Xung đột Iran leo thang, eo biển Hormuz chìm trong hỏa lực
Cuộc xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel đang bước vào giai đoạn tàn khốc mới, với hàng loạt vụ tấn công bằng tên lửa và phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu. Tình hình căng thẳng này đã khiến nhiều tàu hàng trúng đạn và dấy lên cảnh báo giá dầu có thể vọt lên mức 200 USD/thùng, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh năng lượng thế giới.
Iran tuyên bố phong tỏa hoàn toàn, không cho "một lít dầu" lọt qua Hormuz
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đưa ra tuyên bố cứng rắn, khẳng định sẽ không cho phép bất kỳ "một lít dầu" nào đi qua eo biển Hormuz. Người phát ngôn của Bộ chỉ huy Khatam al-Anbiya thuộc IRGC nhấn mạnh rằng mọi con tàu liên kết với Mỹ, Israel hoặc đồng minh sẽ bị coi là mục tiêu hợp pháp. "Các ông sẽ không thể hạ giá dầu. Hãy chuẩn bị cho mức giá 200 USD/thùng", tuyên bố này cảnh báo, đồng thời chỉ trích Mỹ và Israel là nguồn cơn gây mất an ninh trong khu vực.
Hàng loạt tàu hàng trúng đạn, thương vong gia tăng
Ngày 11/3, ít nhất ba tàu hàng đã trúng đạn tại eo biển Hormuz, bao gồm một tàu của Thái Lan và hai tàu chở dầu của Iraq. Theo thông tin từ Tổng giám đốc Tổng công ty Cảng Iraq, hai tàu dầu của nước này đã bốc cháy sau khi bị tấn công bởi các tàu Iran chở đầy thuốc nổ, khiến một thuyền viên nước ngoài thiệt mạng. Phía Iraq đã sơ tán 25 thành viên thủy thủ đoàn, nhưng ngọn lửa vẫn tiếp tục bùng cháy trên cả hai phương tiện. Trước đó, một tàu Thái Lan cũng bị trúng đạn, khiến ba người mất tích và 20 thủy thủ được cứu sống.
Iran đáp trả bằng tên lửa siêu vượt âm, chiến trường bước sang giai đoạn mới
Trong đợt tấn công thứ 34 nhằm vào Israel và các mục tiêu của Mỹ, Iran đã phóng loạt UAV và tên lửa chiến lược, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm Khyber mang đầu đạn nặng 1,8 tấn. Lực lượng IRGC tuyên bố chiến trường đã bước sang "một giai đoạn mới", với việc sử dụng hỏa lực mạnh mẽ nhằm vào căn cứ Hải quân và cơ quan tình báo Israel. Đồng thời, Mỹ cũng đã đánh chìm 16 tàu rải thủy lôi của Iran tại Hormuz, làm gia tăng căng thẳng.
Giá dầu biến động dữ dội, lo ngại đứt gãy nguồn cung
Việc đóng cửa eo biển Hormuz, cùng với sự sụt giảm sản lượng dầu tại một số quốc gia vùng Vịnh, đã khiến giá dầu toàn cầu biến động mạnh trong tuần này. Dù 400 triệu thùng dầu đang được giải phóng từ các kho dự trữ toàn cầu, nhưng cảnh báo giá dầu có thể chạm ngưỡng 200 USD/thùng vẫn khiến thị trường lo ngại về những đứt gãy nghiêm trọng hơn trong tương lai. Các chuyên gia nhận định, an ninh khu vực đang trở thành yếu tố then chốt quyết định giá cả năng lượng.
Bối cảnh quốc tế và những diễn biến liên quan
Xung đột này diễn ra trong bối cảnh Tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei bị thương sau đòn không kích của liên quân Mỹ - Israel vào ngày 28/2, với chấn thương gãy chân, bầm mắt và tay. Ông hiện vẫn chưa có tuyên bố công khai nào sau khi được bổ nhiệm. Trong khi đó, tại Na Uy, ba anh em ruột gốc Iraq đã bị bắt giữ vì nghi ngờ đánh bom khủng bố Đại sứ quán Mỹ, làm hư hại lối vào khu vực lãnh sự. Các điều tra viên đang xác định động cơ, không loại trừ đây là hành động khủng bố.
Giáo sư Robert A. Pape nhận định, Mỹ và Israel có thể đã đánh giá quá cao ưu thế không quân, trong khi Iran đang chuyển cuộc chiến sang thử thách sức bền chiến lược. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cuộc chiến có thể sớm kết thúc vì "hầu như không còn mục tiêu đáng kể nào để tấn công", nhưng tình hình thực tế vẫn đang tiếp diễn với những diễn biến phức tạp và khó lường.
