Đại gia Việt bị bắt tại Nam Phi trong vụ buôn bán sừng tê giác và xương hổ
Theo thông tin từ Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), cảnh sát Nam Phi đã thành công trong việc phát hiện và bắt giữ ông Chu Đăng Khoa sau một thời gian dài phát lệnh truy nã. Các cơ quan chức năng tại địa phương cáo buộc ông Khoa có liên quan mật thiết đến một mạng lưới buôn bán sừng tê giác và xương hổ từ châu Phi sang các thị trường châu Á, một hoạt động phi pháp gây tổn hại nghiêm trọng đến đa dạng sinh học.
Chi tiết vụ việc và cáo buộc tại Nam Phi
Cơ quan điều tra Nam Phi xác định rằng ông Chu Đăng Khoa sở hữu trang trại Voi Game Lodge ở tỉnh North West. Ông bị nghi ngờ là nghi phạm chính trong vụ dàn dựng một vụ cướp 98 chiếc sừng tê giác ngay tại chính cơ sở này, với mục đích tuồn hàng hóa trái phép ra thị trường chợ đen. Thông tin này đã được đăng tải công khai trên website của DA (da.org.za), một chính đảng lớn và có ảnh hưởng tại Nam Phi, làm dấy lên sự chú ý rộng rãi từ cộng đồng quốc tế.
Phản ứng từ các tổ chức bảo vệ động vật hoang dã
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV, đã đưa ra đánh giá sâu sắc về sự việc: “Nỗ lực triệt phá các đường dây tội phạm về buôn bán động vật hoang dã xuyên quốc gia hiện vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức phức tạp. Tuy nhiên, vụ bắt giữ thành công Chu Đăng Khoa là một dấu mốc quan trọng, cho thấy không ai có thể đứng ngoài vòng pháp luật và chúng ta hoàn toàn có khả năng chấm dứt được nạn săn bắt và buôn bán động vật hoang dã trái phép.” Bà Hà nhấn mạnh thêm: “Tinh thần kiên định, quyết tâm truy quét tới cùng các đường dây tội phạm và quan điểm không khoan nhượng chính là chìa khóa then chốt dẫn đến thành công trong cuộc chiến này!”
Bối cảnh và hoạt động của ông Chu Đăng Khoa tại Việt Nam
Ông Chu Đăng Khoa được cho là đã rời Việt Nam sang Nam Phi từ cuối năm 2023, thời điểm trùng khớp với việc cơ quan chức năng trong nước bắt đầu điều tra các sai phạm kinh tế nghiêm trọng tại doanh nghiệp của gia đình ông. Tại Việt Nam, ông thường được biết đến với danh xưng “đại gia kim cương”, đồng thời là một cổ đông quan trọng của Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức.
Doanh nghiệp này được thành lập vào năm 2001, hoạt động đa ngành nghề từ kinh doanh xăng dầu, bất động sản cho đến logistics và vận tải biển. Tính đến kỳ thay đổi đăng ký kinh doanh cuối tháng 9/2023, Thiên Minh Đức ghi nhận mức vốn điều lệ ấn tượng hơn 2.000 tỷ đồng. Cơ cấu cổ đông cho thấy quyền chi phối chủ yếu thuộc về bà Chu Thị Thành (mẹ ông Khoa) với 77,15% cổ phần, trong khi ông Chu Đăng Khoa sở hữu 22,77% cổ phần, và 0,08% còn lại thuộc về cá nhân ông Vương Đình Quán.
Các vấn đề pháp lý và vi phạm tại tập đoàn Thiên Minh Đức
Trước đó, vào ngày 18/1/2025, Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bà Chu Thị Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị, cùng với 6 đồng phạm là các nhân sự chủ chốt khác của tập đoàn. Nhóm bị can này đang bị điều tra về hành vi chiếm đoạt quỹ bình ổn xăng dầu với số lượng lớn, phạm tội tham ô tài sản và vi phạm các quy định về in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn.
Hồ sơ hoạt động của Thiên Minh Đức cũng ghi nhận nhiều vi phạm nghiêm trọng về tài chính. Cụ thể, Thanh tra Chính phủ đã kết luận doanh nghiệp này kê khai sai thuế bảo vệ môi trường, dẫn đến tổng số tiền thuế phải nộp tăng thêm gần 3.300 tỷ đồng trong giai đoạn từ 2018 đến 2021. Tiếp đó, vào tháng 8/2024, doanh nghiệp bị tước giấy phép xuất nhập khẩu xăng dầu trong 45 ngày và bị phạt hành chính do chậm đóng hơn 2 tỷ đồng tiền bảo hiểm cho 108 người lao động, theo thông tin từ Anh Khôi.
Vụ bắt giữ ông Chu Đăng Khoa tại Nam Phi không chỉ làm sáng tỏ thêm các hoạt động phi pháp của cá nhân này mà còn phản ánh những thách thức toàn cầu trong việc đấu tranh chống lại tội phạm động vật hoang dã và tham nhũng kinh tế.
