Nghị định 109/2026 chính thức có hiệu lực từ ngày 18.5
Nghị định 109/2026 của Chính phủ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ hôm nay, ngày 18.5, với nhiều điểm mới về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự, đặc biệt là trong lĩnh vực công chứng.
Công chứng viên không chụp ảnh: Phạt đến 10 triệu đồng
Theo quy định mới, mức phạt tiền từ 7 đến 10 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi công chứng viên không chụp ảnh người yêu cầu công chứng ký hoặc điểm chỉ vào văn bản công chứng trước sự chứng kiến của mình, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Ngoài ra, nếu không bảo đảm các yêu cầu về ảnh chụp người yêu cầu công chứng ký hoặc điểm chỉ, cũng bị xử phạt ở mức tương tự.
Luật hiện hành yêu cầu việc ký văn bản công chứng phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng. Trước đó, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Chính phủ từng đề xuất bỏ quy định chụp ảnh khi công chứng, thay thế bằng thiết bị xác thực sinh trắc học hoặc ứng dụng VNeID. Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải nhiều băn khoăn từ các đại biểu vì lo ngại về an toàn giao dịch. Sau khi tiếp thu ý kiến, Chính phủ đã bỏ đề xuất trên và giữ nguyên quy định chụp ảnh nhằm nâng cao trách nhiệm của công chứng viên, tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi các bên.
Công chứng bất động sản sai phạm vi: Phạt đến 15 triệu đồng
Nghị định mới cũng quy định mức phạt tiền từ 10 đến 15 triệu đồng đối với hành vi công chứng giao dịch về bất động sản ngoài phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Quy định này dựa trên Luật sửa đổi một số điều của Luật Công chứng (có hiệu lực từ 1.1.2027), theo đó công chứng viên chỉ được công chứng giao dịch bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức của mình đặt trụ sở.
Trong quá trình xây dựng luật, nhiều đại biểu đề xuất bỏ địa giới hành chính để tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng bất động sản là tài sản có giá trị lớn, cần cơ chế bảo đảm an toàn pháp lý cao nhất. Việc duy trì quy định công chứng theo địa giới hành chính giúp hạn chế tình trạng công chứng nhiều lần tại một thời điểm. Khi cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu liên quan vận hành đầy đủ, Chính phủ sẽ xây dựng lộ trình bỏ địa giới hành chính trong lĩnh vực này.
Vòi tiền người yêu cầu công chứng: Phạt đến 10 triệu đồng
Nghị định 109/2026 cũng quy định mức phạt từ 7 đến 10 triệu đồng đối với các hành vi như: công chứng khi thiếu chữ ký của công chứng viên hoặc chữ ký, dấu điểm chỉ của người yêu cầu công chứng ở từng trang giao dịch; nhận, đòi hỏi tiền hoặc lợi ích khác ngoài phí công chứng, phí dịch vụ đã thỏa thuận. Mức phạt cao hơn, từ 10 đến 15 triệu đồng, áp dụng cho hành vi từ chối cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ công chứng trái quy định, hoặc từ chối thực hiện thủ tục pháp lý liên quan đến giao dịch được công chứng mà không có căn cứ pháp lý.
