Người phụ nữ gửi tiết kiệm 2,8 tỷ đồng, tiền bị chuyển mất ngay sau đó
Theo thông tin từ truyền thông Trung Quốc, vào tháng 7/2021, bà Chu ở khu vực Nội Mông đã thực hiện giao dịch gửi tiết kiệm 750.000 NDT, tương đương hơn 2,8 tỷ đồng, tại Ngân hàng Tiết kiệm Bưu chính Trung Quốc, chi nhánh thành phố Zhalantun thuộc Hulunbuir. Giao dịch này được thực hiện trực tiếp tại quầy, thông qua nhân viên ngân hàng họ Mạnh.
Chỉ vài phút sau khi hoàn tất việc gửi tiền, bà Chu bất ngờ nhận được cuộc gọi từ cảnh sát địa phương, thông báo rằng toàn bộ số tiền đã bị chuyển sang tài khoản cá nhân của chính nhân viên xử lý giao dịch. Sự việc này không chỉ xảy ra với bà Chu mà còn liên quan đến 11 người gửi tiền khác, với tổng số tiền thất thoát lên tới hơn 2,2 triệu NDT, tức hơn 8,2 tỷ đồng.
Hành vi lừa đảo và hậu quả nghiêm trọng
Kết quả điều tra cho thấy nhân viên họ Mạnh đã lợi dụng danh nghĩa nhân viên ngân hàng để thực hiện hành vi lừa đảo, thường xuyên giới thiệu các sản phẩm tài chính giả hoặc lấy lý do hỗ trợ khách hàng trong thủ tục gửi tiết kiệm nhằm chiếm đoạt tiền. Số tiền này sau đó được sử dụng vào các hoạt động cho vay, trả nợ cá nhân và thanh toán lãi vay.
Do toàn bộ số tiền đã bị tiêu xài hết, cơ quan chức năng Trung Quốc không thể thu hồi tài sản. Đến tháng 10/2024, nhân viên họ Mạnh bị kết án 12 năm tù vì tội lừa đảo, nhưng khả năng bồi thường là không có do tài sản đã cạn kiệt.
Tòa án sơ thẩm bác yêu cầu bồi thường từ ngân hàng
Tháng 10/2025, bà Chu và các nạn nhân khác đã kiện ngân hàng ra tòa, yêu cầu đơn vị này phải chịu trách nhiệm đối với khoản tiền thất thoát. Tuy nhiên, phía ngân hàng khẳng định hành vi trên là lừa đảo cá nhân, không liên quan đến hoạt động nghiệp vụ của đơn vị, đồng thời cho biết nhân viên liên quan đã rời vị trí công tác.
Tòa án sơ thẩm đã bác yêu cầu của nguyên đơn, xác định hành vi của nhân viên họ Mạnh là hành vi cá nhân, không thuộc phạm vi thực hiện chức trách công vụ. Tòa đồng thời chỉ ra rằng người gửi tiền có lỗi nghiêm trọng khi tin vào lời mời gọi "lãi suất cao" từ người lạ mà không kiểm tra tính xác thực của sản phẩm cũng như không đối chiếu biến động tài khoản tại thời điểm giao dịch.
Phúc thẩm và phân tích pháp lý
Không đồng tình với phán quyết, nguyên đơn đã nộp đơn kháng cáo. Phiên tòa phúc thẩm diễn ra vào ngày 5/1/2026, nhưng kết quả vẫn chưa được công bố. Luật sư Đàm Mẫn Đào thuộc Công ty Luật Trung Văn phân tích rằng nguyên nhân chính dẫn đến thất bại ở cấp sơ thẩm là do tòa án xác định hành vi của nhân viên không đại diện cho ý chí hay lợi ích của ngân hàng, dù người này đã lợi dụng vị trí công tác.
Theo lập luận của tòa, mục đích của hành vi nhằm trục lợi cá nhân nên ngân hàng không phải chịu trách nhiệm thay thế với tư cách người sử dụng lao động. Ngoài ra, yếu tố lỗi của người gửi tiền cũng được xem là căn cứ quan trọng, vì việc không xác minh sản phẩm và không kiểm tra tài khoản được coi là thiếu cẩn trọng hợp lý trong giao dịch tài chính.
- Luật sư nhận định khả năng thu hồi tiền trực tiếp từ bị cáo thông qua thủ tục hình sự là rất thấp.
- Con đường chủ yếu để đòi lại thiệt hại vẫn là khởi kiện dân sự nhằm xác định trách nhiệm bồi thường của ngân hàng.
- Tại cấp phúc thẩm, nếu chứng minh được hành vi của nhân viên có tính chất công vụ hoặc ngân hàng tồn tại sai sót trong quản lý, phán quyết sơ thẩm có thể bị đảo ngược.
Biện pháp hỗ trợ và khuyến nghị
Bên cạnh kiện tụng, người gửi tiền cũng có thể gửi đơn khiếu nại tới cơ quan giám sát tài chính để yêu cầu điều tra những lỗ hổng quản trị của ngân hàng. Dù biện pháp này không trực tiếp giúp thu hồi tiền, kết quả điều tra có thể trở thành căn cứ hỗ trợ trong quá trình xét xử dân sự.
Theo các chuyên gia pháp lý, để tăng khả năng bảo vệ quyền lợi tại phiên phúc thẩm, nguyên đơn cần cung cấp bằng chứng về mối liên hệ giữa sai sót quản lý của ngân hàng và thiệt hại thực tế, chẳng hạn hồ sơ về hoạt động bất thường của nhân viên hoặc quy định giám sát nội bộ. Đồng thời, họ cũng phải chứng minh giao dịch của mình phù hợp với thông lệ thông thường, hoặc ngân hàng không đưa ra cảnh báo rủi ro đầy đủ.
