Thế giới đối mặt với cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới đầy nguy hiểm
Theo một báo cáo mới được công bố, hầu hết 9 quốc gia được cho là sở hữu vũ khí hạt nhân, bao gồm Nga, Mỹ, Trung Quốc, Pháp, Anh, Pakistan, Ấn Độ, Israel và CHDCND Triều Tiên, đều đã bắt đầu tăng cường kho vũ khí của mình hoặc công bố kế hoạch làm như vậy. Báo cáo này do Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ (FAS) và Tổ chức Viện trợ Nhân dân Na Uy (NPA) công bố vào ngày 26 tháng 3, đã gây chấn động với những con số đáng báo động về tình trạng vũ khí hạt nhân toàn cầu.
Số lượng vũ khí hạt nhân sẵn sàng sử dụng tăng mạnh
Báo cáo ước tính rằng số lượng vũ khí hạt nhân sẵn sàng sử dụng nhanh chóng đã đạt 9.745 đầu đạn vào năm ngoái, tăng 141 đầu đạn so với năm 2024. Con số này tương đương với sức công phá của 135.000 quả bom nguyên tử được Mỹ thả xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản vào năm 1945, một sự kiện đã cướp đi sinh mạng của 140.000 người. Đáng chú ý, 40% số đầu đạn nói trên, tương đương 4.012 đầu đạn, đã được triển khai trên tên lửa đạn đạo trong các hầm chứa, bệ phóng di động, tàu ngầm hoặc căn cứ máy bay ném bom trong năm ngoái, đánh dấu mức tăng 108 đầu đạn so với năm 2024.
Những cảnh báo nghiêm trọng từ các chuyên gia
Ông Hans Kristensen, Giám đốc Dự án Thông tin Hạt nhân tại Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ (FAS) và là một trong những người đóng góp chính cho báo cáo, đã bình luận: "Sự gia tăng liên tục hằng năm về số lượng đầu đạn được triển khai là một diễn biến đáng lo ngại." Ông cảnh báo rằng điều này "làm tăng nguy cơ leo thang nhanh chóng, tính toán sai lầm và sử dụng ngoài ý muốn" và "khiến thế giới trở nên nguy hiểm hơn đối với tất cả chúng ta."
Bối cảnh xung đột và sự xói mòn của các hiệp ước
Mặc dù số lượng vũ khí hạt nhân trên thế giới hiện nay vẫn ít hơn so với thời kỳ đỉnh cao của Chiến tranh Lạnh, với tổng cộng 12.187 đầu đạn vào đầu năm nay so với hơn 70.000 vũ khí vào giữa thập niên 1980, việc tăng cường chế tạo thêm vũ khí hạt nhân để sẵn sàng sử dụng lại càng đáng lo ngại hơn. Điều này diễn ra trong bối cảnh các cuộc xung đột leo thang ở châu Âu, châu Á và Trung Đông liên quan đến các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Báo cáo cũng nhấn mạnh "sự xói mòn của chế độ giải trừ quân bị, không phổ biến vũ khí hạt nhân và kiểm soát vũ khí lâu dài", bao gồm cả việc Hiệp ước New START hết hiệu lực vào tháng trước, hiệp ước cuối cùng giữa hai cường quốc hạt nhân hàng đầu là Nga và Mỹ.
Những hướng đi trái ngược và lời kêu gọi hành động
Báo cáo chỉ rõ thế giới đang đi theo những hướng trái ngược nhau về vấn đề hạt nhân. Trong khi ngày càng nhiều quốc gia tham gia vào các nỗ lực hướng tới lệnh cấm hoàn toàn đối với tất cả các loại vũ khí nguyên tử, với 99 quốc gia đã tham gia Hiệp ước Cấm vũ khí Hạt nhân (TPNW) vào cuối năm 2025, thì không có một quốc gia nào trong số 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân tham gia hiệp ước này. Thay vào đó, các quốc gia này đang đầu tư mạnh vào việc hiện đại hóa và mở rộng kho vũ khí của mình. Ông Kristensen nhấn mạnh: "Tất cả các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân... ngoại trừ Israel đều đang tăng cường kho vũ khí của họ hoặc đã công bố kế hoạch làm như thế gần đây", đồng thời lên án thông điệp ngày càng hung hăng xung quanh loại vũ khí hủy diệt hàng loạt này.
Người đứng đầu NPA Raymond Johansen đã đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ: "Những gì chúng ta đang chứng kiến không chỉ là một cuộc chạy đua vũ trang mới. Đó là sự đảo ngược những ràng buộc khó khăn lắm mới đạt được đối với mối nguy hiểm hạt nhân." Điều này cho thấy thế giới đang đối mặt với một thách thức an ninh nghiêm trọng, đòi hỏi sự hợp tác quốc tế khẩn cấp để ngăn chặn nguy cơ thảm họa hạt nhân.
