Mỹ và Israel lộ rạn nứt công khai sau vụ tấn công mỏ khí South Pars
Theo Al Jazeera, vụ tấn công của Israel vào mỏ khí South Pars của Iran đã làm bộc lộ sự khác biệt ngày càng lớn về mục tiêu chiến lược giữa Washington và Jerusalem trong cuộc xung đột tại Iran. Kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, các bất đồng đã dần xuất hiện, nhưng sự kiện này đánh dấu mức độ rạn nứt công khai rõ ràng nhất.
Tuyên bố mạnh mẽ của Tổng thống Trump
Ngày 19/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tuyên bố cứng rắn trên mạng xã hội Truth Social sau khi Israel tấn công mỏ khí South Pars, một động thái khiến giá năng lượng thế giới tăng vọt. Ông Trump khẳng định Mỹ "không biết gì" về kế hoạch này và mô tả Israel hành động "trong cơn giận dữ", thậm chí yêu cầu bằng chữ in hoa: "ISRAEL SẼ KHÔNG TIẾP TỤC TẤN CÔNG" vào mỏ khí quan trọng này.
Cách diễn đạt này được Bloomberg nhận xét là khá lạ khi nói về đồng minh thân cận, làm dấy lên câu hỏi về sự thiếu thận trọng của Israel. Ông Trump còn cảnh báo nếu Iran tiếp tục tấn công cơ sở năng lượng của Qatar, Mỹ sẽ phá hủy South Pars "với sức mạnh chưa từng thấy", có thể hành động đơn phương mà không cần Israel.
Phản ứng trái chiều và phân tích sâu
Tuyên bố của ông Trump ngay lập tức bị phân tích, với nhiều tờ báo Israel như Yedioth Ahronoth cho rằng cuộc tấn công có sự thống nhất thông tin giữa hai nước. Theo New York Times, Washington biết về kế hoạch nhưng chọn không tham gia. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, trong cuộc họp báo tại Jerusalem, nhấn mạnh Mỹ và Israel vẫn "đồng điệu" và hợp tác chặt chẽ.
Tuy nhiên, giới quan sát nhận định "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" này cho thấy dấu hiệu rạn nứt. Israel có tính toán riêng khi tấn công South Pars nhằm làm suy yếu chính quyền Tehran, trong khi Mỹ tập trung vào năng lực quân sự của Iran. Một quan chức Israel tiết lộ: "Nếu việc cung cấp khí đốt bị gián đoạn, hỗn loạn sẽ gia tăng, tạo đà cho nổi dậy."
Lợi ích khác biệt và thách thức chính trị
Bối cảnh giá dầu tăng và eo biển Hormuz bế tắc khiến ô Trump lo lắng. Bà Dana Stroul, cựu quan chức Lầu Năm Góc, nhận định: "Ông Trump thấy nguy cơ khi tấn công hạ tầng năng lượng Iran, có thể kích động Iran và đẩy nhanh suy thoái toàn cầu." Do đó, ông cần thể hiện thái độ mạnh với Israel.
Xung đột tại Iran đặt ra thách thức lớn cho ông Trump. Trong khi chiến dịch củng cố vị thế chính trị của ông Netanyahu tại Israel, tỷ lệ ủng hộ ông Trump ở Mỹ lại suy giảm. Ông Trump phải thận trọng trước nguy cơ sa lầy vào cuộc chiến kéo dài, trong khi Israel muốn kéo dài chiến dịch để gây thiệt hại tối đa cho Iran.
Ông Zev Elkin, thành viên nội các an ninh Israel, phân tích: "Vấn đề là làm thế nào để kéo dài và gia tăng thiệt hại, vì mỗi ngày Iran lại bị đẩy lùi hơn về năng lực quân sự." Về địa lý, Israel đối mặt trực tiếp với mối đe dọa từ Iran, trong khi cử tri Mỹ quan tâm hơn đến giá xăng và sinh hoạt phí tăng.
Kết luận và triển vọng
Ông Netanyahu, hiểu áp lực của ông Trump, đã thừa nhận Israel hành động "một mình" khi tấn công South Pars và cam kết tuân theo yêu cầu của Mỹ. Suy cho cùng, ông Trump đối diện nguy cơ "thiệt đơn, thiệt kép" từ xung đột, còn ông Netanyahu có nhiều lợi thế. Sự chênh lệch lợi ích này có thể dẫn đến nhượng bộ từ phía Israel để xoa dịu đồng minh trong thời điểm căng thẳng.
Cuộc xung đột tiếp tục diễn biến phức tạp, với Iran thực hiện đợt tấn công thứ 66 nhằm vào Israel và Mỹ. Tương lai quan hệ Mỹ - Israel sẽ phụ thuộc vào khả năng điều chỉnh chiến lược và cân bằng lợi ích giữa hai bên trong bối cảnh đầy thách thức tại Trung Đông.
