Cáo trạng truy tố cựu chủ tịch MediUSA và đồng phạm về tội sản xuất thực phẩm giả
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vừa chính thức ban hành cáo trạng truy tố bị can Nguyễn Năng Mạnh, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty MediUSA, về ba tội danh nghiêm trọng. Các tội danh này bao gồm "sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm", "vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "đưa hối lộ". Cùng bị truy tố trong vụ án này còn có hai bị can khác là Đỗ Mạnh Hoàng, Giám đốc Công ty MediPhar, và Khúc Minh Vũ, Giám đốc Công ty Việt Đức, với hai tội danh tương tự liên quan đến hàng giả và vi phạm kế toán.
Đường dây sản xuất thực phẩm chức năng giả quy mô lớn
Ba bị can bị cáo buộc là những người đứng sau điều hành một đường dây sản xuất và tiêu thụ thực phẩm chức năng giả với quy mô cực kỳ lớn. Tổng giá trị hàng hóa liên quan được xác định vượt quá 539 tỉ đồng, qua đó nhóm này đã thu lợi bất chính hơn 264 tỉ đồng. Đáng chú ý, đường dây phạm tội này đã tồn tại trong nhiều thập kỷ, với những thủ đoạn rất tinh vi và phức tạp.
Theo cơ quan tiến hành tố tụng, nguyên nhân chính khiến các sai phạm có thể kéo dài trong thời gian dài như vậy là do có sự tiếp tay của nhiều cán bộ trong ngành y tế. Sự thông đồng này đã tạo điều kiện cho các hoạt động phi pháp diễn ra một cách trơn tru và khó bị phát hiện.
Chi tiết các hành vi hối lộ và thông đồng
Cáo trạng nêu rõ, để các nhà máy sớm được thẩm định, hậu kiểm, cấp giấy chứng nhận GMP và đi vào sản xuất, Nguyễn Năng Mạnh đã bàn bạc và thống nhất với Đỗ Mạnh Hoàng và Khúc Minh Vũ về việc chi hối lộ cho đoàn kiểm tra thẩm định thuộc Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế. Tổng số tiền hối lộ được xác định là 1,065 tỉ đồng.
- Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong nhận 330 triệu đồng.
- Cựu Phó cục trưởng Nguyễn Hùng Long nhận 190 triệu đồng.
- Hàng chục cá nhân khác là lãnh đạo và thành viên đoàn kiểm tra cũng nhận các khoản tiền khác nhau.
Sau khi nhận tiền, nhóm cán bộ y tế này đã ghi giảm số lỗi trong quá trình thẩm định, đồng thời hướng dẫn và cho doanh nghiệp thời gian để khắc phục một cách hình thức. Mặc dù các công ty của nhóm Nguyễn Năng Mạnh chỉ khắc phục mang tính đối phó, nhưng họ vẫn được duyệt để cấp Giấy chứng nhận GMP, từ đó tiếp tục sản xuất thực phẩm giả với số lượng lớn.
Mở rộng phạm vi hối lộ để được cấp phép nhanh
Ngoài giai đoạn thẩm định nhà máy, nhóm Nguyễn Năng Mạnh còn chỉ đạo nhân viên liên hệ với chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm, thống nhất sẽ chi từ 9 đến 12 triệu đồng cho mỗi hồ sơ đề nghị công bố sản phẩm. Mục đích là để nhanh chóng được cấp phép mà không phải sửa đổi hay bổ sung nhiều lần.
Chuyên viên Cục An toàn thực phẩm sau đó đã báo cáo chủ trương này với cấp trên, và cấp trên lại báo cáo với Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong. Được "bật đèn xanh", nhân viên dưới quyền Nguyễn Năng Mạnh đã đưa 2,36 tỉ đồng cho chuyên viên Cục An toàn thực phẩm. Số tiền này sau đó được chia cho lãnh đạo và cán bộ của cục, bao gồm cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, cựu Phó cục trưởng Nguyễn Hùng Long, cùng các cựu giám đốc và phó giám đốc của Trung tâm Ứng dụng và đào tạo an toàn thực phẩm.
Hành vi "xén" tiền hối lộ giữa các cấp
Trong quá trình điều tra, cơ quan tiến hành tố tụng còn phát hiện một chi tiết đáng chú ý liên quan đến việc thông quan hàng hóa. Để được thông quan 4 lô hàng có chứa chất Chondrotin Sulfate Sodium, Nguyễn Năng Mạnh đã chỉ đạo nhân viên liên hệ với Nguyễn Hữu Tuân, một cán bộ thuộc Cục Giám sát quản lý về hải quan, nhờ giúp đỡ.
- Tuân mang văn bản của doanh nghiệp đến gặp cấp trên là Phó cục trưởng Nguyễn Thế Việt.
- Ông Việt đồng ý giúp nhưng yêu cầu Tuân hỏi doanh nghiệp về mức "chi phí".
- Tuân sau đó gặp Mạnh và thống nhất "chi phí" là 1,5 tỉ đồng để có được văn bản hướng dẫn từ Bộ Y tế.
- Tuy nhiên, khi báo cáo lại với ông Việt, Tuân chỉ "báo giá" 800 triệu đồng.
- Ông Việt chấp nhận và yêu cầu doanh nghiệp chi trước 300 triệu đồng để làm việc với Cục Quản lý dược, Bộ Y tế.
Sau khi nhận tiền, ông Việt ký văn bản gửi Cục Quản lý dược và liên hệ với cán bộ của cục này để sớm ban hành văn bản, giúp doanh nghiệp được nhập khẩu. Cuối tháng 12 năm 2023, Mạnh và Tuân gặp nhau, Tuân đưa văn bản của Cục Quản lý dược cho Mạnh và nhận lại số tiền còn lại là 1,2 tỉ đồng. Tuân sau đó đưa 500 triệu đồng cho ông Việt và xin lại 100 triệu đồng làm công môi giới, được ông Việt đồng ý. Ông Việt tiếp tục chi 50 triệu đồng cho ông Phan Công Chiến, cựu trưởng phòng thuộc Cục Quản lý dược.
Vụ án này đã làm nổi bật những vấn đề nghiêm trọng trong công tác quản lý an toàn thực phẩm và sự tham nhũng trong hệ thống cơ quan nhà nước, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng và niềm tin của người dân.
