Iran Bổ Nhiệm 'Bộ Não Quân Sự' Cứng Rắn Đứng Đầu Hội Đồng An Ninh Quốc Gia
Trong bối cảnh căng thẳng an ninh leo thang, Iran đã chính thức bổ nhiệm ông Mohammad Baqer Zolqadr, một cựu chỉ huy cao cấp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), vào vị trí Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao. Quyết định này được công bố bởi Phó tổng thống Iran phụ trách truyền thông Mehdi Tabatabaei trên mạng xã hội X, sau khi được Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei phê chuẩn.
Ông Zolqadr thay thế người tiền nhiệm Ali Larijani, vừa thiệt mạng trong một cuộc không kích tuần trước, nắm giữ một trong những vai trò nhạy cảm nhất trong bộ máy an ninh và đối ngoại của Tehran. Vị trí này đặt ông vào trung tâm quyền lực, với trách nhiệm đối mặt với những thách thức an ninh phức tạp, chịu tác động từ áp lực quân sự trong cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran, cùng các vấn đề nội bộ.
Cứng Rắn Và Dày Dạn Kinh Nghiệm Chiến Trường
Phóng viên Suheib Alassa của Al Jazeera mô tả ông Zolqadr là "nhân vật an ninh tầm cỡ", với bề dày kinh nghiệm trong các thiết chế quân sự, dân sự và tư pháp của Iran. Ông từng là phó tư lệnh IRGC và đứng đầu Hội đồng Phân xử Lợi ích Quốc gia, cơ quan cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao và phân xử bất đồng giữa Quốc hội và Hội đồng Giám hộ.
Thuộc thế hệ đầu tiên của IRGC sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, ông Zolqadr đã tham chiến trong cuộc chiến Iran - Iraq và đảm nhiệm nhiều vị trí quân sự cấp cao, bao gồm 8 năm làm tham mưu trưởng Liên hợp IRGC và 8 năm giữ chức phó tư lệnh. Việc ông được lựa chọn phản ánh nhu cầu của Tehran trong việc tìm người có đủ năng lực lấp đầy khoảng trống mà ông Larijani để lại, một nhân vật dày dạn kinh nghiệm về chính trị và an ninh.
Al Jazeera đánh giá động thái này không chỉ là phản ứng tức thời trước cuộc chiến hiện tại, mà là kết quả của quá trình dài tìm kiếm nhân vật phù hợp. Sự lựa chọn một nhân vật cứng rắn, dày dạn kinh nghiệm chiến trường như ông Zolqadr cũng được xem là tín hiệu cho thấy Tehran quyết tâm duy trì lập trường an ninh hiện tại, giữa lúc IRGC tiếp tục mở rộng quyền kiểm soát đối với bộ máy nhà nước.
Thách Thức An Ninh Phức Tạp Phía Trước
Vị trí đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Iran, gắn bó chặt chẽ với văn phòng của lãnh tụ tối cao, đòi hỏi một nhân vật vừa có chuyên môn an ninh, vừa có khả năng quản lý các vấn đề chiến lược. Một số người theo phe cứng rắn tại Iran xem ông Zolqadr, với kinh nghiệm quân sự dày dặn, là người phù hợp hơn để xử lý tình trạng chiến tranh hiện nay so với ông Larijani.
Tuy nhiên, cuộc chiến trước mắt đặt ra nhiều thử thách. Các cuộc không kích vẫn diễn ra trên khắp Iran, từ các thành phố lớn như Tehran hay Isfahan đến khu vực phía tây và tây bắc, đặc biệt là tỉnh East Azerbaijan gần biên giới, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn nội bộ. Giới chức Iran đã bắt giữ hàng trăm người bị cáo buộc hợp tác với thế lực nước ngoài, trong nỗ lực ngăn chặn lỗ hổng an ninh.
Về phía mình, Tehran tiếp tục các đợt tấn công bằng tên lửa trong khu vực, nhằm gửi thông điệp về khả năng xác định và tấn công mục tiêu sâu trong lãnh thổ Israel. Đồng thời, Iran gây sức ép tại Eo biển Hormuz, hạn chế tàu thuyền qua lại, tác động tiêu cực đến kinh tế toàn cầu và đẩy giá dầu tăng cao. Những diễn biến này tạo nên một bức tranh phức tạp, kết hợp áp lực quân sự từ bên ngoài và nỗ lực duy trì an ninh trong nước, đặt ông Zolqadr trước phép thử sớm về khả năng điều hành.
Vai Trò Trong Đàm Phán Và Điều Kiện Chấm Dứt Xung Đột
Ông Zolqadr sẽ đóng vai trò quan trọng trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến. Phóng viên Ali Hashem tại Tehran nhận định: "Việc bổ nhiệm tân Thư ký Zolqadr cho thấy giới lãnh đạo Iran đang tìm cách bổ sung yếu tố quân sự trong bộ máy an ninh quốc gia. Một điểm quan trọng là bất cứ ai ngồi vào bàn đàm phán đều phải nhận được sự chấp thuận của ông Zolqadr, trước khi mọi quyết định được thông qua."
Mới đây, Iran cho biết đã nhận được đề xuất 15 điểm của phía Mỹ nhưng "không chấp nhận lệnh ngừng bắn", và coi việc đàm phán với Washington vào thời điểm hiện tại là "phi lý". Nguồn tin nhấn mạnh giao tranh sẽ chỉ chấm dứt khi Tehran đạt được các "mục tiêu chiến lược" trong cuộc xung đột. Theo báo cáo của Wall Street Journal, IRGC được cho đang đưa ra nhiều điều kiện để nối lại đàm phán, bao gồm đóng cửa căn cứ quân sự của Mỹ ở Vùng Vịnh, đảm bảo cuộc xung đột không tái diễn, và giành quyền kiểm soát tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng.
Tổng thể, việc bổ nhiệm ông Mohammad Baqer Zolqadr phản ánh chiến lược của Iran trong việc củng cố an ninh quốc gia giữa bối cảnh xung đột leo thang, với kỳ vọng ông sẽ dẫn dắt Tehran vượt qua những thách thức phức tạp phía trước.
