Mỹ Càng Loại Bỏ Đầu Não Iran, Tehran Càng Cứng Rắn
Sau hơn hai tuần Iran hứng chịu các đợt không kích dữ dội từ Mỹ và Israel, cộng đồng tình báo Hoa Kỳ đưa ra đánh giá nội bộ cho thấy Tehran vẫn đứng vững dù chịu một số tổn hại. Đáng chú ý, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đang nắm giữ quyền kiểm soát ngày càng lớn hơn trong bộ máy nhà nước.
Chiến Dịch Tốn Kém Và Hậu Quả Khôn Lường
Mỹ và Israel đã thực hiện các cuộc tấn công nhằm làm suy yếu đáng kể khả năng tên lửa và hải quân của Iran, đồng thời ám sát Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng hàng loạt lãnh đạo quân sự và tình báo cấp cao. Tuy nhiên, chiến dịch này đi kèm cái giá không hề rẻ, tiêu tốn ít nhất 12 tỷ USD và khiến 13 binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Việc Iran kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz đã gây ra sự gián đoạn chưa từng có trong lịch sử đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Các quan chức cấp cao của Iran liên tục bị tấn công từ ngày 28/2 đến nay, nhưng theo Washington Post, các đánh giá tình báo Mỹ thậm chí dự đoán nội bộ Iran không những không suy yếu mà còn vững mạnh hơn, vì họ tin rằng mình đủ năng lực chống lại Mỹ.
Phản Ứng Của Các Đồng Minh Và Tình Hình Khu Vực
Về phía các nước Vùng Vịnh, các đồng minh của Mỹ trong khu vực đang tỏ ra tức giận và lo ngại khi trở thành mục tiêu trả đũa của Iran. Một quan chức châu Âu nhận định kịch bản hậu chiến khả thi nhất là năng lực hạt nhân và tên lửa của Iran, cùng với sự hỗ trợ từ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực, dù giảm sút nhưng vẫn đáng kể.
Một nguồn tin tiết lộ Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhận những thông tin tình báo "rất đáng suy ngẫm". Trước khi phát động chiến dịch, ông Trump cũng được cảnh báo về khả năng IRGC sẽ ngày càng trở nên nguy hiểm hơn. "Chuyện này không chỉ dễ đoán mà đã được dự báo trước", nguồn tin này chia sẻ.
Hệ Thống Quyền Lực Iran Vẫn Vẹn Toàn
Các đồng minh Mỹ ở Vùng Vịnh rất bất bình với chính quyền Trump khi xung đột bước sang tuần thứ ba. "Họ khơi mào cuộc chiến này vì Israel rồi bỏ mặc chúng tôi tự mình xoay xở", một quan chức cấp cao từ Vùng Vịnh cho biết. Ông nói thêm trước giao tranh, chính quyền Trump tuyên bố với các đồng minh rằng chiến dịch quân sự sẽ diễn ra nhanh chóng, nhưng Iran rõ ràng muốn kéo dài xung đột.
Khi xung đột kéo dài, tốc độ trả đũa của Iran có chậm lại, nhưng liên tục mở rộng các mục tiêu trong khu vực. Các quốc gia Vùng Vịnh đã triển khai trực thăng tấn công và máy bay chiến đấu bắn hạ máy bay không người lái của Iran, nhưng chưa tấn công vào lãnh thổ Iran.
Hôm 16/3, ông Trump thừa nhận ngạc nhiên trước phạm vi trả đũa của Iran. "Họ tấn công Qatar, Saudi Arabia, UAE, Bahrain, Kuwait. Không ai ngờ tới điều đó. Chúng tôi bị sốc... Họ đã đáp trả", ông chủ Nhà Trắng nói.
Eo Biển Hormuz: Yếu Tố Quyết Định
Việc Iran siết chặt eo biển Hormuz trở thành yếu tố quyết định trong cuộc chiến. Một nguồn tin cho biết tình báo Mỹ đã cảnh báo Nhà Trắng về khả năng Iran tìm cách đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này.
"Cuộc chiến này giờ đây chỉ xoay quanh vấn đề kiểm soát eo biển Hormuz. Chấm hết", Gregory Brew - nhà phân tích về Iran của Eurasia Group - đăng tải trên X. Theo ông Brew, Iran đang tận dụng nguồn cung cấp máy bay không người lái khổng lồ giá rẻ cùng kho tên lửa để kiểm soát eo biển Hormuz, nhằm buộc Mỹ giảm leo thang.
IRGC: Trung Tâm Quyền Lực Ngày Càng Lớn
IRGC, được thành lập năm 1979 bởi cố Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ruhollah Khomeini, đã dần gia tăng quyền lực trong những thập niên gần đây, kiểm soát nhiều lĩnh vực của nền kinh tế Iran. Richard Nephew - cố vấn cấp cao về Iran dưới thời chính quyền Biden và Obama - nhận định: "IRGC có quyền lực kinh tế và quyền lực chính trị. Về cơ bản, họ hiện là trung tâm của hệ thống quyền lực bên trong đất nước".
Ông Nephew cho rằng thay vì đánh bại IRGC, cuộc chiến có lẽ chỉ càng củng cố quyết tâm của họ. Jonathan Panikoff - cựu Phó giám đốc tình báo quốc gia Mỹ phụ trách khu vực Cận Đông - dự đoán ông Mojtaba Khamenei có khả năng sẽ bắt tay chặt chẽ hơn với IRGC.
Tinh Thần "Không Thỏa Hiệp, Không Đầu Hàng"
Aliasghar Shafieian - cố vấn Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian - chia sẻ trong nội bộ Iran, nhiều người trở nên cứng rắn hơn sau hai tuần chiến sự. Ban đầu, cường độ không kích của Mỹ và Israel rất đáng sợ, nhưng giờ đây người dân bớt sợ hãi hơn. "Người dân kiên quyết giữ vững lập trường của mình", ông nói.
Một số lãnh đạo cấp cao của Iran, trong đó có ông Pezeshkian, đã xuất hiện trước công chúng lần đầu tiên kể từ khi chiến sự bắt đầu, tham gia tuần hành kỷ niệm Ngày Quds. Ông Shafieian kể lại: "Đám đông hô vang 'không thỏa hiệp, không đầu hàng’. Họ muốn chiến đấu đến cùng".
Theo một quan chức châu Âu, giới an ninh Iran đã tận dụng tình hình chiến sự để củng cố ảnh hưởng. "Khu vực đang chìm trong khói lửa, nhưng hệ thống chính trị vẫn đứng vững. Iran hiện nay thậm chí còn cứng rắn hơn trước", người này nhấn mạnh.
