Căng Thẳng Mỹ–Israel–Iran Có Thể Hạ Nhiệt, Giá Dầu Dự Kiến Giảm Trong Vài Tuần Tới
Trong bối cảnh lo ngại kinh tế về việc giá dầu tiếp tục tăng cao, các quan chức Mỹ đã đưa ra dự đoán rằng căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran có thể hạ nhiệt trong vài tuần tới. Điều này được kỳ vọng sẽ góp phần làm giảm giá nhiên liệu, mang lại tín hiệu tích cực cho thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, nhận định này hoàn toàn trái ngược với tuyên bố từ phía Iran, khi nước này khẳng định tình hình trong nước vẫn ổn định và sẵn sàng tự vệ nếu cần thiết.
Những Diễn Biến Mới Nhất Trong Xung Đột
Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra cảnh báo về khả năng tiếp tục tấn công các cơ sở xuất khẩu dầu của Iran trên đảo Kharg Island. Ông cũng cho biết chưa có kế hoạch tham gia vào các nỗ lực nhằm đạt được một thỏa thuận ngừng bắn cho cuộc xung đột đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động tại eo biển Hormuz và thị trường năng lượng toàn cầu. Theo The Wall Street Journal, chính quyền của ông Trump có thể sớm công bố quyết định của một số quốc gia về việc thành lập lực lượng liên quân để hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz, mặc dù thời điểm triển khai cụ thể vẫn đang được thảo luận.
Vào ngày thứ Sáu tuần trước, Tổng thống Trump tuyên bố rằng hải quân Mỹ có thể sớm bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu và nói rằng Iran có ý định thương lượng. Tuy nhiên, đến Chủ Nhật, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã bác bỏ thông tin này, khẳng định rằng Iran chưa đề nghị ngừng bắn hay đàm phán và luôn sẵn sàng tự vệ. Trong khi đó, giá dầu thô đã tăng lên khoảng 100 USD/thùng, khiến các quan chức trong chính quyền Mỹ tin rằng xung đột có thể sớm hạ nhiệt. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nhận định tình hình có thể kết thúc trong vài tuần tới, sau đó nguồn cung năng lượng có khả năng tăng trở lại và giúp giá dầu giảm.
Phản Ứng Từ Iran Và Các Bên Liên Quan
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tiếp tục nhấn mạnh rằng Iran vẫn ổn định và đủ năng lực tự vệ, đồng thời cho biết Tehran chưa thấy lý do để nối lại đàm phán với Hoa Kỳ, vì các cuộc trao đổi trước đó đã bị gián đoạn. Khi xung đột bước sang tuần thứ ba, vào thứ Bảy, Tổng thống Trump cho biết các cuộc không kích đã gây thiệt hại lớn tại đảo Kharg Island và cảnh báo khả năng tiếp tục hành động quân sự. Những phát biểu này được cho là làm gia tăng căng thẳng và ảnh hưởng đến các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt tình hình tại khu vực Trung Đông.
Theo một số nguồn tin, Hoa Kỳ hiện chưa thúc đẩy các đề xuất đàm phán từ đồng minh trong khu vực. Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã phóng tên lửa nhằm vào Israel và ba căn cứ của Mỹ trong khu vực. Hai quan chức Israel cho biết Israel và Lebanon có thể tổ chức đàm phán trong vài ngày tới nhằm hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn, với mục tiêu giải giáp Hezbollah. Lebanon bị cuốn vào xung đột sau khi Hezbollah tấn công Israel, tuyên bố đáp trả việc lãnh đạo tối cao của Iran bị sát hại, và Israel sau đó tiến hành các cuộc tấn công đáp trả.
Lo Ngại Về An Ninh Hàng Hải Và Tác Động Kinh Tế
Trong bối cảnh vận tải hàng không bị gián đoạn và căng thẳng chưa có dấu hiệu sớm hạ nhiệt, khả năng Iran đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí tự nhiên toàn cầu – đang làm dấy lên lo ngại về tác động đối với kinh tế thế giới. Dù một số tàu của Iran vẫn di chuyển qua khu vực này, hoạt động hàng hải nhìn chung đã bị hạn chế đáng kể đối với nhiều tàu quốc tế sau các cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel vào Iran hôm 28/2.
Vào ngày Chủ Nhật, Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết sẽ đưa một phần dầu từ kho dự trữ khẩn cấp ra thị trường, với các nước thành viên cam kết cung cấp tổng cộng khoảng 411,9 triệu thùng. Trong ngày thứ Bảy, Tổng thống Trump kêu gọi các nước như Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Vương quốc Anh phối hợp nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz. Một ngày sau, Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng trao đổi với ông Trump về tầm quan trọng của việc mở lại tuyến vận tải này.
Kế Hoạch Của Các Quốc Gia Và Tổ Chức Quốc Tế
Theo Financial Times, các ngoại trưởng của Liên minh Châu Âu sẽ thảo luận khả năng mở rộng chiến dịch Operation Aspides hiện đang bảo vệ tàu thuyền trên Biển Đỏ trước các cuộc tấn công của phong trào Houthi tới khu vực Hormuz. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul bày tỏ hoài nghi về hiệu quả của kế hoạch này. Chính phủ Pháp đề xuất khả năng lập liên quân bảo vệ eo biển khi tình hình ổn định hơn, trong khi Vương quốc Anh đang xem xét các biện pháp phối hợp với đồng minh để đảm bảo an toàn cho tàu vận tải.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết quân đội nước này không chủ đích nhắm vào dân thường và sẵn sàng tham gia cơ chế điều tra với các nước trong khu vực về các vụ tấn công. Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu tại Israel và các căn cứ của Mỹ trong khu vực; Ả Rập Xê Út cho biết đã đánh chặn 10 vụ tấn công. Quân đội Israel nói rằng họ đã tiến hành các cuộc không kích vào nhiều mục tiêu tại miền tây Iran, bao gồm cơ sở của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và lực lượng Basij tại thành phố Hamadan.
Một nguồn tin cho biết Israel cũng nhắm tới một số tuyến đường và cầu được cho là phục vụ hoạt động của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Truyền thông Iran đưa tin lực lượng an ninh đã bắt giữ nhiều người bị cáo buộc cung cấp thông tin cho Israel. Ngoại trưởng Israel Gideon Saar đồng thời bác bỏ các thông tin cho rằng nước này thiếu tên lửa đánh chặn. Tình hình vẫn đang diễn biến phức tạp, với nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến triển vọng hạ nhiệt trong thời gian tới.
