Nghị Sĩ Dân Chủ Thúc Đẩy Bỏ Phiếu Hạn Chế Quyền Tổng Thống Trump Tấn Công Iran
Theo phóng viên TTXVN tại New York, các nghị sĩ đảng Dân chủ đang tích cực thúc đẩy một cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra vào tuần tới, nhắm vào việc hạn chế quyền hạn của Tổng thống Donald Trump trong các cuộc không kích tại Iran. Động thái này không chỉ là một nỗ lực chính trị mà còn nhằm tái khẳng định vai trò then chốt của Quốc hội Mỹ trong việc phê duyệt sử dụng sức mạnh quân sự, một nguyên tắc cơ bản trong hệ thống hiến pháp Hoa Kỳ.
Bối Cảnh Và Động Lực Thúc Đẩy
Tiến trình thúc đẩy bỏ phiếu cho nghị quyết về quyền hạn chiến tranh đã được khởi động từ trước, nhưng nó nhận được xung lực mới mạnh mẽ sau khi Mỹ và Israel đồng loạt tiến hành các cuộc dội bom vào Iran kể từ rạng sáng ngày 28/2. Các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện đã chủ động thông báo từ tuần trước – trước khi các cuộc không kích diễn ra – rằng họ sẽ bắt đầu các thủ tục cần thiết để buộc Hạ viện phải bỏ phiếu về nghị quyết liên quan trực tiếp đến vấn đề Iran.
Nghị quyết này yêu cầu Tổng thống Trump phải chấm dứt ngay lập tức việc sử dụng lực lượng vũ trang chống lại Iran, trừ khi có sự cho phép rõ ràng và minh bạch từ Quốc hội. Điều này phản ánh mối quan ngại sâu sắc về việc các tổng thống thuộc cả hai đảng tại Mỹ trong quá khứ thường tìm cách lách các nghị quyết về quyền hạn chiến tranh, làm xói mòn quyền lực của cơ quan lập pháp.
Phản Ứng Và Khả Năng Thông Qua
Việc thông qua nghị quyết này vẫn còn bỏ ngỏ tại cả Hạ viện và Thượng viện, nơi đảng Cộng hòa đang nắm quyền kiểm soát. Trong bối cảnh đó, nhiều thành viên đảng Cộng hòa tại cả hai viện đã bày tỏ sự ủng hộ ban đầu đối với các cuộc không kích, với lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune lên tiếng ca ngợi các cuộc tấn công vào ngày 28/2.
Tuy nhiên, nỗ lực này đã nhận được sự ủng hộ đáng chú ý từ ít nhất hai nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện là Thomas Massie (bang Kentucky) và Warren Davidson (bang Ohio). Sự ủng hộ này mở ra khả năng nghị quyết có thể được thông qua tại Hạ viện nếu nhận được đủ sự đồng thuận từ phe Dân chủ và số lượng đại biểu tham gia bỏ phiếu cuối cùng đạt yêu cầu theo quy định.
Tại Thượng viện, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rand Paul (bang Kentucky), người từng bỏ phiếu cho một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh trước đó, đã khẳng định một cách mạnh mẽ rằng ông sẽ "phản đối một cuộc chiến khác của Tổng thống", thể hiện sự bất đồng quan điểm trong nội bộ đảng.
Quan Điểm Của Các Nhà Lãnh Đạo
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries nhận định Iran là "một bên hành xử tiêu cực và cần phải bị đối đầu quyết liệt". Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng, trừ những trường hợp khẩn thiết đặc biệt, chính quyền Trump phải tìm kiếm sự cho phép đối với việc sử dụng vũ lực mang tính phòng ngừa, vốn được coi là một hành động chiến tranh cần sự đồng thuận của Quốc hội.
Dân biểu Ro Khanna, đảng viên Dân chủ bang California, người cùng bảo trợ nghị quyết với ông Massie, đã hối thúc các nhà lập pháp tái triệu tập tại Washington vào ngày 2/3 tới để tiến hành bỏ phiếu. Ông gọi các cuộc không kích này là sự khởi đầu của "một cuộc chiến thay đổi chế độ bất hợp pháp tại Iran, đặt tính mạng người Mỹ vào vòng nguy hiểm không cần thiết". Trên mạng xã hội, ông Massie cũng mô tả các cuộc tấn công là "những hành động chiến tranh chưa được Quốc hội cho phép", làm dấy lên làn sóng tranh luận sôi nổi.
Thách Thức Và Triển Vọng
Dù vậy, nghị quyết đang vấp phải sự phản đối ban đầu từ các nghị sĩ Dân chủ có quan điểm ủng hộ Israel mạnh mẽ tại Hạ viện như Jared Moskowitz và Josh Gottheimer, cho thấy sự chia rẽ nội bộ trong đảng. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng Thượng viện nên thông qua nghị quyết nhưng không trực tiếp phản đối các cuộc không kích. Ông phàn nàn rằng chính quyền đã không trình bày rõ lập luận của mình trước Quốc hội hoặc công luận, làm giảm tính minh bạch trong quá trình ra quyết định.
Chắc chắn Tổng thống Trump sẽ phủ quyết nghị quyết nếu nó được thông qua, nhưng một lượng phiếu ủng hộ đáng kể từ phe Cộng hòa có thể thuyết phục ông hạn chế các cuộc tấn công vào Iran trong tương lai. Trước đây, Thượng viện từng thông qua cuộc bỏ phiếu thủ tục cho một nghị quyết chống lại các cuộc không kích dẫn đến việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro, khiến Nhà Trắng sau đó phải tiết chế các cuộc tấn công và cử Ngoại trưởng Marco Rubio đến Đồi Capitol để điều trần trước các nghị sĩ, minh chứng cho sức mạnh răn đe của Quốc hội.
