Cyprus Vật Lộn Duy Trì Nhiệm Kỳ Chủ Tịch EU Giữa Làn Sóng Trả Đũa Từ Iran
Cyprus - quốc gia nhỏ thứ ba trong Liên minh châu Âu và là thành viên gần Trung Đông nhất của khối - đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có khi cố gắng duy trì đúng tiến độ nhiệm kỳ 6 tháng dẫn dắt công tác lập pháp của EU. Nguyên nhân chính đến từ đòn trả đũa của Iran sau khi Tehran bị Mỹ và Israel tấn công, khiến hàng loạt cuộc họp quan trọng tại quốc đảo Địa Trung Hải này bị hoãn hủy.
Chương Trình Nghị Sự EU Bị Đảo Lộn
Cyprus buộc phải hoãn cuộc họp của 27 bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu, vốn dự kiến diễn ra vào ngày 2-3/2 để thảo luận về ngân sách 7 năm của khối và lộ trình gia nhập EU của Ukraine cùng Moldova. Các phái đoàn đáng lẽ đã phải tới thủ đô Nicosia để tham dự sự kiện quan trọng này.
Không dừng lại ở đó, phiên họp của các bộ trưởng Văn hóa cũng bị hủy bỏ. ENISA - cơ quan an ninh mạng của EU - đã xác nhận Hội nghị tại thị trấn nghỉ dưỡng Ayia Napa vào ngày 4/3 sẽ bị hoãn lại, dù chưa công bố ngày tổ chức mới. Thêm vào đó, một hội nghị thượng đỉnh thảo luận về bệnh hiếm gặp dự kiến diễn ra ngày 5/3 cũng không thể diễn ra theo kế hoạch.
Khẳng Định Vị Thế Và Thách Thức An Ninh
Mặc dù vậy, các chính trị gia và quan chức Cyprus vẫn khẳng định nước này chỉ bị ảnh hưởng hạn chế và tình hình sẽ không tác động đến nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng EU. "Vị trí chủ tịch luân phiên của Cyprus vẫn tiếp tục theo kế hoạch. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến và duy trì phối hợp chặt chẽ với các thể chế EU cùng các quốc gia thành viên, đồng thời điều chỉnh khi cần thiết", một quan chức Cyprus chia sẻ với Politico.
Tuy nhiên, một nhà ngoại giao EU đã bày tỏ lo ngại: "Tình huống này có thể thay đổi toàn bộ chương trình nghị sự của EU. Hệ quả lên lĩnh vực năng lượng đến giao thông vận tải và di cư có thể rất lớn. Kế hoạch cho nhiệm kỳ chủ tịch luân phiên của Cyprus có thể phải thay đổi theo".
Phản Ứng Quân Sự Và Hệ Lụy Du Lịch
Trước những diễn biến căng thẳng, Hy Lạp đã điều tàu chiến và máy bay chiến đấu đến Cyprus sau khi máy bay không người lái của Iran nhắm mục tiêu vào các căn cứ của Anh. Pháp cũng điều tàu khu trục và cam kết cung cấp thêm hệ thống phòng không cho khu vực.
Tướng Ebrahim Jabbari thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran từng tuyên bố "chúng tôi sẽ bắn rất nhiều tên lửa về phía Cyprus" đến mức lực lượng Mỹ sẽ không thể sử dụng các căn cứ không quân ở đây. Những tuyên bố này đã khiến các hãng hàng không hủy nhiều chuyến bay đến Cyprus, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ vào ngày 4/3 kêu gọi công dân xem xét lại các chuyến du lịch đến đảo quốc này.
Vai Trò Chiến Lược Và Tương Lai Nhiệm Kỳ
Cyprus từ lâu đã đóng vai trò tích cực trong chính sách đối ngoại của châu Âu và Mỹ ở Trung Đông, thậm chí còn đề xuất kế hoạch hòa bình riêng cho Gaza vào năm 2025. Khi đảm nhận chức chủ tịch luân phiên của EU vào đầu năm 2026, bà Marilena Raouna - Thứ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Cyprus - cho biết đây sẽ là cơ hội "thể hiện đất nước chúng ta ngày nay - ổn định, kiên cường, một trong những nền kinh tế mạnh nhất châu Âu - và những thế mạnh với tư cách quốc gia thành viên EU duy nhất trong khu vực Đông Địa Trung Hải".
Tuy nhiên, khi khu vực nhanh chóng bị cuốn vào xung đột giữa Mỹ - Israel - Iran, lãnh đạo Cyprus đang phải lèo lái đất nước vượt ngoài chương trình nghị sự của Brussels. Một quan chức EU nhận định: "Không có gì khó hiểu khi họ sẽ tập trung nhiều hơn vào an ninh quốc gia hơn là chức chủ tịch luân phiên".
Nỗ Lực Duy Trì Hoạt Động
Dù vậy, đội ngũ hơn 250 nhân viên của Cyprus tại phái đoàn EU vẫn tiếp tục thúc đẩy ban hành luật, đồng thời phối hợp phản ứng của khối với cuộc chiến. Chủ tịch luân phiên EU đã triệu tập các đại sứ và tổ chức cuộc họp của ủy ban khẩn cấp. Các chuyên gia cũng được huy động để thảo luận về việc sơ tán công dân EU khỏi khu vực xung đột.
Một quan chức EU khác chia sẻ: "Chức chủ tịch luân phiên có ý nghĩa quan trọng về mặt ngoại giao với Cyprus. Thật không may khi xung đột xảy ra giữa lúc Cyprus đảm nhiệm chức vụ, khi xung đột cận kề ngay biên giới EU. Song Cyprus đã thể hiện sự chuyên nghiệp của họ".
Cuộc khủng hoảng hiện tại đang đặt ra những câu hỏi lớn về năng lực phòng thủ chung của EU và vai trò của châu Âu trong trật tự an ninh mới, trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt, bất ổn chính trị leo thang và nguy cơ xuất hiện làn sóng người tị nạn mới từ khu vực Trung Đông.
