CIA và Mossad nghi ngờ về cơ chế lãnh đạo Iran sau sự vắng mặt của Lãnh tụ Tối cao
Các cơ quan tình báo hàng đầu của Mỹ và Israel, bao gồm CIA và Mossad, đang tích cực tìm hiểu tình trạng thể chất và nơi ở của tân Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei. Sự việc này được đẩy lên cao trào khi ông Mojtaba đã phá vỡ truyền thống lâu năm bằng cách không xuất hiện để phát biểu nhân dịp Tết Ba Tư (Nowruz) vào ngày 20/3.
Dấu hiệu cảnh báo từ sự vắng mặt
Theo báo cáo từ báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, CIA và Mossad đã theo dõi chặt chẽ dịp lễ Nowruz để xem liệu ông Mojtaba có tiếp tục truyền thống phát biểu năm mới của cha mình, cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, hay không. Tuy nhiên, kỳ nghỉ chỉ trôi qua với một tuyên bố bằng văn bản và các bức ảnh đăng trên kênh Telegram của ông, mà không có bất kỳ video ghi sẵn nào.
Một quan chức Mỹ chia sẻ với trang tin Axios: “Mọi người đều kỳ vọng sẽ thấy ông Mojtaba xuất hiện theo một hình thức nào đó. Ông ấy đã không tận dụng cơ hội và truyền thống này. Đó là một dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng.” CIA hiện đang xác minh liệu các bức ảnh trên Telegram có phải là ảnh mới hay không, trong khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vẫn phát đi thông điệp video nhân dịp lễ Nowruz bất chấp các mối đe dọa an ninh.
Bí ẩn về quyền lực thực sự
Mặc dù Mỹ và Israel có thông tin tình báo cho thấy ông Mojtaba vẫn còn sống, bao gồm bằng chứng về việc các quan chức Iran cố gắng sắp xếp các cuộc gặp trực tiếp với ông, nhưng điều này vẫn chưa giải đáp được câu hỏi liệu ông có thực sự đang điều hành đất nước hay không. Một quan chức cấp cao Israel nói với Axios: “Chúng tôi không có bằng chứng nào cho thấy ông ấy thực sự là người đưa ra mệnh lệnh.”
Bí ẩn xung quanh ông Mojtaba đã được đề cập trong nhiều cuộc họp báo tình báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump, và đội ngũ an ninh quốc gia của ông vẫn đang cố gắng đánh giá ai thực sự đang nắm quyền tại Tehran. Tuy nhiên, về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi khẳng định Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei có sức khỏe tốt và quản lý đất nước một cách mạnh mẽ, đồng thời nhấn mạnh rằng ông sẽ sớm xuất hiện trước công chúng.
Khủng hoảng chỉ huy và sự trỗi dậy của IRGC
Trong một phiên họp kín trước Ủy ban Tình báo Hạ viện vào ngày 19/3, Giám đốc CIA John Ratcliffe và Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA), Tướng James Adams, đã điều trần rằng chính quyền Iran đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng sâu sắc về hệ thống chỉ huy và kiểm soát, nhưng chưa có dấu hiệu sụp đổ ngay lập tức.
Các quan chức Israel cho biết vụ ám sát Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Larijani tuần trước đã làm gia tăng khoảng trống quyền lực, hiện chủ yếu được lấp đầy bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). “Sự trỗi dậy của ông Mojtaba được thúc đẩy bởi mối quan hệ gần gũi với IRGC,” các quan chức này nhận định, đồng thời cho rằng lực lượng này hiện đang kiểm soát thực tế đất nước.
Mục tiêu chiến tranh và tương lai bất định
Các quan chức Israel đã nói rõ rằng việc tạo nền tảng cho thay đổi chế độ là một trong những mục tiêu chiến tranh được tuyên bố. Một quan chức Israel cấp cao cho biết: “Càng gia tăng áp lực từ bên ngoài, áp lực nội bộ càng tăng. Khi điều đó xảy ra, khả năng chế độ sụp đổ sẽ cao hơn.”
Ông Mojtaba được công bố là Lãnh tụ Tối cao vào ngày 9/3, và phản ứng công khai của ông chỉ giới hạn ở một tuyên bố bằng văn bản trên Telegram ba ngày sau đó. Tình báo Mỹ và Israel trước đó coi ông Ali Larijani là lãnh đạo trên thực tế của Iran cho đến khi ông bị Israel ám sát vào ngày 17/3.
Cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran bắt đầu từ ngày 28/2 với các cuộc không kích, và Tehran đã đáp trả bằng các đợt tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ của lực lượng quân sự Mỹ, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
