Căng thẳng leo thang giữa Iran và Israel, Mỹ tuyên bố đạt đồng thuận nhưng Tehran phủ nhận
Theo báo cáo từ The Washington Post, các lực lượng Iran đã tiến hành một đợt tấn công quy mô bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào một số quốc gia vùng Vịnh và Israel vào ngày 24.3. Đáp trả, Israel thông báo quân đội nước này đang nhắm mục tiêu tấn công vào Iran và Li Băng, bao gồm cả các vị trí ở thủ đô Beirut. Tình hình vẫn được đánh giá là khó lường và có nguy cơ leo thang thành xung đột rộng hơn.
Tuyên bố gây tranh cãi từ Tổng thống Mỹ
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có phát biểu tại khu Palm Beach, bang Florida vào khuya ngày 23.3 (giờ Việt Nam). Ông khẳng định đã đạt được những điểm đồng thuận quan trọng với Iran sau các cuộc thảo luận diễn ra vào cuối tuần qua. Mặc dù Iran phủ nhận việc đối thoại với Mỹ, ông Trump cho biết đang thảo luận với một 'nhân vật cấp cao' trong chính quyền Tehran để hướng đến chấm dứt chiến sự, đồng thời nhấn mạnh rằng nhân vật này không phải là tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei.
Chủ nhân Nhà Trắng còn tiết lộ rằng hai nước đã đạt được 15 điểm đồng thuận, bao gồm cam kết từ Iran về việc không sở hữu vũ khí hạt nhân – một tuyên bố mà Tehran đã công khai trước đây. Tuy nhiên, ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Iran đã lên tiếng bác bỏ thông tin này, khẳng định không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ trong suốt 24 ngày chiến sự vừa qua.
Phản ứng từ thị trường và giới đầu tư
Sau ngày đầu tiên hào hứng với tuyên bố của Tổng thống Trump về việc hoãn tấn công các nhà máy điện và hạ tầng năng lượng Iran, thị trường đã chứng kiến sự biến động mạnh. Cụ thể, giá dầu Brent tăng thêm khoảng 3,6% lên mức 103,6 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI tăng gần 5% lên 92,5 USD/thùng vào lúc 9 giờ tối ngày 23.3 (giờ Việt Nam). Thị trường chứng khoán Mỹ cũng giảm điểm trở lại chỉ sau một ngày hưng phấn tăng giá, cho thấy giới đầu tư không đặt nhiều kỳ vọng vào các tín hiệu khả quan từ động thái của Nhà Trắng.
Phân tích từ chuyên gia: Cuộc chiến ở 'ngã ba đường'
Trả lời phỏng vấn, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O. Schuster, hiện đang giảng dạy về quan hệ quốc tế và lịch sử tại Đại học Hawaii – Thái Bình Dương, nhận định: 'Cuộc chiến đang ở giai đoạn mà chúng ta gọi là 'ngã ba đường'. Người Iran cũng muốn ngừng bắn để giải quyết các vấn đề đối nội. Tổng thống Trump có thể muốn tạm ngừng giao tranh vì nhiều lý do, bao gồm hy vọng làm suy yếu chế độ Iran, bổ sung lực lượng quân sự, và tập trung vào các thách thức về ngân sách.'
Ông Schuster còn phân tích thêm: 'Nếu có một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, Iran có thể tìm cách rải thủy lôi để siết chặt eo biển Hormuz và vùng biển lân cận, do các tàu quét mìn của hải quân Mỹ còn cách xa khu vực này và có thể mất 10-13 ngày để di chuyển.'
Động thái quân sự và chiến lược của Mỹ
Trước đó, nhiều nguồn tin thân cận với Nhà Trắng tiết lộ rằng Tổng thống Trump đang xem xét điều động quân đội đến đảo Kharg, nơi có cảng và hạ tầng lưu trữ 90% số dầu thô xuất khẩu của Iran. Việc hạ nhiệt căng thẳng có thể là một chiến thuật của ông Trump nhằm có thêm thời gian triển khai lực lượng đổ bộ, bởi các đơn vị thủy quân lục chiến vẫn đang trên đường đến vùng Vịnh.
Giới phân tích Mỹ cũng cho rằng động thái 'xuống thang' của Tổng thống Trump có thể kéo dài đến hết tuần để ổn định thị trường đang gặp khó khăn. Tuy nhiên, với lịch sử đảo ngược quyết định bất ngờ, không loại trừ khả năng ông sẽ sớm có những động thái bác bỏ các tuyên bố trước đó. Ông Schuster kết luận rằng chưa có dấu hiệu khả dĩ nào về việc chấm dứt cuộc chiến ở Iran, và tình hình vẫn còn nhiều biến động phức tạp.
