Ba Kịch Bản Lớn Cho Iran: Mỹ Đối Mặt Với Canh Bạc Nghìn Tỷ Đầy Bất Định
Trong cuộc họp báo ngày 2/3, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth thể hiện sắc thái tự tin đặc trưng khi nói về chiến dịch tấn công của Mỹ vào Iran. Ông hứa hẹn một chiến thắng theo các điều kiện "Nước Mỹ trên hết" do Tổng thống Donald Trump lựa chọn. Phát biểu này gợi nhớ lời hứa của cựu Tổng thống George W. Bush năm 2001, sau sự kiện 11/9, dẫn đến cuộc chiến kéo dài gần hai thập niên.
Phép Thử Nghìn Tỷ Và Ba Kịch Bản Có Thể Xảy Ra
Nhiều người lo ngại chính quyền hiện tại không ghi nhớ những bài học đẫm máu từ quá khứ. Quy mô canh bạc của Tổng thống Trump khi phát động cuộc chiến cùng Israel – sau vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei – phụ thuộc vào các kịch bản có thể xảy ra. Nguy cơ là xung đột sẽ gây hỗn loạn khắp Trung Đông, khiến hàng nghìn dân thường thiệt mạng và gieo mầm cho làn sóng tấn công khủng bố mới nhằm vào người Mỹ trong nhiều năm tới.
Theo các chuyên gia, ba kịch bản lớn có thể diễn ra:
- Kịch bản lạc quan nhất: Các cuộc không kích kéo dài nhiều ngày có thể châm ngòi cho cuộc nổi dậy của quần chúng, dẫn đến một nước Iran mới làm thay đổi Trung Đông.
- Kịch bản hỗn độn hơn: Các lãnh đạo còn sống sót của Iran xây dựng hàng ngũ mới. Chiến dịch Mỹ có thể được coi là thành công nếu phá hủy năng lực hạt nhân, tên lửa và quân sự của Iran, nhưng tiềm ẩn nguy cơ nổ ra những cuộc chiến khác trong tương lai.
- Kịch bản tồi tệ nhất: Iran rơi vào tình trạng giống Libya, với khoảng trống quyền lực, xung đột phe phái hoặc nội chiến bùng nổ, gây khủng hoảng tị nạn và nguy cơ kho nhiên liệu hạt nhân uranium rơi vào tay các nhóm cực đoan.
Lời Nguyền Ở Trung Đông Và Chiến Lược Mơ Hồ
Chính quyền Tổng thống Trump liên tục thay đổi lý do biện minh cho quyết định khơi mào cuộc chiến, từ thay đổi chế độ, phá hủy chương trình hạt nhân đến trả đũa các vụ tấn công khủng bố. Sự thiếu nhất quán này cho thấy không có lý do đủ mạnh và chắc chắn để bước vào cuộc chiến. Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen nhận định: "Thực sự không có một chiến lược rõ ràng. Và chúng ta cần nghe từ tổng thống về điều ông ấy muốn."
Tuy nhiên, với ông Trump, tính chất bất định có vẻ là đặc điểm chứ không phải ngoại lệ. Bằng cách thể hiện mơ hồ về mục tiêu chiến tranh, ông tạo dư địa để tuyên bố chiến thắng bất cứ khi nào muốn. Dù ông khẳng định sẽ không "chán nản", nhiều người nghi ngờ ông sẽ bền bỉ nếu chế độ Iran vẫn tồn tại.
Tác Động Địa Chính Trị Và Nguy Cơ Điệp Viên Nằm Vùng
Iran suy yếu sẽ có tác động địa chính trị rộng lớn, ảnh hưởng đến lợi ích của Nga và Trung Quốc. Ngay cả kịch bản tích cực nhất cho Mỹ cũng phải đối mặt với "lời nguyền" trong chính sách đối ngoại Mỹ sau Thế chiến II. Washington từng thất bại ở Afghanistan và Iraq, và ông Trump đã nhắc đến điều này trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của nhiệm kỳ 2.
Đại tá nghỉ hưu Cedric Leighton, nhà phân tích quân sự của CNN, cảnh báo Iran có thể sử dụng các biện pháp bí mật để trả đũa, bao gồm huy động "điệp viên nằm vùng" tại các thành phố lớn của Mỹ và châu Âu. Họ có thể phát động chiến dịch tuyên truyền hoặc tiến hành tấn công, mặc dù chưa có bằng chứng cụ thể. Ông Leighton nhấn mạnh việc thay đổi chế độ Iran là cực kỳ khó khăn, và Cộng hòa Hồi giáo có thể vẫn nguyên vẹn bất chấp các cuộc tấn công.
Cuộc xung đột này không chỉ là một canh bạc nghìn tỷ đầy bất định cho ông Trump, mà còn có nguy cơ định hình lại toàn bộ khu vực Trung Đông, với hậu quả khó lường cho an ninh toàn cầu.
