Iran và Mỹ chuẩn bị đàm phán hạt nhân giữa lúc căng thẳng leo thang
Phát biểu của ông Eslami, đại diện Iran, được đưa ra ngay trước thềm các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra vào cuối tuần này giữa Iran và Mỹ, với Pakistan đóng vai trò trung gian hòa giải. Vấn đề làm giàu uranium đã là trọng tâm trong quan hệ giữa phương Tây và Iran trong hơn hai thập kỷ qua, tạo nên một điểm nóng chính trị đầy phức tạp.
Cáo buộc và phản bác về chương trình hạt nhân
Mỹ và các đồng minh liên tục cáo buộc Tehran tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân, trong khi Iran luôn khẳng định chương trình của họ chỉ phục vụ mục đích dân sự, như sản xuất năng lượng và nghiên cứu khoa học. Sự bất đồng này đã dẫn đến nhiều cuộc xung đột và đàm phán căng thẳng.
Xung đột mới nhất và hậu quả
Vào ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành một cuộc tấn công vào Iran, khởi đầu cho cuộc xung đột mới nhất, diễn ra trong bối cảnh Washington và Tehran đang tham gia đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran. Trước đó, trong cuộc tấn công kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025, Israel và Mỹ đã nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran, tuyên bố đã xóa sổ khả năng làm giàu uranium của nước này.
Tuy nhiên, sau vụ đánh bom, vị trí của vài trăm kg uranium được làm giàu cao vẫn chưa được xác định, gây lo ngại về an ninh hạt nhân. Theo báo cáo từ Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), trước cuộc xung đột năm 2025, Iran đã làm giàu uranium đến mức 60%, cao hơn nhiều so với giới hạn 3,67% được cho phép trong thỏa thuận hạt nhân Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015, vốn đã không còn hiệu lực. Mức độ này gần tới ngưỡng 90% cần thiết để chế tạo bom hạt nhân, làm dấy lên mối quan ngại sâu sắc trong cộng đồng quốc tế.
Phản ứng từ Liên minh châu Phi
Trong một diễn biến tích cực, ngày 8/4, Liên minh châu Phi (AU) đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Chủ tịch Ủy ban AU Mahmoud Ali Youssouf kêu gọi đối thoại bền vững để đạt được hòa bình lâu dài trong khu vực và trên toàn cầu.
Tuyên bố của ông Youssouf nêu rõ đây là "một bước tiến quan trọng… và cam kết chung về việc giảm leo thang căng thẳng… mang đến cơ hội để giảm bớt nỗi đau khổ của người dân bị ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp". Ông nhấn mạnh rằng ngoại giao và đối thoại, phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc, vẫn là con đường khả thi duy nhất để giải quyết các cuộc khủng hoảng quốc tế, bao gồm cả vấn đề hạt nhân Iran.
Cuộc đàm phán sắp tới được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội mới cho việc giảm thiểu căng thẳng và thúc đẩy hợp tác, nhưng vẫn còn nhiều thách thức phía trước liên quan đến vấn đề làm giàu uranium và các mối quan hệ quốc tế phức tạp.
