Bộ Nội vụ khẳng định chưa xem xét giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu dưới 15 năm để hưởng lương hưu, do cần đánh giá tác động đến quỹ bảo hiểm xã hội.
Quy định hiện hành về thời gian đóng bảo hiểm xã hội
Luật Bảo hiểm xã hội 2025 đã giảm thời gian đóng tối thiểu từ 20 năm xuống 15 năm, nhằm tạo cơ hội cho người lao động cao tuổi có thời gian tham gia ngắn. Theo đó, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu và có từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu hàng tháng.
Đề xuất giảm tiếp dưới 15 năm
Góp ý vào dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi, UBND tỉnh Lạng Sơn đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu lộ trình rút ngắn thời gian đóng tối thiểu dưới 15 năm, tạo điều kiện cho người lao động tham gia muộn. Tuy nhiên, Bộ Nội vụ phản hồi việc điều chỉnh cần xem xét kỹ khả năng cân đối Quỹ bảo hiểm xã hội. Bộ nhấn mạnh: “Việc giảm từ 20 năm xuống 15 năm vừa mới được thực hiện, cần có thời gian đánh giá tác động.”
Đề xuất thay đổi công thức tính tỷ lệ hưởng lương hưu
Sở Nội vụ Cao Bằng đề nghị điều chỉnh công thức tính tỷ lệ % hưởng lương hưu theo hướng công bằng, phù hợp. Mục đích là hạn chế hưởng bảo hiểm xã hội một lần, khuyến khích tham gia lâu dài. Cụ thể, tỷ lệ hưởng nên chia theo các mốc: từ 10 đến dưới 15 năm, từ 15 đến dưới 20 năm, từ 20 đến dưới 30 năm, từ 30 năm trở lên, với nguyên tắc thời gian đóng càng cao thì tỷ lệ tích lũy càng lớn.
UBND tỉnh Lâm Đồng cũng góp ý sửa đổi cách tính tỷ lệ lương hưu để khuyến khích người lao động tham gia lâu hơn, giảm áp lực quỹ và giúp họ hưởng lương hưu cao hơn.
Bất bình đẳng giữa nam và nữ
UBND tỉnh Điện Biên chỉ ra rằng quy định hiện hành tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng của lao động nữ là 45% tương ứng 15 năm đóng, trong khi lao động nam cần 20 năm để đạt 45%. Điều này chưa bảo đảm bình đẳng và tương xứng giữa mức đóng và mức hưởng. Đơn vị đề nghị áp dụng công thức thống nhất giữa nam và nữ, theo nguyên tắc đóng - hưởng.
Phản hồi của Bộ Nội vụ
Bộ Nội vụ cho rằng việc thay đổi tỷ lệ tính lương hưu ảnh hưởng lớn đến người lao động, cần nghiên cứu, đánh giá kỹ càng. Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 1/7/2025) duy trì tỷ lệ hưởng tối đa 75%. Với lao động nam, 15 năm đóng đầu tiên tương ứng 40% mức bình quân tiền lương, mỗi năm thêm từ năm 16 đến 19 được cộng 1%; đóng đủ 20 năm đạt 45%. Từ năm 21 trở đi, mỗi năm thêm được cộng 2%. Với lao động nữ, 15 năm đóng tương ứng 45%, mỗi năm thêm từ năm 16 được cộng 2%.
Như vậy, việc giảm thời gian đóng dưới 15 năm chưa được xem xét, trong khi các đề xuất về công thức tính tỷ lệ hưởng đang được nghiên cứu để đảm bảo công bằng và bền vững quỹ.
