Israel Tuyên Bố Leo Thang Chiến Dịch, Mỹ Triển Khai Công Nghệ Mới
Trong một thông điệp đanh thép, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz khẳng định chiến dịch tại Iran sẽ bước vào giai đoạn "leo thang và mở rộng" do Tehran phớt lờ cảnh báo ngừng nã tên lửa. Ông Katz nhấn mạnh mục tiêu của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) là xóa sổ năng lực chiến lược và truy quét giới lãnh đạo đối phương. Động thái này diễn ra ngay sau khi Israel xác nhận đã tiêu diệt Tư lệnh Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào thứ Năm, đánh dấu bước ngoặt mới sau bốn tuần không kích liên tục.
Thảm Họa Nhân Đạo Và Đứt Gãy Chuỗi Cung Ứng
Đến nay, Iran cho biết hơn 1.900 người chết và 20.000 người bị thương trong xung đột. Liên Hợp Quốc báo động "thảm họa nhân đạo" khi hơn một triệu người mất nhà cửa và ít nhất 1.116 người thiệt mạng dưới bom đạn Israel. Đứt gãy chuỗi cung ứng từ Eo biển Hormuz đang đẩy các quốc gia nghèo tại châu Phi vào nguy cơ mất an ninh lương thực nghiêm trọng do chi phí vận tải tăng vọt.
Iran Lập Trạm Thu Phí Tại Hormuz
Iran đang thiết lập một hệ thống phê duyệt cho tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz, khẳng định thực thi chủ quyền đối với khu vực này. Truyền thông Iran ngày 26/3 đưa tin quốc hội Iran đang hoàn thiện dự luật thu phí tàu thuyền qua Eo biển Hormuz với lý do chi trả cho hoạt động bảo đảm an ninh. Nghị sĩ Mohammadreza Rezaei Kouchi khẳng định việc thu phí tại một hành lang vận tải biển chiến lược như vậy là "hoàn toàn bình thường".
Về mặt pháp lý, Iran so sánh việc này với phí sử dụng Kênh đào Suez. Tuy nhiên, giới chuyên gia phản bác vì Suez là nội thủy của Ai Cập, còn Hormuz phải tuân thủ quy định Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) về "quyền đi qua không gây hại". Việc cả Mỹ và Iran đều chưa tham gia UNCLOS khiến tương lai của tuyến hàng hải huyết mạch này trở nên bất định và rủi ro cho thương mại toàn cầu.
Mỹ Lần Đầu Triển Khai Xuồng Không Người Lái Chống Iran
Lầu Năm Góc vừa xác nhận việc triển khai xuồng cao tốc không người lái (drone biển) trong Chiến dịch Cơn thịnh nộ kinh hoàng chống lại Iran. Đây là lần đầu tiên Mỹ chính thức sử dụng công nghệ này trong xung đột thực tế. Tim Hawkins, người phát ngôn của Lầu Năm Góc thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm, cho biết Phương tiện trinh sát Tự hành Toàn cầu (GARC) là xuồng không người lái, dài 5 mét, do công ty BlackSea chế tạo.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đội tàu này đã thực hiện tuần tra hơn 2.200 hải lý với 450 giờ vận hành thành công. Dù có khả năng thực hiện các cuộc tấn công cảm tử, hiện Mỹ mới chỉ sử dụng GARC cho mục đích giám sát và tuần tra bảo vệ các tàu dầu.
UAE Thúc Đẩy Lực Lượng Quốc Tế Mở Lại Eo Biển Hormuz
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang thành lập "Lực lượng An ninh Hormuz" đa quốc gia nhằm khai thông tuyến hàng hải huyết mạch. Abu Dhabi sẵn sàng triển khai hải quân và phối hợp với Bahrain soạn thảo nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc để tạo cơ sở pháp lý. Lập trường cứng rắn này được đưa ra khi UAE gánh chịu thiệt hại nặng từ đòn trả đũa của Iran trong xung đột Mỹ-Israel.
Bộ trưởng Sultan al-Jaber nhấn mạnh Iran đang "lấy Hormuz làm con tin", bóp nghẹt chuỗi cung ứng và đẩy giá hàng hóa toàn cầu tăng cao. Tuy nhiên, nội bộ vùng Vịnh đang chia rẽ sâu sắc. Trong khi UAE và Bahrain quyết liệt ủng hộ giải pháp quân sự, Saudi Arabia lại do dự giữa việc ủng hộ Washington và thúc đẩy đàm phán vì lo ngại Mỹ rút quân đột ngột. Ngược lại, Oman phản đối chiến tranh và chủ động tìm kiếm thỏa thuận an toàn riêng với Tehran.
Phản Ứng Và Diễn Biến Chính Trị
Chủ tịch Quốc hội Iran cảnh báo Washington về cái giá của việc đưa quân bộ chiến. Dù Nhà Trắng phủ nhận, CNN tiết lộ Lầu Năm Góc đã hoàn tất kịch bản đổ quân cho giai đoạn mới. Hôm qua, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi công bố danh sách năm quốc gia "thân thiện" được phép tiếp tục vận chuyển thương mại qua Eo biển Hormuz, gồm: Ấn Độ, Trung Quốc, Nga, Iraq và Pakistan.
Nhằm giảm phụ thuộc vào Hormuz, các nước khu vực đang đẩy nhanh xây dựng đường ống dầu khí và đường sắt qua Oman hoặc Địa Trung Hải. Việc Iran duy trì kiểm soát eo biển hiện là mối đe dọa sinh tồn đối với tham vọng kinh tế dài hạn của toàn vùng Vịnh.
