Chủ hộ kinh doanh vừa làm công ty: Chỉ đóng BHXH bắt buộc tại một nơi
Một trường hợp điển hình từ TP.HCM đã làm sáng tỏ quy định về bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc cho chủ hộ kinh doanh. Ông Thanh Duy (TP.HCM) vừa là chủ hộ kinh doanh, vừa làm việc tại một công ty với hợp đồng lao động và đóng BHXH ở mức cao nhất. Ông đặt câu hỏi lên Cổng thông tin điện tử Chính phủ: Liệu chủ hộ kinh doanh có phải đóng BHXH bắt buộc không? Và nếu vừa làm chủ hộ kinh doanh vừa đi làm ở công ty, có phải chỉ cần đóng BHXH bắt buộc tại công ty?
Quy định pháp luật về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
Bảo hiểm xã hội TP.HCM đã trả lời chi tiết dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành. Căn cứ vào khoản 2, điểm a khoản 3 Điều 3 Nghị định số 158/2025 của Chính phủ, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật BHXH về BHXH bắt buộc, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng: chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh không thuộc đối tượng quy định tại điểm a khoản này sẽ chỉ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 1.7.2029.
Điều đáng chú ý là khi một người thuộc nhiều đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 2 của luật Bảo hiểm xã hội, việc tham gia BHXH bắt buộc sẽ được thực hiện theo đối tượng tương ứng quy định tại các điểm b, c, d, đ, e, i, a, l, k, n, h hoặc g khoản 1 Điều 2 của luật BHXH, theo thứ tự ưu tiên đến trước.
Luật BHXH 2024 quy định rõ về đối tượng tham gia
Khoản 1 Điều 2 luật BHXH 2024 liệt kê các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện, bao gồm:
- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 11 tháng trở lên, kể cả trường hợp thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát.
- Cán bộ, công chức, viên chức.
- Công nhân và viên chức quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu, cùng nhiều nhóm đối tượng khác.
Đối chiếu với các quy định này, Bảo hiểm xã hội TP.HCM khẳng định: Ông Thanh Duy, với tư cách là chủ hộ kinh doanh nhưng đồng thời đi làm ở công ty theo hợp đồng lao động, thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo điểm a khoản 1 Điều 2 luật BHXH 2024. Điều này có nghĩa là ông chỉ cần đóng BHXH tại công ty nơi làm việc, và không phải đóng BHXH bắt buộc riêng cho phần chủ hộ kinh doanh.
Ý nghĩa thực tiễn và lời khuyên cho người lao động
Quyết định này của Bảo hiểm xã hội TP.HCM mang lại sự rõ ràng cho nhiều chủ hộ kinh doanh đang làm việc song song tại các công ty. Nó giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và thủ tục hành chính, đảm bảo quyền lợi BHXH được thực hiện đúng pháp luật. Người lao động trong tình huống tương tự nên kiểm tra kỹ hợp đồng lao động và đăng ký kinh doanh để xác định đúng đối tượng tham gia, tránh việc đóng trùng lặp hoặc thiếu sót.
Thông tin này dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành và có thể thay đổi theo quy định mới. Người dân nên tham khảo ý kiến chuyên gia hoặc cơ quan BHXH địa phương để được tư vấn cụ thể.
