Iran Gây Hoang Mang Với Vũ Khí Có Thể Bắn Tới London, Paris
Cuối tuần qua, Iran được cho là đã phóng hai tên lửa đạn đạo tầm trung vào căn cứ quân sự chung của Mỹ và Anh tại Diego Garcia ở Ấn Độ Dương. Theo CNN, một tên lửa gặp sự cố, quả còn lại bị đánh chặn. Dù thất bại, đây vẫn là nỗ lực tấn công đầu tiên nhắm vào một tiền đồn hẻo lánh vốn được thiết kế để nằm ngoài tầm tác chiến của đối thủ.
Phản Ứng Từ Anh Và Israel
Anh đã lên án Iran tấn công vào căn cứ không quân ở Ấn Độ Dương, trong khi Tehran phủ nhận hoàn toàn. Ngoại trưởng Yvette Cooper chỉ trích các cuộc tấn công “liều lĩnh” từ Iran, nhưng khẳng định London sẽ không bị lôi kéo vào xung đột quy mô lớn. Thủ tướng Keir Starmer cũng xác nhận sẽ không sử dụng căn cứ tại Cyprus cho các chiến dịch chống Iran để tránh leo thang.
Tư lệnh Eyal Zamir của Israel cáo buộc Iran dùng tên lửa liên lục địa (ICBM) hai tầng tầm bắn 4.000 km để tấn công Diego Garcia. “Mục tiêu không phải Israel. Với tầm bắn này, Berlin, Paris và Rome đều nằm trong phạm vi đe dọa trực tiếp”, ông Zamir nhấn mạnh. Đại sứ Israel tại Mỹ Michael Leiter khẳng định Israel sẽ phản công quyết liệt “cho đến khi khiến chính quyền Iran phải quỳ gối”.
ICBM Dưới Vỏ Bọc Chương Trình Không Gian?
Chuyên gia Jeffrey Lewis từ Đại học Middlebury nhận định Iran thực tế đã phát triển ICBM nhưng để dưới danh nghĩa chương trình vũ trụ sau khi Cố Lãnh đạo tối cao Khamenei giới hạn tầm bắn 2.000 km vào năm 2017. Ông Sam Lair, chuyên gia tại Trung tâm James Martin, bổ sung rằng công nghệ phóng vệ tinh và tên lửa đạn đạo về bản chất là một. Iran có thể dễ dàng nới rộng tầm bắn bằng cách cắt giảm tải trọng hoặc dùng vật liệu nổ nhẹ hơn.
Ông nhấn mạnh việc tên lửa vươn tới căn cứ này cho thấy Iran đã sở hữu tên lửa đạn đạo tầm bắn trên 4.000 km - một năng lực chưa từng được tiết lộ, vượt xa ngưỡng 2.000 km trong các báo cáo trước đây. “Nếu xoay ngược hướng, những tên lửa này hoàn toàn có thể đánh trúng London. Điều đó không chỉ thay đổi cơ sở tiến hành chiến tranh của Mỹ mà còn tác động mạnh đến sự miễn cưỡng của Anh và Liên minh châu Âu trong việc tham chiến”, ông Seloom phân tích.
Nghi Ngại Về Năng Lực Thực Tế
Ông Trita Parsi, đồng sáng lập Viện Quincy, nhận định rằng dù lục địa Mỹ vẫn an toàn, nhưng vụ tập kích này đã chứng minh các căn cứ và tàu chiến Mỹ - vốn thường duy trì khoảng cách 3.000 km để đảm bảo an toàn - hiện đã lọt vào tầm ngắm của Iran. “Rủi ro chắc chắn đã gia tăng đáng kể”, ông Parsi nhấn mạnh.
Tuy nhiên, chuyên gia Parsi vẫn hoài nghi về độ chính xác và khả năng xác định mục tiêu tầm xa của Tehran. Ông nhận định thành công của các đòn đánh này phụ thuộc lớn vào dữ liệu tình báo. Đầu tháng này, CNN đưa tin Nga đang hỗ trợ Iran theo dõi sát sao vị trí và mọi chuyển động của các đơn vị quân đội, tàu chiến cũng như máy bay Mỹ trong khu vực.
Ngày 8/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng khẳng định trên đài NBC rằng Tehran chủ động giới hạn tầm bắn dưới 2.000 km để chứng minh không có ý định đe dọa thế giới. Tuy nhiên, chuyên gia Aniseh Bassiri Tabrizi từ Chatham House nhận định rằng thái độ phủ nhận của Iran thường phụ thuộc vào hệ quả của cuộc tấn công.
Ý Nghĩa Chiến Lược Của Vụ Tấn Công
Căn cứ Diego Garcia, nơi đồn trú của 2.500 nhân viên quân sự Mỹ, là tiền đồn then chốt cho các chiến dịch tại Trung Đông và châu Á. Việc nhắm mục tiêu vào đây mang ý nghĩa đặc biệt khi căn cứ này đang là điểm nóng ngoại giao giữa ông Trump và ông Starmer về việc trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius.
Nhà phân tích Elijah Magnier nhận định, bằng cách đe dọa một mục tiêu xa xôi như Diego Garcia, Iran đang gửi đi thông điệp rằng họ sẵn sàng thay đổi “cái giá của phương trình” chiến tranh. Việc mở rộng phạm vi địa lý khiến Mỹ khó kiểm soát mức độ leo thang và buộc phải tính toán lại toàn bộ chiến lược.
Ông Parsi nhận định vụ tập kích bất thành vào Diego Garcia đã làm dấy lên nghi ngại về những loại vũ khí ngoài dự kiến mà Iran có thể đang sở hữu. Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), kho vũ khí của Tehran hiện có các dòng tên lửa tầm bắn 2.000 km như Sejjil và Khorramshahr, cùng tên lửa hành trình tầm xa Soumar với khả năng vươn tới 3.000 km.
