Kho Tên Lửa: Yếu Tố Quyết Định Trong Cuộc Chiến Trung Đông
Chiến sự Trung Đông đang bước vào giai đoạn căng thẳng, nơi kết cục có thể không chỉ được quyết định trên chiến trường, mà còn bởi một phép tính khắc nghiệt về nguồn cung vũ khí. Theo các nhà phân tích, bên nào cạn kiệt tên lửa hoặc đạn đánh chặn trước sẽ phải đối mặt với nguy cơ thất thế. Trong khi kho vũ khí tối tân do Mỹ sản xuất là hữu hạn, quy mô thực sự của kho tên lửa và UAV của Iran vẫn là một ẩn số lớn, tạo nên cuộc đua bào mòn đầy cam go.
Sòng Bạc "Tên Lửa" Và Cuộc Đua Bào Mòn
Các chuyên gia và quan chức quân sự nhận định rằng thời gian và kết cục của cuộc chiến này phụ thuộc vào tương quan giữa lượng UAV, tên lửa mà Tehran còn nắm giữ và số đạn phòng không quan trọng của Mỹ, Israel cùng các quốc gia Vùng Vịnh. Kể từ cuối tuần qua, Iran và các lực lượng ủy nhiệm đã tiến hành hơn 1.000 đòn tấn công nhằm vào mục tiêu tại gần một chục quốc gia, trải dài trên quãng đường hơn 1.200 dặm, như một phần của chiến dịch đáp trả các cuộc không kích quy mô lớn từ Mỹ và Israel.
Nhiều chuyên gia đánh giá rằng không quân Iran không thể sánh ngang với sức mạnh của Washington và Tel Aviv, chính vì vậy, Tehran buộc phải dựa chủ yếu vào kho tên lửa và UAV của mình. Phạm vi địa lý rộng lớn của các đòn trả đũa đã biến xung đột lần này thành cuộc chiến lan rộng nhất ở Trung Đông kể từ sau Thế chiến II. Máy bay và tên lửa Mỹ - Israel đã tập kích hàng trăm mục tiêu trên lãnh thổ Iran mà không hề mất mát chiếc nào do hỏa lực đối phương, với mục tiêu phá hủy tối đa kho tên lửa và hạ tầng liên quan, từ bệ phóng, kho chứa đến nhân sự chủ chốt.
Chiến Lược "Cái Chết Bởi Ngàn Vết Cắt" Và Gánh Nặng Chi Phí
Bà Stacie Pettyjohn, Giám đốc chương trình quốc phòng tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS) ở Washington, nhận định xung đột đang trở thành một "cuộc thi đấu loạt bắn" - khái niệm chiến lược mô tả việc hai bên đồng loạt phóng số lượng lớn vũ khí chính xác cao vào nhau. "Câu hỏi là ai có 'băng đạn' sâu hơn với các loại vũ khí then chốt, và điều chưa ai rõ là kho dự trữ của Iran thực sự còn bao nhiêu", bà nói.
Một số chuyên gia cho rằng chiến lược của Iran có thể là "cái chết bởi ngàn vết cắt", tức là duy trì áp lực liên tục để bào mòn tinh thần dân chúng đối phương và đẩy chi phí chiến tranh lên cao. Tal Inbar, chuyên gia cao cấp tại Liên minh Tư vấn Phòng thủ Tên lửa ở Israel, cảnh báo: "Không tồn tại thứ gọi là phòng thủ 100%. Đây là cuộc chiến tiêu hao… Chỉ cần một tên lửa lọt lưới, đánh trúng trường đại học, bệnh viện hay nhà máy điện, thiệt hại sẽ vô cùng lớn".
Ông Ali Alizadeh, nhà phân tích chính trị và người dẫn chương trình Jedaal TV, nhận định Iran có đủ nguồn lực để duy trì cuộc chiến lâu hơn Mỹ và Israel, đồng thời cho rằng yếu tố thời gian đang nghiêng về phía Tehran. Theo ông, chiến lược phòng thủ của Iran được xây dựng trên nền tảng tự chủ sản xuất tên lửa và các năng lực quân sự khác với chi phí thấp hơn đáng kể so với các hệ thống phòng không phương Tây. "Cần nhìn vào thực tế rằng Iran tự sản xuất tên lửa và UAV với giá thành rất rẻ, trong khi các hệ thống đánh chặn của phương Tây đắt đỏ hơn nhiều. Vì vậy, nếu xung đột kéo dài, tôi cho rằng điều đó có thể mang lại lợi thế cho Iran", ông Alizadeh nói.
Áp Lực Lên Các Nước Vùng Vịnh Và Bài Toán Chi Phí
Các nước Vùng Vịnh, nơi đặt nhiều căn cứ quân sự Mỹ, đang hứng chịu áp lực ngày càng lớn. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã ra tuyên bố bác bỏ thông tin cho rằng nước này sắp cạn đạn đánh chặn, khẳng định vẫn duy trì kho dự trữ chiến lược đủ để đảm bảo năng lực phòng thủ dài hạn. Theo UAE, nước này đã bắn hạ 161/174 tên lửa đạn đạo nhằm vào lãnh thổ, số còn lại rơi xuống biển; đồng thời đánh chặn 645/689 UAV Iran và phá hủy 8 tên lửa hành trình, dù "một số thiệt hại ngoài ý muốn" vẫn xảy ra.
Bà Kelly Grieco, chuyên gia chiến lược quân sự tại Trung tâm Stimson ở Washington, nhận định rất khó xác định chính xác mức tồn kho vũ khí phòng không của các nước Vùng Vịnh. "Họ đang tiêu tốn với tốc độ lớn, và sẽ sớm phải đưa ra những quyết định khó khăn về việc ưu tiên bảo vệ mục tiêu nào". Theo bà, Iran hiểu rõ điều đó nên không tung ra các đợt tập kích quá lớn, mà duy trì chiến dịch ở mức đủ để gây áp lực liên tục – chiến lược phù hợp với bên yếu thế hơn.
Yếu tố chi phí cũng mang tính quyết định. Theo ước tính của bà Grieco, chi phí đánh chặn một UAV cao gấp khoảng 5 lần chi phí sản xuất nó. Trong khi đó, kho vũ khí tối tân do Mỹ sản xuất vốn đã hạn chế và chỉ có thể bổ sung chậm, lại đang được ưu tiên cho các điểm nóng khác như Ukraine hay Đài Loan. Bà Pettyjohn cho rằng nếu kho đạn phòng không cạn kiệt, Mỹ và Israel có thể buộc phải giảm cường độ tấn công và tìm kiếm một thỏa thuận. "Mỹ có thể rút lực lượng, Israel thì không. Nhưng các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu phần lớn sức ép… Nếu Iran cạn tên lửa, họ có thể buộc phải tìm kiếm hòa bình để tồn tại và tái thiết năng lực theo thời gian".
