ASEAN và IAEA đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân vì hòa bình và phát triển
Ngày 23 tháng 2, Đại sứ và Trưởng Phái đoàn các quốc gia thành viên ASEAN tại Vienna, Áo, đã có cuộc gặp quan trọng với Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi. Buổi làm việc tập trung vào việc tăng cường hợp tác nhằm bảo đảm an toàn và an ninh hạt nhân, thúc đẩy ứng dụng năng lượng nguyên tử cho phát triển bền vững, cũng như trao đổi về một số vấn đề quốc tế cùng quan tâm.
Tổng Giám đốc IAEA đánh giá cao mối quan hệ hợp tác hiệu quả với ASEAN
Tại cuộc gặp, ông Rafael Grossi đã bày tỏ sự đánh giá cao đối với mối quan hệ hợp tác hiệu quả, thực chất và ngày càng mở rộng giữa IAEA và ASEAN. Ông nhấn mạnh rằng hợp tác này đặc biệt nổi bật trong các lĩnh vực như hợp tác kỹ thuật, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, và hỗ trợ các ưu tiên phát triển của từng quốc gia thành viên.
Ông Grossi cho biết: "ASEAN là một khu vực năng động với sự đa dạng về trình độ phát triển và nhu cầu, nhưng tất cả đều có cách tiếp cận tích cực và xây dựng trong hợp tác với IAEA. Chúng tôi cam kết tiếp tục hỗ trợ ASEAN trên cơ sở tôn trọng các ưu tiên quốc gia, tăng cường các dự án khu vực và khai thác hiệu quả các sáng kiến chủ lực."
Năng lượng hạt nhân và các hỗ trợ từ IAEA cho khu vực
Về vấn đề năng lượng hạt nhân, Tổng Giám đốc Grossi chia sẻ rằng ngày càng nhiều nước ASEAN bày tỏ quan tâm đến việc đưa điện hạt nhân vào cơ cấu năng lượng quốc gia, với các lộ trình và tốc độ khác nhau. IAEA sẵn sàng hỗ trợ ASEAN trong các hoạt động như:
- Đào tạo và xây dựng năng lực
- Đánh giá kỹ thuật
- Chuẩn bị cơ sở hạ tầng hạt nhân
Trong đó, các hoạt động đào tạo khu vực dự kiến sẽ bắt đầu từ giữa năm nay. Ông cũng gợi mở khả năng thúc đẩy cách tiếp cận khu vực, bao gồm hợp tác chuỗi cung ứng, chia sẻ kinh nghiệm và nghiên cứu các mô hình dự án chung, đặc biệt là về công nghệ lò phản ứng modul nhỏ (SMR) đang thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia.
Cam kết từ phía ASEAN và vai trò của Việt Nam
Về phần mình, các Đại sứ ASEAN đã khẳng định coi trọng hợp tác với IAEA trong các lĩnh vực then chốt như:
- An toàn và an ninh hạt nhân
- Ứng phó sự cố bức xạ-hạt nhân
- An toàn vận chuyển vật liệu phóng xạ qua đường biển
- Ứng dụng hạt nhân trong y tế, nông nghiệp, an ninh lương thực, quản lý tài nguyên nước và thích ứng với biến đổi khí hậu
ASEAN đánh giá cao vai trò của IAEA trong việc hỗ trợ triển khai Cộng đồng ASEAN hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, bao trùm và có khả năng chống chịu cao.
Đại sứ Việt Nam tại Áo, ông Vũ Lê Thái Hoàng, phát biểu tại sự kiện và nhấn mạnh: "ASEAN tiếp tục coi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) là trụ cột của giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu. Trên cương vị Chủ tịch Hội nghị rà soát lần thứ 11 Hiệp ước NPT, Việt Nam cam kết sẽ thực hiện vai trò điều phối trên tinh thần khách quan, bao trùm, minh bạch, thúc đẩy đối thoại và đồng thuận, tăng cường phối hợp với IAEA trong các nội dung liên quan sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và hợp tác kỹ thuật."
Tổng Giám đốc Grossi cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ và hỗ trợ Việt Nam hoàn thành trọng trách quốc tế của mình.
Thảo luận về các vấn đề quốc tế và tầm nhìn tương lai
Trong phần trao đổi về các vấn đề quốc tế, Tổng Giám đốc Grossi đã cập nhật tình hình liên quan đến vấn đề hạt nhân Iran. Ông bày tỏ quan ngại trước những diễn biến phức tạp hiện nay và nhấn mạnh rằng IAEA đang tích cực tham gia với vai trò trung lập nhằm hỗ trợ các bên tìm kiếm giải pháp khả thi, tránh leo thang căng thẳng và nguy cơ xung đột.
Cuộc gặp này không chỉ thể hiện tinh thần hợp tệ mạnh mẽ giữa ASEAN và IAEA vì mục tiêu hòa bình, an ninh, an toàn và phát triển bền vững của khu vực và trên toàn cầu, mà còn khẳng định vai trò ngày càng chủ động và có trách nhiệm của ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng trong các tiến trình đa phương quan trọng về hạt nhân.
