Chuyên gia Dan Schawbel, tác giả sách bán chạy của New York Times và đối tác quản lý của Workplace Intelligence, cho rằng người lao động cần phát triển ba thói quen cụ thể để không bị trí tuệ nhân tạo (AI) thay thế. Theo nghiên cứu của GoTo và Workplace Intelligence, một nửa số nhân viên cho biết họ phụ thuộc quá nhiều vào AI. Khảo sát trên 2.500 nhân viên và lãnh đạo CNTT cho thấy 39% cho rằng AI khiến họ kém thông minh hơn, 41% tin rằng nó ảnh hưởng xấu đến triển vọng nghề nghiệp, và 30% không thể làm việc hiệu quả nếu thiếu AI.
Kiểm tra việc sử dụng AI hàng tuần
Schawbel khuyên người lao động nên thực hiện kiểm tra định kỳ hàng tuần về việc sử dụng AI. 60% người lao động trong khảo sát cảm thấy bị áp lực phải dùng AI để tăng năng suất. Để phá vỡ chu kỳ này, hãy lập danh sách các nhiệm vụ giao cho AI, cuối tuần dành 10 phút xem lại và tự hỏi: 'Liệu điều đó có cải thiện kết quả không?' và 'Tôi có thể tự làm được không?'. Mục tiêu là xác định AI thực sự tạo giá trị ở đâu thay vì dùng nó như một thói quen.
Tự làm việc khó trước tiên
70% nhân viên thừa nhận đã sử dụng AI không đúng cách cho các công việc nhạy cảm hoặc rủi ro cao, đòi hỏi trí tuệ cảm xúc và phán đoán. Schawbel khuyên trước khi nhờ AI, hãy dành ít nhất 15 phút tự làm: viết bản nháp đầu tiên, suy nghĩ về lập luận, sau đó dùng AI để kiểm tra hoặc tinh chỉnh. 43% nhân viên thừa nhận đã sử dụng kết quả AI dù nghi ngờ có lỗi, 31% cảm thấy áp lực phải tin tưởng AI và giữ im lặng về sai sót, 14% bị yêu cầu giữ im lặng khi báo cáo lỗi. Khả năng phán đoán cần được luyện tập thường xuyên để duy trì giá trị trong môi trường AI.
Phát triển kỹ năng mà AI không thể sao chép
Nhân viên cho rằng những kỹ năng quan trọng nhất trong môi trường AI là tư duy sáng tạo, trí tuệ cảm xúc và khả năng phán đoán, bao gồm biết khi nào nên tin tưởng AI và khi nào nên bỏ qua. Schawbel khuyên nên chọn một lĩnh vực để phát triển mỗi quý. Với vai trò tiếp xúc khách hàng, hãy đặt mình vào tình huống đòi hỏi nắm bắt tình hình hoặc xử lý bất đồng không kịch bản. Với vai trò phân tích, hãy luyện tập hình thành và bảo vệ quan điểm riêng trước khi tham khảo ý kiến khác. Những kỹ năng con người này sẽ giúp người lao động khác biệt và thành công lâu dài.
