Đài Loan mở cuộc điều tra quy mô lớn nhắm vào các công ty Trung Quốc
Cơ quan Điều tra Đài Loan vừa thông báo đang tiến hành điều tra 11 công ty có gốc gác từ Trung Quốc đại lục, với cáo buộc liên quan đến hành vi lôi kéo nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn và công nghệ cao một cách bất hợp pháp. Thông tin này được tờ South China Morning Post đưa tin, làm dấy lên mối quan ngại về cuộc chạy đua công nghệ đang diễn ra gay gắt giữa các cường quốc.
Chiến thuật lách luật và những công ty bình phong
Theo cáo buộc, để che giấu nguồn gốc từ đại lục, các công ty này đã thành lập những công ty bình phong ngay tại Đài Loan, hoạt động kinh doanh và tuyển dụng nhân sự địa phương mà không có sự cấp phép cần thiết từ chính quyền sở tại. Các doanh nghiệp bị điều tra chuyên sâu vào các mảng then chốt như thiết kế và sản xuất chip bán dẫn, phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cùng với lĩnh vực sản xuất điện tử tiên tiến.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Đài Loan đã ban hành luật lệ nghiêm ngặt, cấm các khoản đầu tư từ Trung Quốc đại lục vào một số phân khúc nhạy cảm của chuỗi cung ứng bán dẫn, chẳng hạn như thiết kế chip. Ngay cả những khoản đầu tư vào mảng đóng gói chip cũng phải trải qua quy trình xem xét kỹ lưỡng trước khi được cấp phép. Những quy định này khiến hoạt động hợp pháp của các công ty chip từ đại lục trên đảo trở nên vô cùng khó khăn.
Nỗ lực triệt phá kéo dài và vụ điều tra SMIC
Cuộc điều tra mới nhất này là một phần trong chiến dịch lớn hơn của Đài Loan nhằm triệt phá các hành vi thu hút nhân tài trái phép từ Trung Quốc đại lục. Kể từ năm 2020, cơ quan chức năng đã xử lý tổng cộng khoảng 100 vụ việc tương tự. Một trường hợp đáng chú ý trước đó là vào năm 2025, khi Cơ quan Điều tra Đài Loan tiến hành điều tra SMIC, công ty đúc chip bán dẫn lớn nhất Trung Quốc, với cáo buộc lôi kéo trái phép nhân sự chất lượng cao từ Đài Loan.
'Cơn khát' nhân tài bán dẫn thúc đẩy cuộc chạy đua công nghệ
Những động thái siết chặt kiểm soát gần đây của Đài Loan phản ánh một thực tế rõ ràng: nhu cầu về nguồn nhân lực có kinh nghiệm trong lĩnh vực bán dẫn và AI từ các công ty Trung Quốc đang tăng lên một cách đáng kể. Mặc dù Bắc Kinh đã đạt được những bước tiến ấn tượng trong ngành công nghiệp then chốt này, họ vẫn phải đối mặt với những hạn chế do sự kiểm soát chặt chẽ của Washington đối với việc tiếp cận công nghệ cao cấp.
Trong khi Hoa Kỳ tập trung vào việc kiểm soát xuất khẩu công nghệ và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài, thì Trung Quốc lại đặt trọng tâm chiến lược vào việc phát triển và thu hút nhân tài – yếu tố được xem là then chốt để thúc đẩy những đột phá tiếp theo trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Hàng loạt viện nghiên cứu chuyên sâu đã được thành lập tại các trường đại học hàng đầu Trung Quốc, và các doanh nghiệp lớn trong nước cũng đang tích cực đầu tư để mời gọi nhân tài từ khắp nơi trên thế giới trở về.
Đài Loan - điểm nóng cạnh tranh nhân tài toàn cầu
Đài Loan, quê hương của Tập đoàn Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) – nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới, từ lâu đã được công nhận là cái nôi đào tạo nhân tài hàng đầu trong ngành bán dẫn. Vị thế này khiến hòn đảo trở thành mục tiêu không chỉ của các công ty Trung Quốc đại lục, mà còn của nhiều đối thủ cạnh tranh khác, bao gồm cả các tập đoàn công nghệ Mỹ.
Ví dụ điển hình là Tổng giám đốc điều hành Liang Mong Song và cựu Phó chủ tịch Chiang Shang Yi của SMIC đều từng có thời gian làm việc tại TSMC. Năm ngoái, vụ việc cựu Phó chủ tịch cấp cao của TSMC, ông Lo Wei Jen, được Tập đoàn Intel của Mỹ tuyển dụng đã dẫn đến một cuộc điều tra của công tố viên Đài Loan vì nghi ngờ liên quan đến rò rỉ bí mật thương mại.
Để bảo vệ nguồn nhân lực chiến lược, kể từ năm 2021, chính quyền Đài Loan đã chính thức cấm các công ty từ Trung Quốc đại lục tuyển dụng nhân sự Đài Loan làm việc trong lĩnh vực bán dẫn. Đài Bắc cũng tăng cường biện pháp trừng phạt đối với các hành vi chiếm đoạt bí mật thương mại và gián điệp kinh tế, với mức phạt được nâng lên đáng kể.
Tuy nhiên, Đài Loan cũng đang phải đối mặt với thách thức nội tại về tình trạng thiếu hụt lao động chất lượng cao. Một báo cáo gần đây chỉ ra rằng hơn ba phần tư các công ty bán dẫn tại Đài Loan gặp khó khăn trong việc tuyển dụng đủ nhân sự có trình độ ngay trên chính hòn đảo của mình, làm sâu sắc thêm cuộc cạnh tranh giành nhân tài trong ngành công nghiệp then chốt này.
