Mỹ Thúc Đẩy Liên Minh Hormuz, Để Ngỏ Khả Năng Kiểm Soát Đảo Kharg Của Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tích cực tập hợp một liên minh đa quốc gia nhằm bảo trợ việc mở lại Eo biển Hormuz, với hy vọng công bố chính thức vào cuối tuần này. Đồng thời, ông cũng cân nhắc khả năng kiểm soát đảo Kharg – một kho dầu quan trọng của Iran – nếu tình trạng đóng băng tàu chở dầu tại Vịnh Ba Tư vẫn tiếp diễn.
Nỗ Lực Thành Lập Liên Minh Hormuz
Sau hai tuần xung đột bùng phát, giá dầu và khí đốt toàn cầu duy trì ở mức cao khi Iran tiếp tục phong tỏa Eo biển Hormuz, làm tắc nghẽn một phần đáng kể nguồn cung dầu thô thế giới. Ngày 16/3, nguồn tin từ Axios tiết lộ rằng, chừng nào lệnh phong tỏa còn hiệu lực và xuất khẩu dầu mỏ vùng Vịnh bị hạn chế, Tổng thống Trump sẽ khó có thể chấm dứt giao tranh ngay cả khi mong muốn.
Trên Truth Social ngày 14/3, ông Trump tuyên bố Mỹ và một số quốc gia sẽ điều tàu chiến đến vùng Vịnh để khôi phục vận chuyển thương mại, kêu gọi sự hỗ trợ từ Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh. Ngày 15/3, trên chuyên cơ Không lực Một, ông nhấn mạnh việc "yêu cầu" các thành viên NATO và các nước nhập khẩu dầu, bao gồm Trung Quốc, giúp Mỹ đảm bảo an ninh Eo biển Hormuz.
"Chúng tôi đang đàm phán với 7 quốc gia, và một số đã từ chối. Nhiệm vụ này khá đơn giản vì Iran chỉ còn rất ít hỏa lực", ông Trump chia sẻ. Phía hậu trường, tổng thống và các quan chức cấp cao đã dành cả cuối tuần để liên lạc qua điện thoại, tập hợp liên minh bảo vệ eo biển. Thủ tướng Anh Keir Starmer là một trong những người đã trao đổi với ông Trump, đánh dấu sự thay đổi sau tuyên bố trước đó rằng đã "quá muộn" để Anh giúp đỡ.
Một nguồn thạo tin cho biết: "Đó là một cuối tuần bận rộn với hoạt động ngoại giao giữa Mỹ và đồng minh châu Âu, vùng Vịnh và châu Á. Trọng tâm là tìm kiếm cam kết chính trị cho nhóm bảo vệ Eo biển Hormuz". Dù chưa có quốc gia nào công khai cam kết, Tổng thống Trump hy vọng một số sẽ tuyên bố ủng hộ trong tuần này, hình thành "Liên minh Hormuz" như Nhà Trắng gọi.
Mục đích hiện tại là đảm bảo cam kết chính trị, với vấn đề cụ thể về đóng góp tàu chiến, hỗ trợ chỉ huy, máy bay không người lái sẽ được thảo luận sau. Một quan chức giấu tên nhận định: "Phần lớn lượng dầu này không phải của Mỹ. Nếu các nước muốn giá dầu giảm, họ cần giúp đỡ".
Trong tuần này, ông Trump sẽ thảo luận với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi về Iran và an toàn tàu chở dầu. Đồng thời, ông gây áp lực lên Trung Quốc cam kết tham gia liên minh trước chuyến thăm Bắc Kinh cuối tháng, thậm chí có thể hoãn lại nếu không nhận được hợp tác.
Kế Hoạch Tiềm Ẩn Với Đảo Kharg
Những ngày qua, Mỹ tiếp tục dội bom các mục tiêu Iran, tập trung vào bờ biển Vịnh Ba Tư và đảo Kharg – cảng chiến lược cách bờ 15 dặm, xử lý khoảng 90% dầu thô xuất khẩu của Iran. Ngày 13/3, Tổng thống Trump tuyên bố đã ra lệnh tấn công cơ sở quân sự trên đảo Kharg nhưng không nhắm vào cơ sở dầu mỏ, làm dấy lên đồn đoán về các bước đi tiếp theo.
Theo Axios, ông Trump bị thu hút bởi ý tưởng kiểm soát đảo Kharg vì nó có thể tạo ra "một đòn giáng mạnh vào nền kinh tế Iran". Tuy nhiên, động thái này đòi hỏi triển khai quân ra chiến trường và có thể kích hoạt các cuộc tấn công trả đũa của Iran vào cơ sở dầu mỏ tại các nước vùng Vịnh, đặc biệt là Ả-rập Xê-út.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa) hoan nghênh "quyết định đưa xung đột đến đảo Kharg", cho rằng nền kinh tế Iran sẽ bị "phá hủy" nếu mất quyền kiểm soát trung tâm dầu mỏ này. Ông viết trên X: "Hiếm khi trong chiến tranh mà đối thủ cung cấp một mục tiêu duy nhất như đảo Kharg, có thể thay đổi đáng kể kết quả xung đột. Ai kiểm soát đảo Kharg, người đó kiểm soát cuộc chiến".
Tuần trước, Axios đưa tin quân đội Mỹ đang xem xét kiểm soát đảo Kharg và cử lực lượng bảo vệ kho dự trữ uranium của Iran. Một quan chức cấp cao Nhà Trắng phản hồi: "Không ai nên suy diễn ngoài những gì tổng thống đã tuyên bố. Tổng thống chưa đưa ra quyết định nào về đảo Kharg". Tuy nhiên, quan chức này cũng thừa nhận, "điều đó có thể thay đổi" nếu nỗ lực giải phóng Eo biển Hormuz kéo dài, vì "Tổng thống Trump sẽ không chờ đợi và để Iran quyết định tốc độ xung đột".
