Iran Trong Cơn Bão Kinh Tế Và Quân Sự
Giữa lúc lạm phát phi mã vượt ngưỡng 60% và những đe dọa quân sự ngày càng gia tăng từ phía Mỹ, người dân Iran đang sống trong tình trạng bất an tột độ. Họ ráo riết tích trữ lương thực, thực phẩm và các vật dụng thiết yếu để chuẩn bị cho một kịch bản xấu nhất có thể xảy ra.
Hoảng Loạn Lan Trong Cộng Đồng
Theo các nguồn tin từ BBC và Aljazeera, nỗi lo về một cuộc tấn công từ Mỹ đã khiến người dân Iran liên tục theo dõi sát sao các diễn biến quân sự. Một cư dân 28 tuổi tại thủ đô Tehran, người yêu cầu giấu tên, chia sẻ: "Tôi đã mua pin dự phòng và đang tìm mua một chiếc đài radio sóng ngắn để nghe tin tức nếu nhà nước ngắt Internet hoặc cơ sở hạ tầng điện bị tấn công."
Sự chuẩn bị này không phải là không có cơ sở. Chính quyền Iran từng thực hiện các đợt ngắt Internet diện rộng, bao gồm một đợt kéo dài kỷ lục 20 ngày hồi tháng 1, ảnh hưởng đến khoảng 92 triệu người. Điều này càng làm gia tăng tâm lý hoang mang trong dân chúng.
Lạm Phát Tăng Vọt Và Giá Cả Leo Thang
Tình trạng kinh tế Iran đang ở mức báo động đỏ. Theo các báo cáo riêng biệt từ Trung tâm Thống kê Iran và Ngân hàng Trung ương Iran công bố vào ngày 26/2, lạm phát hàng năm đã tăng vọt lên trên 60%, với con số cụ thể là 68,1% và 62,2% tùy theo nguồn. Đây là hệ quả của sự kết hợp giữa quản lý yếu kém kéo dài và các lệnh trừng phạt từ Mỹ cùng Liên Hợp Quốc.
Giá cả thực phẩm tăng mạnh nhất, với mức tăng trung bình lên đến 105%. Cụ thể, giá dầu ăn tăng hơn gấp ba (207%), bánh mì tăng hơn gấp đôi (142%), và thịt đỏ tăng 117%. Đồng nội tệ rial của Iran cũng chạm mức khoảng 1,66 triệu rial đổi 1 USD, gần với mức thấp kỷ lục, khiến đời sống người dân càng thêm khó khăn.
Áp Lực Quân Sự Và Ngoại Giao Căng Thẳng
Phía Mỹ đang gia tăng áp lực quân sự lên Iran, bao gồm việc điều động tàu sân bay USS Gerald Ford đến bờ biển Israel. Đồng thời, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo liệt Iran vào danh sách "quốc gia bảo trợ giam giữ trái pháp luật", cáo buộc Tehran sử dụng công dân nước ngoài làm công cụ ép buộc chính trị.
Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia châu Âu và châu Á đã yêu cầu công dân của họ rời khỏi Iran ngay lập tức, làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột sắp xảy ra.
Bài Toán Ngoại Giao Đầy Thách Thức
Theo Financial Times, Iran đang cân nhắc sử dụng các dự án dầu mỏ, khí đốt và khai tháng khoáng sản - được ví như "mỏ vàng thương mại" - để thu hút sự chú ý của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh đàm phán hạt nhân đang bế tắc. Iran sở hữu trữ lượng dầu lớn thứ 3 và khí đốt thứ 2 thế giới, đây có thể là lá bài quan trọng trong các cuộc thương lượng.
Ngoài ra, Tehran cũng có kế hoạch pha loãng uranium để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, theo thông tin từ Ngoại trưởng Oman Badr al-Busaidi. Tuy nhiên, ông Elyas Hazrati, người đứng đầu Hội đồng Thông tin Chính phủ Iran, khẳng định nước này sẽ tiếp tục làm giàu uranium phục vụ nhu cầu trong nước và kiên quyết từ chối thảo luận về chương trình tên lửa.
Các cuộc thảo luận kỹ thuật sâu hơn dự kiến sẽ được tổ chức vào tuần tới tại Vienna, với sự tham gia của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Mục tiêu là đưa các vấn đề kỹ thuật vào một khuôn khổ cụ thể, sau đó điều chỉnh chúng theo yêu cầu chính trị của cả hai bên.
Nỗ Lực Hạ Nhiệt Căng Thẳng
Trong nỗ lực giảm thiểu căng thẳng tại Trung Đông, Ngoại trưởng Iraq Fuad Hussein và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi đã có cuộc điện đàm vào ngày 27/2. Hai bên cùng khẳng định đối thoại là giải pháp tối ưu và nhấn mạnh mục tiêu ngăn chặn leo thang chiến tranh, duy trì ổn định khu vực.
Tehran hiện đang đứng trước một bài toán đầy thử thách: vừa phải bảo vệ các giá trị cốt lõi của quốc gia, vừa phải mở ra cánh cửa hy vọng cho nền kinh tế vốn đã chịu nhiều tổn thương. Mỗi bước đi ngoại giao lúc này không chỉ là những toan tính trên bàn nghị sự, mà còn mang theo mong mỏi của hàng triệu người dân về một sự ổn định bền vững.
