Hạm Đội Bóng Đêm Vẫn Vận Chuyển Dầu Qua Eo Biển Hormuz Bất Chấp Lệnh Cấm
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, phần lớn tàu thuyền đã gần như ngừng lưu thông qua eo biển Hormuz sau các cuộc tấn công và đe dọa từ Iran. Tuy nhiên, một lực lượng đặc biệt với biệt danh "hạm đội bóng đêm" gồm hàng nghìn con tàu vẫn phớt lờ lệnh cấm, tiếp tục chuyển dầu qua đây mỗi ngày một cách an toàn.
Bối Cảnh Căng Thẳng Và Lệnh Cấm
Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã đáp trả bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz và tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ trên khắp Trung Đông. Đến ngày 11/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bất kỳ tàu thuyền nào của Mỹ, Israel hoặc đồng minh của họ di chuyển qua eo biển Hormuz đều có thể trở thành mục tiêu bị tấn công. Dù vậy, trên thực tế, hàng nghìn tàu chở dầu vẫn hoạt động ngang nhiên, tạo nên một mạng lưới vận chuyển bí mật.
Hệ Thống Lách Luật Tinh Vi
Trong nhiều năm, những con tàu cũ kỹ này đã đóng vai trò huyết mạch cho nhiều quốc gia như Venezuela, Iran, cũng như các tổ chức phi nhà nước như băng đảng ma túy. Chúng cho phép các bên né tránh lệnh trừng phạt khi vận chuyển dầu trong âm thầm khắp thế giới. Những con tàu này thường sử dụng các thủ thuật như:
- Treo cờ của các quốc gia như Quần đảo Cooks hoặc không treo cờ để che giấu danh tính thực sự.
- Đăng ký dưới lá cờ của các quốc gia thiếu nguồn lực kiểm tra, như Cameroon, Palau, hay Liberia.
- Dễ dàng đăng ký lại dưới lá cờ khác khi bị chú ý, thậm chí thông qua đăng ký trực tuyến giả mạo.
Theo công ty tình báo hàng hải Windward, hiện có khoảng 1.100 tàu thuộc "hạm đội bóng đêm" đã được xác định trên toàn cầu, chiếm 17–18% tổng số tàu chở hàng lỏng, chủ yếu là dầu. Một tàu chở dầu bị chính quyền Pháp điều tra vì nghi ngờ thuộc "hạm đội bóng tối" ngoài khơi cảng Saint-Nazaire là minh chứng cho hoạt động này.
Lỗ Hổng Công Nghệ Trong Quản Lý Hàng Hải
Trong một thế giới đã áp dụng hệ thống GPS và định vị điện tử, việc quản lý trên biển lại tồn tại nhiều lỗ hổng. Cụ thể, theo Công ước an toàn sinh mạng con người trên biển (SOLAS), mọi tàu thương mại phải mang thiết bị phát tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động (AIS) để liên tục phát thông tin về vị trí, tốc độ và hướng đi. Tuy nhiên, không có cơ chế vật lý nào ngăn thủy thủ tắt thiết bị này hoặc phát tín hiệu sai. Khi tàu tắt AIS và "biến mất", không có trung tâm chỉ huy hàng hải toàn cầu nào nhận được cảnh báo do thiếu hệ thống quan sát chuyên biệt.
Trong nhiều thập kỷ, hệ thống an ninh trên biển hoạt động dựa trên sự tự nguyện tuân thủ, nhưng tình thế đảo ngược khi các lệnh trừng phạt quốc tế có hiệu lực. Lúc này, việc "lách luật" trở thành lựa chọn duy nhất để vận chuyển dầu, đặc biệt trong bối cảnh xung đột hiện nay.
Hoạt Động Và Tác Động Kinh Tế
Theo ông Samir Madani, đồng sáng lập của nền tảng theo dõi TankerTrackers, kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào ngày 28/2, Iran đã vận chuyển ít nhất 11,7 triệu thùng dầu thô qua eo biển Hormuz và tất cả đều hướng đến Trung Quốc. Công ty này giám sát chuyển động của tàu thuyền bằng hình ảnh vệ tinh, cho phép phát hiện những tàu thuyền ngay cả khi đã tắt AIS. Dữ liệu cho thấy nhiều tàu thuyền đã "mất tích" sau khi Tehran đe dọa tấn công, nhưng vẫn tiếp tục hoạt động ngầm.
Sự ưu ái đặc biệt này phản ánh "nguồn sống" kinh tế của Iran, nơi dầu mỏ là nguồn thu chính. Các tàu chở dầu di chuyển trên vùng Vịnh, gần eo biển Hormuz, tiếp tục duy trì dòng chảy năng lượng bất chấp rủi ro. Điều này cho thấy sự phức tạp của an ninh hàng hải và những thách thức trong việc thực thi luật pháp quốc tế trên biển.
