Mỹ Và Israel Lộ Rạn Nứt Công Khai Sau Vụ Tấn Công Mỏ Khí Iran
24 giờ qua đánh dấu sự rạn nứt công khai rõ ràng nhất giữa Mỹ và Israel kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát. Theo Al Jazeera, việc Israel tấn công vào mỏ khí South Pars của Iran đã làm bộc lộ khác biệt ngày càng lớn về mục tiêu chiến lược giữa Washington và Jerusalem trong cuộc chiến này.
Trump Phản Ứng Mạnh Mẽ Trên Mạng Xã Hội
Ngày 19/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tuyên bố với ngôn từ mạnh mẽ sau khi Israel tấn công vào mỏ khí South Pars của Iran. Trước đó, Iran đáp trả bằng cách đánh vào khu phức hợp khí tự nhiên hóa lỏng Ras Laffan của Qatar. Các vụ tấn công này khiến giá năng lượng trên thế giới tăng vọt, và ông Trump ngay lập tức phản ứng bằng đăng tải cứng rắn trên mạng xã hội Truth Social.
Ông khẳng định Mỹ “không biết gì” về kế hoạch tấn công của Israel nhằm vào mỏ khí South Pars. Cách ông Trump mô tả hành động tấn công của Israel rất đáng chú ý. Ông nói Israel “trong cơn giận dữ” đã “tấn công dữ dội” vào mỏ khí này. Theo Bloomberg, cách diễn đạt này khá lạ khi nói về động thái quân sự có tính toán của đồng minh thân cận.
Ông Trump thậm chí còn dùng chữ in hoa như để nhấn mạnh yêu cầu: “ISRAEL SẼ KHÔNG TIẾP TỤC TẤN CÔNG vào mỏ South Pars cực kỳ quan trọng và giá trị này”. Với vị Tổng thống luôn thể hiện quyền kiểm soát, tuyên bố này tựa như một lời cảnh báo gửi tới Thủ tướng Netanyahu.
Netanyahu Khẳng Định Sự Đồng Điệu
Để dập tắt ngay từ đầu mọi suy đoán, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhấn mạnh trong cuộc họp báo tại Jerusalem ngày 19/3 rằng Mỹ và Israel vẫn “đồng điệu” trong việc xác định mục tiêu chiến sự tại Iran. Thậm chí, ông Netanyahu nhấn mạnh rằng trên thế giới hiếm có hai nhà lãnh đạo nào hợp tác chặt chẽ như ông và ông Trump.
Dù vậy, giới quan sát vẫn cho rằng pha “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” giữa Mỹ và Israel mới đây đã cho thấy dấu hiệu rạn nứt đang dần xuất hiện. Israel chắc chắn có tính toán khi thực hiện động thái tấn công này, họ muốn làm suy yếu quyền lực của chính quyền Tehran.
Lợi Ích Khác Biệt Giữa Hai Đồng Minh
Theo New York Times, có thể hiểu cho thái độ lạ của ông Trump trong đăng tải xoay quanh mỏ khí South Pars. Giữa bối cảnh giá dầu và khí đốt tiếp tục tăng, lại chưa có tiến triển trong việc khơi thông eo biển Hormuz, ông Trump không giấu nổi sự bồn chồn, sốt ruột.
Bà Dana Stroul, cựu quan chức cấp cao Lầu Năm Góc, nhận định: “Ông Trump nhận thấy nguy cơ tiềm ẩn khi tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran, động thái này không chỉ kích động Iran thực hiện các đòn tấn công mạnh hơn nhằm vào cơ sở năng lượng của các quốc gia vùng Vịnh, mà còn đẩy nhanh vòng xoáy suy thoái trên toàn cầu”.
Xung đột tại Iran đang đặt ra nhiều thách thức ngoài dự tính đối với chính quyền ông Trump. Trong khi sự ủng hộ của người dân Israel đối với chiến dịch tại Iran vẫn ở mức cao, thậm chí, chiến dịch này còn đưa lại lợi thế chính trị cho ông Netanyahu, ông Trump không may mắn như vậy.
- Tỷ lệ ủng hộ ông Netanyahu tại Israel gia tăng kể từ khi chiến sự bắt đầu.
- Tỷ lệ cử tri Mỹ ủng hộ ông Trump lại suy giảm.
- Chiến dịch tại Iran củng cố vị thế chính trị cho ông Netanyahu giữa bối cảnh ông tái tranh cử.
- Chiến dịch này lại tiềm ẩn quá nhiều rủi ro cho ông Trump và đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Chiến Lược Khác Biệt Trên Chiến Trường
Thực tế trên chiến trường cũng cho thấy tình hình phức tạp hơn dự tính ban đầu của ông Trump. Ông Trump cần thận trọng trước nguy cơ bị cuốn vào cuộc chiến kéo dài “bất tận”, tránh sa lầy như những cuộc chiến Mỹ từng tiến hành tại Iraq và Afghanistan. Còn Israel lại có xu hướng muốn kéo dài chiến dịch để gây thiệt hại tối đa cho Iran.
Ông Zev Elkin, thành viên nội các an ninh của ông Netanyahu, từng phân tích: “Vấn đề không phải là khi nào cuộc chiến kết thúc, mà là làm thế nào để kéo dài và gia tăng mức độ thiệt hại, bởi mỗi ngày Iran lại bị đẩy lùi hơn nữa về năng lực quân sự”.
Dường như hiểu được những áp lực mà ông Trump đang gặp phải, ông Netanyahu không ngần ngại thừa nhận tại họp báo ở Jerusalem ngày 19/3 rằng Israel đã hành động “một mình” khi tấn công mỏ khí South Pars. Ông Netanyahu cũng cam kết sẽ thực hiện đúng theo yêu cầu của ông Trump: Không tấn công vào các cơ sở năng lượng của Iran.
Suy cho cùng, ông Trump mới là người đang phải đối diện nguy cơ “thiệt đơn, thiệt kép” vì xung đột tại Iran, còn ông Netanyahu đang có nhiều lợi thế. Cán cân lợi ích chênh lệch như vậy, việc nhượng bộ và xoa dịu đồng minh trong lúc “nóng đầu” có lẽ là việc ông Netanyahu sẵn sàng làm một cách vui vẻ.
