EU Chuẩn Bị Gói Tài Chính Lớn Cho Ukraine Giữa Lúc Căng Thẳng Với Nga
Theo thông tin từ hai nhà ngoại giao EU tiết lộ với Politico, Ukraine sẽ sớm nhận được khoản tiền hỗ trợ từ các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. Các lãnh đạo EU dự kiến sẽ họp thượng đỉnh tại Brussels vào tuần tới, với mục tiêu chính là thuyết phục Thủ tướng Hungary Viktor Orbán và người đồng cấp Slovakia Robert Fico giữ cam kết phê duyệt khoản vay chung cho Kyiv.
Gói Hỗ Trợ Tài Chính Đầy Tham Vọng Của EU
Gói tài chính này được kỳ vọng sẽ cung cấp khoảng hai phần ba số tiền mà Ukraine cần để tiếp tục đối phó với các hoạt động tấn công của Nga cho đến hết năm 2027. Đây là một nỗ lực quan trọng nhằm củng cố khả năng phòng thủ của Ukraine trong bối cảnh xung đột kéo dài.
Tuy nhiên, nếu hai nhà lãnh đạo Hungary và Slovakia vẫn kiên quyết từ chối nhượng bộ, các nước Baltic và Bắc Âu đã sẵn sàng kế hoạch dự phòng. Theo hai nhà ngoại giao EU nắm rõ tình hình, những quốc gia này sẽ cung cấp cho Ukraine đủ nguồn lực tài chính để duy trì hoạt động trong nửa đầu năm nay. Các nguồn tin này xin được giấu tên do tính chất nhạy cảm của các cuộc đàm phán đang diễn ra.
Phương Án Hỗ Trợ Song Phương Khi Khoản Vay Chung Bị Đe Dọa
Một nguồn tin khác tiết lộ, tổng số tiền đang được xem xét cho Ukraine lên đến khoảng 30 tỷ euro. Điểm đáng chú ý là nếu phương án hỗ trợ song phương được thực hiện, tức từng quốc gia thành viên EU sẽ cấp vốn trực tiếp cho Kyiv, thì sẽ không cần sự phê duyệt của toàn bộ Liên minh châu Âu. Điều này có thể vượt qua được rào cản từ Hungary và Slovakia.
Bộ trưởng Tài chính Hà Lan Eelco Heinen đã chính thức thông báo với các đồng nghiệp vào thứ Ba vừa qua rằng chính phủ nước này đã dành ngân sách để hỗ trợ song phương cho Ukraine với số tiền khoảng 3,5 tỷ euro mỗi năm, kéo dài đến năm 2029. Đây là một cam kết tài chính dài hạn và đáng kể.
Ý tưởng về việc cung cấp tài trợ riêng lẻ cho Ukraine từng được thảo luận sôi nổi trước hội nghị thượng đỉnh EU vào tháng 12 năm ngoái. Khi đó, các lãnh đạo EU đã đồng ý tiến hành một khoản vay chung của toàn khối. Phương án cho vay riêng lẻ bị xem là khó chấp nhận vì nó có thể làm suy yếu tinh thần đoàn kết của EU với Ukraine và vô tình phơi bày sự chia rẽ nội bộ trong khối.
Tuy nhiên, nếu ông Orbán vẫn kiên quyết phản đối khoản vay chung, thì hỗ trợ song phương có thể trở thành con đường duy nhất khả thi để Ukraine tiếp cận nguồn tài chính cần thiết.
Tình Hình Tài Chính Cấp Bách Của Ukraine
Nhu cầu tài chính của Kyiv đã phần nào được giảm bớt sau khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) phê duyệt khoản vay 8,1 tỷ USD vào cuối tháng trước, trong đó 1,5 tỷ USD đã được giải ngân ngay lập tức. Theo bốn nguồn tin am hiểu tình hình tài chính của Ukraine, nước này có khả năng duy trì khả năng thanh toán đến đầu tháng 5 năm nay.
Các ước tính trước đây của EU từng chỉ ra rằng Kyiv có thể cạn kiệt ngân sách vào cuối tháng 3, điều này sẽ đẩy Ukraine vào thế bất lợi nghiêm trọng trước lực lượng Nga. Hơn nữa, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn dắt đang diễn ra, việc thiếu hụt tài chính có thể làm suy yếu vị thế của Ukraine. Do đó, gói hỗ trợ 90 tỷ euro từ EU trở nên vô cùng cấp bách và quan trọng.
Những Trở Ngại Chính Trị Từ Hungary Và Slovakia
Khoản vay chung của EU dường như đã chắc chắn được thông qua cho đến cuối tháng 1, khi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga làm hư hại đường ống dẫn dầu Druzhba. Đường ống này có nhiệm vụ vận chuyển dầu từ Nga qua Ukraine sang Hungary và Slovakia. Đáng chú ý, hai quốc gia này được miễn trừ khỏi các lệnh trừng phạt của EU đối với dầu Nga.
Ông Orbán đã cáo buộc Ukraine cố tình trì hoãn việc sửa chữa đường ống vì động cơ chính trị và từ đó rút lại cam kết tại hội nghị thượng đỉnh tháng 12 về việc thông qua khoản vay cho Ukraine. Nhà lãnh đạo Hungary còn chặn gói trừng phạt thứ 20 của EU đối với Nga, vốn đòi hỏi sự nhất trí của toàn bộ 27 lãnh đạo thành viên.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, người bác bỏ cáo buộc Kyiv cố tình không sửa đường ống vì lý do chính trị, tuần trước đã tuyên bố với báo chí rằng dù không muốn, Ukraine có thể khôi phục dòng dầu qua Druzhba "trong một tháng hoặc một tháng rưỡi" – tức là ngay sau cuộc bầu cử tại Hungary.
Trước đó, ông Zelensky cho biết Ukraine chưa thể tiến hành sửa chữa đường ống vì Nga liên tục thực hiện các cuộc tấn công, ngay cả khi các đội bảo trì đang làm việc tại hiện trường. Tình hình này làm phức tạp thêm các nỗ lực ngoại giao và tài chính của EU.
