Cuộc đàm phán Mỹ - Iran tại Islamabad: Căng thẳng leo thang trước thềm thương lượng
Cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, Pakistan, diễn ra trong bối cảnh đầy căng thẳng, chỉ vài ngày sau khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần do Pakistan làm trung gian. Thỏa thuận này hiện đang đối mặt với những thử thách nghiêm trọng do sự khác biệt trong cách hiểu về các điều khoản ngừng chiến, đồng thời Israel tiếp tục tăng cường các cuộc oanh tạc vào Lebanon, làm phức tạp thêm tình hình.
Thời gian, địa điểm và các biện pháp an ninh nghiêm ngặt
Nhà Trắng đã chính thức xác nhận rằng các cuộc thảo luận sẽ khởi động vào sáng ngày 11.4 theo giờ địa phương. Theo thông tin từ Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran, cuộc đàm phán có khả năng kéo dài đến 15 ngày, phản ánh tính chất phức tạp của vấn đề.
Khách sạn Serena ở Islamabad được chọn làm địa điểm chính thức cho sự kiện này. Nằm trong Khu Đỏ của thủ đô Pakistan, khu vực tập trung các tòa nhà chính phủ và đại sứ quán quan trọng, khách sạn đã được trưng dụng hoàn toàn. Tất cả khách lưu trú đều được yêu cầu rời đi để đảm bảo an ninh tối đa.
Chính quyền Pakistan đã tuyên bố ngày 9 và 10.4 là ngày nghỉ tại Islamabad, chỉ trừ các dịch vụ thiết yếu như cảnh sát, bệnh viện và tiện ích công cộng. An ninh được thắt chặt trên toàn thành phố, với việc phong tỏa Khu Đỏ và đóng cửa các điểm vào chính của Islamabad, nhằm ngăn chặn mọi mối đe dọa tiềm tàng.
Thành phần tham dự và cơ cấu đàm phán
Phía Mỹ sẽ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng với sự tham gia của đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner của Tổng thống Trump. Về phía Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi được dự kiến sẽ đứng đầu phái đoàn. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu có đại diện từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tham dự hay không, mặc dù ông Ghalibaf từng là cựu chỉ huy của tổ chức này. Các quan chức Pakistan cảnh báo rằng mọi thứ chỉ chắc chắn khi các phái đoàn thực sự có mặt.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif sẽ chủ trì chính thức các cuộc đàm phán, đồng thời tổ chức các cuộc gặp sơ bộ riêng với cả hai bên vào ngày 10.4 hoặc sáng sớm 11.4. Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ishaq Dar, người đã tham gia ngoại giao con thoi trong suốt cuộc xung đột, sẽ đóng vai trò trung gian cho các cuộc đàm phán chính thức vào ngày 11.4. Vào ngày này, các phái đoàn Mỹ và Iran sẽ ngồi trong các phòng riêng biệt, với các quan chức Pakistan chuyển tiếp thông điệp giữa hai bên.
Những khác biệt lớn và vấn đề Lebanon
Cả hai bên bước vào cuộc đàm phán với những lập trường trái ngược nhau. Iran đưa ra đề xuất hòa bình 10 điểm, bao gồm việc giám sát eo biển Hormuz, rút quân đội Mỹ khỏi Trung Đông và ngừng các hoạt động quân sự chống lại các nhóm vũ trang ủy nhiệm. Trong khi đó, Mỹ chưa chính thức chấp nhận các điều khoản này, mặc dù Tổng thống Trump đã gọi kế hoạch là "khả thi". Thay vào đó, Nhà Trắng nhấn mạnh rằng Iran phải từ bỏ kho uranium làm giàu, một yêu cầu được mô tả là không thể thương lượng.
Một điểm mâu thuẫn nổi bật khác liên quan đến Lebanon. Các cuộc oanh tạc của Israel vào nước này, khiến hơn 200 người thiệt mạng vào ngày 8.4, đã làm dấy lên lo ngại. Ngoại trưởng Iran Araghchi cảnh báo rằng Tehran có thể từ bỏ thỏa thuận ngừng bắn nếu các cuộc tấn công của Israel tiếp tục, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ phải lựa chọn giữa ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến sự thông qua Israel. Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ Vance khẳng định các điều khoản ngừng bắn không bao gồm Lebanon, phù hợp với lập trường của Nhà Trắng.
Triển vọng và thách thức phía trước
Các nhà phân tích nhận định rằng một thỏa thuận cuối cùng khó có thể đạt được trong ngắn hạn do sự ngờ vực sâu sắc từ cả hai phía. Ông Masood Khalid, cựu Đại sứ Pakistan tại Trung Quốc, cho rằng bầu không khí đã bị "đầu độc" ngay trước khi đàm phán bắt đầu, với việc Israel liên tục ném bom Lebanon nhằm làm cứng rắn lập trường các bên. Ông nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán sẽ phức tạp và có thể kéo dài hơn dự kiến 15 ngày.
Bà Dania Thafer, Giám đốc điều hành Diễn đàn Quốc tế vùng Vịnh, chỉ ra rằng sự vắng mặt của Israel trong đàm phán là một thách thức cấu trúc, vì nước này có lợi ích lớn trong việc tiếp tục cuộc chiến. Bà cho rằng nếu không có sự tham gia của Israel, bất kỳ thỏa thuận nào cũng có nguy cơ bị phá vỡ.
Tuy nhiên, vẫn có những tia hy vọng thận trọng. Ông Khalid cho rằng một thỏa thuận từng phần về vấn đề hạt nhân và mở eo biển Hormuz có thể khả thi, do cả hai bên đều thể hiện sự mệt mỏi và mong muốn tạm ngừng thù địch. Bà Sahar Khan, một nhà phân tích tại Mỹ, nhận định rằng nếu Mỹ có thể kiềm chế Israel và ngừng tấn công Lebanon trong thời gian đàm phán, đó sẽ là một thành tựu đáng kể, có thể được coi là chiến thắng cho ông Trump.
Nhìn chung, cuộc đàm phán tại Islamabad đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng đạt được tiến bộ thực sự trong bối cảnh căng thẳng gia tăng và lòng tin bị xói mòn.
