Cuba xác nhận Đại tướng Raúl Castro tham gia đàm phán với Mỹ
Trong một động thái quan trọng, giới lãnh đạo Cuba đã chính thức xác nhận Đại tướng Raúl Castro, cựu Chủ tịch nước, đang trực tiếp tham gia vào các cuộc tiếp xúc ban đầu giữa Havana và Washington. Thông tin này được Chủ tịch nước kiêm Bí thư thứ Nhất Cuba Miguel Díaz-Canel tiết lộ trong cuộc trao đổi với chính trị gia Tây Ban Nha Pablo Iglesias vào ngày 25/3.
Vai trò chiến lược của Raúl Castro
Ông Díaz-Canel nhấn mạnh rằng, dù đã rút khỏi các cương vị chính thức, ông Raúl Castro vẫn đóng vai trò định hướng chiến lược và phối hợp chặt chẽ với Đảng, Chính phủ và Nhà nước trong các quyết sách đối ngoại quan trọng. Ông bác bỏ mọi đồn đoán về bất đồng nội bộ, khẳng định cựu lãnh đạo này là "lãnh tụ cách mạng lịch sử" có ảnh hưởng sâu rộng trong hệ thống chính trị Cuba.
Ông Díaz-Canel cho biết: "Các cuộc đàm phán hiện mới ở giai đoạn sơ khởi, cần thêm thời gian để thiết lập kênh liên lạc ổn định, xây dựng chương trình nghị sự và đạt được các cam kết thực chất giữa hai bên."
Bối cảnh căng thẳng và khủng hoảng năng lượng
Thông tin về đàm phán được công bố trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Cuba tiếp tục căng thẳng. Washington đã cảnh báo áp thuế với các quốc gia cung cấp dầu cho Havana và siết chặt cấm vận, khiến nguồn nhiên liệu của Cuba gần như bị gián đoạn trong ba tháng qua. Hệ quả là tình trạng mất điện diện rộng liên tục xảy ra, với hai sự cố toàn quốc chỉ trong một tuần, ảnh hưởng đến hàng triệu người dân và làm đình trệ hoạt động kinh tế - xã hội.
Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Cuba Francisco Pichón cảnh báo nước này có thể đối mặt "khủng hoảng nhân đạo" nếu tình hình không sớm được cải thiện. Theo ước tính, Cuba cần khoảng 94 triệu USD để khắc phục khủng hoảng năng lượng và thiệt hại do thiên tai.
Ảnh hưởng đến y tế và đời sống
Liên Hợp Quốc cũng cho biết:
- Khoảng 96.000 người có nguy cơ không được tiếp cận các ca phẫu thuật cần thiết, trong đó có 11.000 trẻ em.
- Khoảng 30.000 trẻ khác có thể bị gián đoạn lịch tiêm chủng.
- Gần 1 triệu người đang đối mặt nguy cơ thiếu nước sạch do hệ thống cấp nước thiếu nhiên liệu vận hành.
Trước tình hình cấp bách, Liên Hợp Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương hỗ trợ nhiên liệu cho Cuba và thúc đẩy các giải pháp năng lượng tái tạo như điện mặt trời để duy trì hoạt động của bệnh viện, trường học và hệ thống cấp nước.
Tiền lệ đàm phán và thách thức hiện tại
Ông Raúl Castro từng dẫn dắt tiến trình đàm phán mang tính bước ngoặt với cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama năm 2014, mở đường cho việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao sau nhiều thập kỷ đối đầu. Tuy nhiên, tiến trình này bị đảo ngược khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng loạt biện pháp trừng phạt mới, khiến nền kinh tế Cuba, đặc biệt là lĩnh vực năng lượng, rơi vào tình trạng khó khăn nghiêm trọng.
Hiện tại, việc ông Castro tham gia đàm phán một lần nữa cho thấy nỗ lực của Cuba trong việc tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề cấp bách, đồng thời phản ánh tính phức tạp của quan hệ song phương trong bối cảnh khủng hoảng kép về năng lượng và nhân đạo.
