Hai Tuần Xung Đột: Mỹ Bất Lực Trước Phản Đòn Cứng Rắn Của Iran
Sau hai tuần leo thang quân sự, chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel vào Iran đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ ngoài dự kiến, đẩy Washington vào thế bế tắc chiến lược. Thay vì sụp đổ, chính quyền Tehran nhanh chóng củng cố quyền lực và triển khai các đòn trả đũa kinh tế - quân sự, gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Kế Hoạch "Chớp Nhoáng" Và Những Tính Toán Sai Lầm
Dựa trên thông tin tình báo về cuộc họp của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei vào sáng 28/2, Mỹ và Israel đã đẩy nhanh kế hoạch tấn công nhằm loại bỏ toàn bộ ban lãnh đạo cấp cao Iran. Mục tiêu là tạo khoảng trống quyền lực để đưa các nhân vật thân thiện với Washington lên nắm quyền. Tuy nhiên, các đợt không kích đầu tiên không chỉ hạ sát ông Khamenei mà còn tiêu diệt luôn những ứng viên mà Mỹ từng cân nhắc.
"Phần lớn những người mà chúng tôi nghĩ đến đều đã chết. Giờ chúng tôi có một nhóm khác. Theo các báo cáo thì họ cũng có thể đã chết. Có lẽ sẽ phải có danh sách thứ ba. Chẳng mấy chốc chúng tôi sẽ chẳng còn biết ai sẽ lãnh đạo Iran nữa", cựu Tổng thống Donald Trump thừa nhận. Sự hỗn loạn này bắt nguồn từ quy trình lập kế hoạch thiếu bài bản, khi Nhà Trắng thu hẹp Hội đồng An ninh Quốc gia, làm suy yếu khả năng phối hợp liên ngành.
Iran Phản Đòn: Đòn Kinh Tế Và Quân Sự Đầy Bất Ngờ
Thay vì đầu hàng, Iran đã củng cố nhanh chóng và bổ nhiệm Lãnh tụ Tối cao mới là Mojtaba Khamenei. Trong thông điệp đầu tiên, ông tuyên bố dân tộc Iran sẽ trả thù. Tehran triển khai hàng loạt cuộc tấn công trả đũa vào các mục tiêu trên khắp Trung Đông, bao gồm tàu chở dầu, gần như phong tỏa eo biển Hormuz.
Hệ quả là cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu bùng phát, buộc Mỹ phải nới lỏng lệnh trừng phạt dầu Nga bất chấp phản đối từ đồng minh. Mức độ phản kháng của Iran khiến Mỹ và các đối tác khu vực căng mình ứng phó, thậm chí phải huy động hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD từ Hàn Quốc tới Trung Đông.
Eo Biển Hormuz: Điểm Yếu Chí Tử Của Chiến Lược Mỹ
Dù được cảnh báo trước, Mỹ vẫn đánh giá thấp khả năng Iran chặn eo biển Hormuz. Chỉ sau vài ngày xung đột, tuyến vận tải chiến lược này gần như tê liệt, kéo theo:
- Giá xăng tại Mỹ tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng.
- Thị trường tài chính toàn cầu chao đảo.
- Mỹ phải thúc đẩy đồng minh xả 400 triệu thùng dầu - đợt xả lớn nhất lịch sử IEA - nhưng vẫn không đủ làm dịu khủng hoảng.
Theo các nhà phân tích, giải pháp duy nhất là khôi phục hoàn toàn tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz, nhưng điều này bất khả thi khi chiến sự chưa kết thúc. Ông Trump tỏ ra lạc quan, coi đây là cái giá "ngắn hạn" xứng đáng, nhưng tránh đưa ra kế hoạch cụ thể.
Bế Tắc Chiến Lược Và Áp Lực Từ Đồng Minh
Sự hỗn loạn tại Iran làm gia tăng lo ngại từ đồng minh, Quốc hội Mỹ và người dân. Trong chuyến thăm Nhà Trắng, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhiều lần yêu cầu ông Trump đưa ra kế hoạch kết thúc chiến tranh, nhưng không nhận được thông tin rõ ràng. "Chúng tôi đặc biệt lo ngại vì hiện chưa có kế hoạch kết thúc cuộc chiến này một cách nhanh chóng và thuyết phục", ông Merz nhấn mạnh.
Trải qua hai tuần, Iran đã chứng minh sức chịu đựng bền bỉ và khả năng thích ứng linh hoạt, trong khi Mỹ vẫn loay hoay tìm lối thoát. Với việc Tehran tiếp tục tấn công bằng tên lửa và UAV vào Israel cùng các căn cứ Mỹ, viễn cảnh một cuộc xung đột kéo dài ngày càng hiện hữu, đe dọa an ninh khu vực và kinh tế toàn cầu.
