Mỹ cảnh báo Iran sắp chế tạo tên lửa tấn công lục địa, nhưng tuyên bố gây tranh cãi
Chính quyền Mỹ gần đây đã đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ về mối đe dọa từ Iran, cho rằng nước này sắp chế tạo được tên lửa có khả năng tấn công lục địa Mỹ. Tuy nhiên, các bằng chứng từ cơ quan tình báo và tổ chức giám sát quốc tế lại vẽ nên một bức tranh khác biệt, làm dấy lên tranh cãi về tính chính xác của những khẳng định này.
Tuyên bố của Nhà Trắng và phản ứng từ giới tình báo
Trong Thông điệp liên bang và các bài phát biểu công khai, Tổng thống Donald Trump cùng các trợ lý khẳng định Iran đã tái khởi động chương trình hạt nhân, có đủ vật liệu để chế tạo bom chỉ trong vài ngày, và đang phát triển tên lửa tầm xa sớm có thể vươn tới lục địa Mỹ. Theo New York Times, cả ba tuyên bố này đều sai hoặc chưa được chứng minh.
Các quan chức Mỹ và châu Âu, cùng với các tổ chức giám sát vũ khí quốc tế, đã đưa ra đánh giá trái ngược. Họ cho biết không có bằng chứng cho thấy Iran đã tái khởi động việc làm giàu uranium hoặc tìm cách chế tạo cơ chế kích nổ bom. Lượng uranium mà Iran làm giàu trước đó vẫn bị chôn vùi sau đợt không kích của Mỹ vào tháng 6 năm ngoái, khiến việc chế tạo bom "trong vòng vài ngày" gần như không thể.
Thực trạng chương trình tên lửa và hạt nhân của Iran
Iran hiện sở hữu kho tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung lớn, có khả năng tấn công Israel và các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông. Tuy nhiên, các cơ quan tình báo Mỹ tin rằng Iran có thể cần nhiều năm nữa mới phát triển được tên lửa có thể vươn tới lục địa Mỹ. Báo cáo của Cơ quan Tình báo quốc phòng Mỹ năm ngoái kết luận Iran chưa có tên lửa đạn đạo xuyên lục địa và có thể mất tới một thập kỷ để sở hữu khoảng 60 tên lửa loại này.
Về chương trình hạt nhân, các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi tháng 6/2025 đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho ba cơ sở hạt nhân chính của Iran tại Natanz, Fordo và Isfahan. Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế, phần lớn uranium làm giàu của Iran đang bị chôn vùi, và việc biến nó thành đầu đạn có thể mất nhiều tháng, thậm chí cả năm.
Phản ứng từ Quốc hội Mỹ và lo ngại về leo thang quân sự
Sự leo thang quân sự của Mỹ tại Trung Đông, với việc điều động tàu chiến, máy bay và các đơn vị phòng không, đã làm dấy lên chỉ trích. Nhiều người cho rằng Nhà Trắng chưa đưa ra lập luận công khai đủ thuyết phục để biện minh cho một cuộc tấn công quân sự thứ hai vào Iran chỉ trong chưa đầy một năm.
Hạ nghị sĩ Jim Himes, thành viên Dân chủ cấp cao nhất tại Ủy ban Tình báo Hạ viện, bày tỏ lo ngại: "Các cuộc chiến ở Trung Đông không mang lại kết quả tốt cho tổng thống, cho đất nước, và chúng tôi chưa nghe thấy một lý do thuyết phục nào giải thích vì sao thời điểm này lại là lúc phát động thêm một cuộc chiến nữa".
So sánh với cuộc chiến Iraq và những mâu thuẫn trong tuyên bố
Những tuyên bố của ông Trump về tính cấp bách của mối đe dọa từ Iran gợi nhớ đến năm 2003, khi Tổng thống George W. Bush dùng Thông điệp liên bang để lập luận cho cuộc chiến Iraq, với các khẳng định sau này bị chứng minh là sai. Hiện nay, ngay cả các đồng minh của ông Trump tại Quốc hội cũng tỏ ra hoài nghi về những tuyên bố này.
Ngoại trưởng Marco Rubio đã thừa nhận không có bằng chứng cho thấy Iran hiện đang làm giàu nhiên liệu hạt nhân, mặc dù ông lặp lại khẳng định rằng Iran một ngày nào đó có thể phát triển vũ khí vươn tới lục địa Mỹ. Sự mâu thuẫn trong các phát biểu công khai làm gia tăng nghi ngờ về động cơ đằng sau chiến dịch quân sự mới của Mỹ.
Khuyến cáo cho công dân Việt Nam
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, công dân Việt Nam được khuyến cáo tránh đến Israel và Iran vào thời điểm này để đảm bảo an toàn. Các diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào cách Mỹ và Iran xử lý những tranh cãi xung quanh chương trình hạt nhân và tên lửa, cũng như phản ứng từ cộng đồng quốc tế.
