tử Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman đã thực hiện nhiều cuộc điện đàm riêng với ông Trump trong tháng qua để thúc đẩy Mỹ tấn công Iran, mặc dù về mặt công khai, Riyadh vẫn thể hiện sự ủng hộ đối với các giải pháp ngoại giao. Đồng thời, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiếp tục kêu gọi Mỹ tiến hành không kích, coi Iran là mối đe dọa sống còn đối với đất nước ông.
Những nỗ lực kết hợp này đã góp phần thuyết phục Tổng thống Trump ra lệnh tiến hành chiến dịch không kích lớn, nhắm vào giới lãnh đạo và quân đội Iran. Cuộc tấn công xảy ra bất chấp các đánh giá từ tình báo Mỹ, cho rằng lực lượng Iran khó có thể gây ra mối đe dọa tức thì đối với lãnh thổ Mỹ trong vòng một thập niên tới.
Bước ngoặt trong chính sách của Mỹ
Đây được xem là một bước ngoặt quan trọng sau nhiều thập niên Mỹ thực hiện chính sách kiềm chế, tránh lật đổ chính quyền của một quốc gia với hơn 90 triệu dân. Hành động này đánh dấu sự thay đổi mạnh mẽ trong lựa chọn của nhà lãnh đạo Mỹ, vì trước đây, ông Trump thường ưa chuộng những hành động trên phạm vi hẹp hơn.
Giờ đây, ông Trump phải chấp nhận rủi ro trong "canh bạc" mà ông lựa chọn, với hy vọng rằng một chiến dịch quân sự lớn từ trên không có thể đạt được các mục tiêu chính trị trên thực địa. Trong một video được đăng tải khi bom Mỹ đang trút xuống các mục tiêu trên khắp Iran, ông Trump tuyên bố: "Không tổng thống nào sẵn sàng làm điều tôi sẵn sàng làm tối nay. Giờ các bạn có một tổng thống mang đến cho các bạn điều các bạn muốn, hãy xem các bạn phản ứng thế nào".
Phản ứng và hệ lụy sau cuộc tấn công
Sau cuộc tấn công đầu tiên của Mỹ vào ngày 28/3, Iran đã đáp trả bằng việc tấn công Ả-rập Xê-út. Riyadh ngay lập tức ra tuyên bố giận dữ, lên án hành động này và kêu gọi cộng đồng quốc tế thực hiện "mọi biện pháp cần thiết và quyết đoán" để đối phó với Iran.
Trong bài phát biểu vào ngày 28/3, ông Trump nhắc lại các sự kiện lịch sử như vụ bắt giữ 52 con tin Mỹ tại đại sứ quán ở Tehran năm 1979, vụ đánh bom năm 1983 khiến 241 binh sĩ Mỹ thiệt mạng ở Beirut, và vụ tấn năm 2000 nhằm vào tàu khu trục USS Cole. Ông cáo buộc Tehran tiếp tục theo đuổi vũ khí hạt nhân và tên lửa tầm xa có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ.
Tuy nhiên, các tuyên bố này thiếu cơ sở vững chắc. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho biết không có bằng chứng Iran đã tái khởi động chương trình làm giàu uranium hoặc có kế hoạch chế tạo bom. Năm ngoái, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ cũng thông báo không ghi nhận dấu hiệu Iran phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa, và ước tính họ sẽ cần khoảng một thập niên nếu quyết định làm điều đó.
Thượng nghị sĩ Mark R. Warner, thành viên Dân chủ cao cấp tại Ủy ban Tình báo Thượng viện, đặt câu hỏi: "Mối đe dọa cận kề đối với nước Mỹ là gì? Tôi không biết câu trả lời". Trong khi đó, tại Iran, người dân tập trung ở thủ đô Tehran để khóc thương Đại giáo chủ Khamenei, và các phát thanh viên khóc nức nở khi thông báo tin ông qua đời sau 36 năm cầm quyền.
