Cuộc Chiến Tên Lửa Iran: Kho Vũ Khí Cạn Kiệt Và Chiến Lược Bào Mòn Đối Phương
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chiến dịch không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran sẽ tiếp diễn cho đến khi "đối phương phải chịu thua hoặc không còn khả năng chiến đấu". Ngược lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định quân đội nước này sẵn sàng chiến đấu "bao lâu cũng được" và ít quan tâm đến đàm phán ngừng bắn. Tuy nhiên, thời gian xung đột kéo dài phụ thuộc không chỉ vào ý chí mà còn vào nguồn lực, đặc biệt là kho dự trữ đạn dược của mỗi bên.
Kho Vũ Khí Iran: Từ Tên Lửa Đến UAV
Trước cuộc chiến 12 ngày vào tháng 6.2025, Iran được ước tính sở hữu từ 2.000 đến 3.000 tên lửa. Theo các quan sát, quân đội nước này đã phóng khoảng 600 quả trong cuộc chiến năm ngoái, và nhiều tên lửa khác bị phá hủy sau các đợt không kích của Israel. Kể từ đó, Iran nỗ lực bổ sung kho vũ khí và củng cố hệ thống phòng thủ, với nhiều vũ khí tập trung dưới các "thành phố tên lửa" ngầm.
Tuy nhiên, các đợt oanh tạc của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại nặng nề. Reuters dẫn ước tính của quân đội Mỹ cho thấy số bệ phóng tên lửa Iran giảm 90%, và bệ phóng UAV giảm 83% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Israel cũng tuyên bố đã phá hủy hoặc vô hiệu hóa khoảng 75% bệ phóng tên lửa của Iran.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết tính đến ngày 5.3, quân đội nước này đã phóng khoảng 500 tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình, cùng 2.000 UAV. Các tên lửa đạn đạo tầm ngắn Fatah-110 được sử dụng với số lượng lớn, trong khi các mẫu tầm trung tiên tiến như Khorramshahr-4 và Fattah-1 chỉ được triển khai hạn chế.
Chiến Lược Bào Mòn Khiến Giới Phân Tích Ngạc Nhiên
Theo Business Insider, các nhà phân tích quân sự nhận định Iran đang áp dụng chiến lược khác biệt so với năm 2025. Phó giáo sư James Devine từ Đại học Mount Allison (Canada) phân tích rằng Iran phóng tên lửa với nhịp độ ổn định và trải rộng nhiều mục tiêu, thay vì tập trung vào một điểm duy nhất. Điều này cho thấy Iran không nhằm gây thiệt hại tối đa, mà đang cố gắng bào mòn nguồn tên lửa đánh chặn của Mỹ và đồng minh.
Iran cũng rút kinh nghiệm từ Houthi ở Yemen, lực lượng chỉ cần số lượng nhỏ UAV và tên lửa để gây hỗn loạn tại biển Đỏ. Trong cuộc chiến hiện tại, Iran chọn mục tiêu phân tán, với số tên lửa và UAV phóng về các quốc gia vùng Vịnh nhiều gấp khoảng 20 lần so với tấn công Israel.
Yếu Tố Quyết Định: Kho UAV Và Quyền Tự Quyết
Bên cạnh tên lửa, Iran là nước đi tiên phong trong phát triển UAV tấn công một chiều, như loại Shahed giá rẻ được Nga sử dụng ở Ukraine. Trước khi chiến sự bùng nổ, Iran có thể sản xuất khoảng 10.000 UAV mỗi tháng, dù con số này có thể giảm do xung đột. UAV đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển dầu mỏ.
Việc lựa chọn mục tiêu của Iran phần nào gây bất ngờ. Nhà phân tích Decker Eveleth từ Trung tâm Phân tích Hải quân Mỹ (CNA) chỉ ra rằng có khoảng 30 chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) có quyền tự quyết khi triển khai đòn tấn công nếu không nhận chỉ đạo từ Tehran. Điều này giải thích tại sao Iran lại phóng tên lửa vào Oman, quốc gia đóng vai trò trung gian trong đàm phán.
Mục tiêu của Iran được cho là không phải để đánh bại Mỹ hoặc Israel, mà là gây tổn thất đủ lớn về kinh tế và chiến lược, buộc Washington và đồng minh phải cân nhắc chấm dứt chiến dịch. Bằng cách tấn công sân bay và mục tiêu dân sự, Iran có thể đe dọa và gây sức ép lên các chính phủ trong khu vực.
