Quần đảo Faroe 'nín thở' trước áp lực từ ông Trump, tạm hoãn khát vọng độc lập
Trong nhiều thập kỷ, người dân trên quần đảo Faroe, một vùng lãnh thổ xa xôi của Đan Mạch, đã nuôi dưỡng khát vọng độc lập mạnh mẽ. Tuy nhiên, những áp lực địa chính trị gần đây, đặc biệt là từ cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Greenland, đang khiến Faroe phải dè chừng và tạm thời lùi bước trong hành trình giành quyền tự chủ.
Vị thế địa chính trị then chốt tại Bắc Đại Tây Dương
Quần đảo Faroe nằm giữa Bắc Đại Tây Dương, cách thủ đô Copenhagen của Đan Mạch hàng trăm cây số, với khoảng 55.000 dân sinh sống trên 18 hòn đảo hoang sơ. Nơi đây quanh năm đón gió lớn và mưa nhiều, tạo nên cảnh quan vừa khắc nghiệt vừa hút hồn. Những mái nhà truyền thống lợp cỏ xanh mướt là hình ảnh đặc trưng, phản ánh lối sống bền vững của cư dân.
Vị trí của Faroe nằm trọn trong GIUK Gap, một khu vực chiến lược hải quân quan trọng nối Bắc Cực với Đại Tây Dương, giữa Greenland, Iceland và Vương quốc Anh. Điều này biến quần đảo thành điểm nóng tiềm tàng trong cuộc cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc như Mỹ, Nga, Trung Quốc và châu Âu. Tàu cá và tàu quân sự thường xuyên qua lại, khiến Faroe trở thành "quân cờ im lìm" nhưng đầy sức nặng trong bàn cờ địa chính trị toàn cầu.
Kinh tế vững mạnh và khát vọng độc lập bị trì hoãn
Khác với Greenland vốn phụ thuộc nhiều vào trợ cấp từ Đan Mạch, Faroe đã xây dựng được nền tảng kinh tế địa phương vững mạnh, chủ yếu dựa vào ngành nuôi cá hồi xuất khẩu trị giá gần 1 tỷ USD mỗi năm. Hệ thống hầm ngầm hiện đại kết nối các đảo, kể cả vòng xuyến dưới đáy biển, hỗ trợ giao thông trơn tru. Điều này mang lại mức sống cao và khả năng tự chủ nếu Faroe tách khỏi Copenhagen.
Tuy nhiên, các tuyên bố cứng rắn của ông Trump về Greenland đã làm rung chuyển toàn bộ vương quốc Đan Mạch, khiến Greenland xích lại gần Copenhagen hơn. Trong bối cảnh đó, chính quyền Faroe quyết định tạm hoãn kế hoạch đàm phán với Đan Mạch về quyền tự trị, vốn dự kiến bắt đầu vào tháng 1. Thủ hiến Faroe Aksel V. Johannesen khẳng định: "Greenland và Đan Mạch đang ở trong tình thế khó khăn, dù vậy, về lâu dài, người dân Faroe vẫn có sự đồng thuận rộng rãi rằng mối quan hệ của chúng tôi với Đan Mạch cần có sự thay đổi."
Lịch sử đấu tranh và tinh thần kiên cường
Khát vọng độc lập của Faroe không phải mới. Năm 1946, người dân từng bỏ phiếu sít sao ủng hộ tách khỏi Đan Mạch, nhưng bị Quốc vương Đan Mạch bác bỏ. Năm 2000, một nỗ lực đàm phán khác thất bại do Đan Mạch đe dọa cắt trợ cấp. Hiện tại, dù tạm lùi bước, lãnh đạo Faroe nhấn mạnh họ không từ bỏ mục tiêu dài hạn.
Ông Hogni Hoydal, cựu Ngoại trưởng Faroe và là tiếng nói hàng đầu trong phong trào đòi độc lập, nhận định: "Chiến tranh Lạnh đang quay trở lại. Chúng tôi nằm ở vị trí trung tâm trong cuộc chiến ấy." Người dân Faroe, với bản tính kiên cường hình thành từ môi trường khắc nghiệt, vẫn giữ vững tinh thần. Như lời một nông dân: "Cuộc đấu tranh thể hiện khát vọng độc lập sẽ luôn tồn tại. Chúng tôi là một dân tộc riêng."
Trong khi đó, dư luận Faroe nhìn chung ủng hộ mở rộng quyền tự trị. Nhạc sĩ Heri Joensen chia sẻ: "Ngay trong hiện tại, chúng tôi đã cảm thấy mình khá độc lập rồi." Bước lùi hiện tại chỉ là tạm thời, như một chiến lược chờ thời cơ thuận lợi hơn trong bối cảnh địa chính trị Bắc Cực đang ngày càng phức tạp và khó lường.
