Đô đốc Brad Cooper: Người cầm lái chiến dịch Iran của Mỹ giữa bão chính trị
Mùa hè năm 2024, căng thẳng trên tuyến vận tải biển ở Biển Đỏ leo thang đến đỉnh điểm khi lực lượng Houthi tại Yemen liên tục tấn công các tàu quốc tế. Nguy cơ bị tập kích buộc nhiều tàu thương mại phải tránh né một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, chuyển hướng đi vòng quanh châu Phi với quãng đường dài thêm hàng nghìn km. Đến tháng 8 cùng năm, hai tàu bị đánh chìm và nhiều thủy thủ thiệt mạng, trong khi các đòn không kích của Mỹ và Anh vẫn chưa thể ngăn chặn hiệu quả các cuộc tấn công.
Trước tình hình đó, Phó đô đốc Brad Cooper, khi ấy là phó chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, đã quyết định trực tiếp ra biển để quan sát thực địa. "Ông ấy không chỉ nghe báo cáo mà còn trực tiếp ra biển cùng các thủy thủ, chấp nhận đặt mình vào vùng nguy hiểm", Dan Shapiro, cựu quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ phụ trách Trung Đông, chia sẻ với CNN.
Kiến trúc sư quân sự của chiến dịch
Hai năm sau, giờ đã mang hàm đô đốc, ông Cooper đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cơ quan chỉ huy chiến dịch quân sự phối hợp giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Một ngày trước khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh mở chiến dịch vào ngày 28/2, Cooper đã báo cáo với ông Trump tại Nhà Trắng về các phương án quân sự chi tiết.
Tuy nhiên, kể từ khi chiến dịch bùng nổ, xung đột đã lan rộng, gây ra thiệt hại không chỉ cho các bên trực tiếp tham chiến mà còn cho cả khu vực và thế giới. Con đường dẫn đến hồi kết của cuộc chiến dường như đang ngày càng mờ mịt. Trong bối cảnh đó, đô đốc Cooper đang phải chịu áp lực khổng lồ cần đem lại chiến thắng áp đảo cho Mỹ, hoặc ít nhất là đảm bảo mọi chuyện đi đúng hướng cho đến khi chính giới Washington quyết định khép lại chiến dịch.
Những người từng làm việc với tướng Brad Cooper đều cho rằng ông phù hợp với vai trò hiện nay không chỉ nhờ kinh nghiệm chiến trường dày dặn mà còn nhờ sự nhanh nhạy chính trị đặc biệt. Trong hơn 30 năm phục vụ trong Hải quân Mỹ, ông Cooper đã xây dựng mạng lưới quan hệ rộng với các nghị sĩ tại Washington cũng như các đối tác quân sự tại Trung Đông.
Trước khi trở thành chỉ huy CENTCOM vào tháng 8/2025, ông từng lãnh đạo Hạm đội 5 của hải quân Mỹ đóng tại Bahrain. Một quan chức quân đội Israel tiết lộ, ông Cooper đã quen biết hầu hết tướng lĩnh nước này sau nhiều năm làm việc tại khu vực. "Sau 5 năm ở Trung Đông, hầu như không có vị tướng Israel nào không biết ông ấy", quan chức này nói với CNN.
'Ngụp lặn' trong chính trường
Là con trai một sĩ quan lục quân Mỹ, Brad Cooper tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ năm 1989, theo học quan hệ quốc tế tại Đại học Harvard và Đại học Tufts, sau đó lấy bằng thạc sĩ về tình báo chiến lược tại Đại học Tình báo Quốc gia. Trong sự nghiệp, ông từng chỉ huy các đơn vị tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Bahrain trước khi trở thành chỉ huy Hạm đội 5.
Ông Cooper cũng có nhiều kinh nghiệm làm việc tại Washington. Ông từng làm trợ lý quân sự tại Nhà Trắng và Bộ Quốc phòng Mỹ, đồng thời phụ trách văn phòng quan hệ lập pháp của hải quân. Theo cựu nghị sĩ Mac Thornberry, người từng đứng đầu Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, kinh nghiệm làm việc với Quốc hội sẽ giúp các chỉ huy quân sự hiểu rõ môi trường chính trị tại Washington cũng như cách các quyết định quân sự có thể bị soi xét.
Trong thời gian lãnh đạo Hạm đội 5, Cooper cũng tăng cường quan hệ với các nghị sĩ. Một nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện nhận xét ông là người "thông minh và chu đáo", đặc biệt khi triển khai lực lượng sử dụng máy bay không người lái tại eo biển Hormuz. "Ông ấy được biết đến là người thẳng thắn", một trợ lý quốc hội Mỹ nói với CNN.
Quan hệ sâu sắc với Israel
Ông Cooper cũng có quan hệ sâu sắc với Israel, được xây dựng từ thời gian ông chỉ huy Hạm đội 5. Theo một cựu quan chức quân đội Israel, dưới thời Cooper, hải quân hai nước tăng cường hợp tác ở mức chưa từng có. Hai bên thiết lập cơ chế sĩ quan liên lạc giữa hải quân Israel và căn cứ hải quân Mỹ tại Manama, Bahrain.
Cooper cũng tổ chức các cuộc họp giữa lực lượng hải quân trong khu vực nhằm theo dõi các mối đe dọa an ninh trên biển. Sau khi Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel vào tháng 4/2024, tướng Michael Kurilla đã thúc đẩy việc xây dựng mạng lưới phòng thủ tên lửa khu vực giữa nhiều quốc gia Trung Đông.
Khi Cooper tiếp quản CENTCOM vào tháng 8/2025, ông tiếp tục những công việc mà người tiền nhiệm để lại, đồng thời củng cố các mối quan hệ mà vị tướng này đã gây dựng. Một quan chức quân đội Israel cho biết, Cooper đã tự đánh giá riêng về các chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran diễn ra vào tháng 6 năm ngoái, đồng thời vẫn duy trì liên lạc với người tiền nhiệm.
Theo quan chức này, hai nước bắt đầu tìm cách phối hợp trong trường hợp xảy ra vòng xung đột mới, chia sẻ các bài học kinh nghiệm và xây dựng các kịch bản cho khu vực. Những cuộc thảo luận đó đã đặt nền tảng cho cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran vào tháng trước. "Mọi việc thuận lợi hơn khi hai bên có cùng tinh thần và không có sự thay đổi đột ngột", một quan chức quân đội Israel nói.
