Vợ không có quyền ngăn cản chồng nhận con riêng theo quy định pháp luật
Chiều ngày 23/3, tại Nhà văn hóa thôn Vực thuộc phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội, Hội Luật gia Hà Nội phối hợp với Hội Nông dân phường Thanh Liệt đã tổ chức một hội nghị tuyên truyền pháp luật về hôn nhân và gia đình cho người dân trên địa bàn.
Buổi tuyên truyền này nhằm mục đích nâng cao hiểu biết pháp luật, giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật cho cán bộ, hội viên và nhân dân. Qua đó, hoạt động góp phần ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên và từng gia đình.
Nguyên tắc cơ bản của Luật Hôn nhân và Gia đình
Tại hội nghị, bà Hồ Xuân Hương - nguyên Phó Chủ tịch Hội Luật gia Hà Nội, nguyên Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội, đã truyền đạt những nội dung quan trọng của Luật Hôn nhân và Gia đình tới đông đảo người dân tham dự.
Bà cho biết, luật quy định các nguyên tắc cơ bản như: hôn nhân tự nguyện, tiến bộ; một vợ một chồng; vợ chồng bình đẳng. Pháp luật Việt Nam hiện nay tuyệt đối không thừa nhận chế độ đa thê như các thời kỳ trước đây. Đồng thời, luật tôn trọng hôn nhân giữa các cá nhân khác biệt về dân tộc, tôn giáo, không bắt buộc vợ hoặc chồng phải theo tôn giáo của đối phương.
Cùng với đó là nguyên tắc xây dựng gia đình hạnh phúc, không phân biệt đối xử giữa các con; xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ. Không có sự phân biệt giữa con trai và con gái, con đẻ và con nuôi hoặc con ngoài giá thú.
Quyền của trẻ em và người cha trong việc nhận con riêng
Bà Hồ Xuân Hương nhấn mạnh rằng, phụ nữ có quyền làm mẹ dù không kết hôn (mẹ đơn thân), con có thể mang họ mẹ. Trẻ em sinh ra ngoài giá thú vẫn có quyền được khai sinh, có cha, có mẹ. Đặc biệt, người vợ trong cuộc hôn nhân hợp pháp không có quyền ngăn cản chồng nhận con riêng, bởi đó là quyền pháp lý của đứa trẻ và người cha.
Việc nhận con ngoài giá thú phải thông qua quyết định của Ủy ban nhân dân có thẩm quyền để được ghi tên cha vào giấy khai sinh.
Bình đẳng trong quyết định tài sản chung và chế tài mới
Đáng chú ý, luật quy định vợ chồng bình đẳng trong việc quyết định tài sản chung. Theo đó, người chồng hoặc vợ không được tự ý bán tài sản chung như nhà cửa nếu không có sự đồng ý của người còn lại, ngay cả khi người bán là người tạo ra thu nhập chính.
Tại buổi tuyên truyền, bà Hồ Xuân Hương đặc biệt nhấn mạnh các điểm mới của Nghị định 76/2026 (có hiệu lực từ tháng 5/2026) về việc siết chặt kỷ luật đối với các hành vi vi phạm bình đẳng giới trong gia đình.
Theo nghị định mới, các hành vi như cản trở vợ hoặc chồng đi làm tạo thu nhập, hay phân biệt đối xử trong việc sử dụng tài sản chung như ô tô, xe máy vì định kiến giới sẽ bị xử phạt gần gấp đôi so với trước đây, lên tới 10 triệu đồng. Điều này khẳng định quyền tự chủ và vị thế của phụ nữ trong xã hội hiện đại.
Bạo lực tinh thần và chế độ tài sản theo thỏa thuận
Đáng chú ý, bên cạnh bạo lực thể xác, quy định mới đã bổ sung chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với bạo lực tinh thần, như hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm bạn đời; nói xấu vợ hoặc chồng trước đám đông; gây rối tại nơi làm việc của đối phương.
Theo đó, các hành vi này có thể bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng; thậm chí nếu đe dọa, dùng vũ lực cản trở quyền tài sản có thể bị phạt tới 12 đến 15 triệu đồng. Bà Hương phân tích: "Pháp luật ngày càng minh bạch và nghiêm khắc để duy trì trật tự ngay trong từng mái ấm gia đình."
Bà cũng cho biết, một nội dung đột phá của Luật Hôn nhân và Gia đình là chế độ tài sản theo thỏa thuận. Theo đó, các cặp đôi có quyền lập văn bản thỏa thuận có công chứng để xác định tài sản riêng và tài sản chung trước khi kết hôn.
Quy định này đặc biệt có ý nghĩa trong xã hội hiện đại, khi tài sản tích lũy trước hôn nhân thường lớn. Việc minh bạch ngay từ đầu bằng văn bản pháp lý không làm giảm giá trị tình cảm, mà ngược lại còn giúp bảo vệ sự ổn định, tránh những tranh chấp kéo dài nếu hôn nhân không may đổ vỡ.
Bạo lực tinh thần - "sát thủ" thầm lặng của hạnh phúc gia đình
Trong buổi tuyên truyền, bà Hồ Xuân Hương đã phác họa một bức tranh toàn diện về những góc khuất trong đời sống gia đình dưới góc nhìn pháp luật. Nội dung không chỉ chỉ ra các hành vi vi phạm mà còn mở ra cách tiếp cận mới, giúp người dân chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Bà nhấn mạnh, bạo lực gia đình không chỉ là những hành vi thể xác gây thương tích. Một dạng bạo lực khác âm thầm nhưng không kém phần nguy hiểm gây tan vỡ hạnh phúc gia đình đó là bạo lực tinh thần, thể hiện qua việc chì chiết, xúc phạm hoặc ngăn cản quyền tự do của bạn đời.
Thực tế cho thấy, tư tưởng gia trưởng vẫn tồn tại khi nhiều người chồng ngăn cản vợ tham gia hoạt động xã hội vì cho rằng đó là việc không cần thiết hoặc không tạo ra thu nhập. Ở chiều ngược lại, việc người vợ gây áp lực kinh tế quá mức, thường xuyên chì chiết chồng khi thu nhập không ổn định cũng là một dạng bạo lực tinh thần.
Pháp luật quy định vợ chồng có nghĩa vụ tạo điều kiện, hỗ trợ nhau học tập, lao động và tham gia các hoạt động xã hội. Mọi hành vi cản trở xuất phát từ định kiến giới hoặc áp đặt kinh tế đều là vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Bà Hương kết luận: "Hôn nhân bền vững không chỉ được xây dựng bằng tình yêu, mà còn phải dựa trên sự thượng tôn pháp luật và tôn trọng quyền cá nhân. Hiểu đúng nghĩa vụ chung sống, bình đẳng trong tham gia xã hội và minh bạch về tài sản chính là chìa khóa để mỗi gia đình hạnh phúc, văn minh hơn."
