Triệt phá đường dây 'đổ đá' qua livestream, lừa đảo hàng triệu NDT tại Thượng Hải
Công an quận Phố Đông, thành phố Thượng Hải (Trung Quốc) đã thành công triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo tổ chức hoạt động 'đổ đá' ngay trong các phòng livestream trực tuyến. Chỉ trong một thời gian ngắn, số tiền mà nạn nhân bị chiếm đoạt đã lên tới hàng triệu NDT, hé lộ những chiêu thức thao túng tâm lý tinh vi trong kỷ nguyên bán hàng trực tiếp.
Giấc mơ đổi đời bị đóng gói trong những viên đá giả
Những lời rao quen thuộc như 'Anh em vào kèo, đủ 10 người là cắt!' hay 'Toàn hàng khủng, một dao thành ngọc, đổi đời trong tích tắc!' thường xuyên xuất hiện trong các buổi livestream bán 'đá nguyên thạch'. Ông Ngô, một cư dân sống tại khu Ngoại Cao Kiều (Phố Đông), là người mê xem livestream về phỉ thúy. Ông chia sẻ rằng hình ảnh lưỡi cưa rít lên trên bàn cắt, tiếng người dẫn chương trình hò hét, cùng với phần bình luận liên tục xuất hiện các tin nhắn 'trúng đậm', 'lãi to' đã tạo nên một bầu không khí phấn khích cao độ.
'Chỉ định kiếm thêm ít tiền mua sữa cho con, ai ngờ mất trắng mấy chục nghìn NDT', ông Ngô bày tỏ sự nuối tiếc. Tương tự, bà Vương ở Huệ Nam ban đầu chỉ xem cho vui, nhưng trước 'mưa' bình luận cổ vũ và lời khẳng định chắc nịch từ người dẫn, bà đã quyết định xuống tiền. Kết quả là toàn bộ khoản tiết kiệm của bà bốc hơi chỉ sau vài lần 'xuống đao'.
Kịch bản lừa đảo được dàn dựng công phu
Qua điều tra, Công an Phố Đông cho biết các đối tượng đã tuyển người để lập nền tảng livestream và phân vai cụ thể, bao gồm 'MC', 'khách trúng lớn', 'người mua sỉ', và 'chủ hàng từ Myanmar'. Một mắt xích quan trọng là 'chủ hàng Myanmar' xuất hiện cùng với giấy chứng nhận ngọc (được làm giả mạo), nhằm tạo cảm giác rằng hàng hóa có nguồn gốc chuẩn xác.
MC nhiều lần 'ép' chủ hàng phải 'mở cửa sổ' viên đá, tức là mài một phần để lộ màu sắc bên trong, với mục đích chứng minh chất lượng. Bình luận bên dưới toàn là 'chim mồi' liên tục hô hào ủng hộ. Khi viên đá được 'mở cửa sổ', MC ngay lập tức bình luận: 'Nước đẹp!', 'Màu ổn!', 'Lên đơn đi anh em!'. Người xem vì sợ 'chậm chân mất cơ hội' nên nhanh chóng chuyển tiền. Tuy nhiên, sau khi cắt toàn bộ viên đá, MC bất ngờ 'xin lỗi' và nói rằng đã 'nhìn nhầm'. Kết cục là viên đá 'xịt', không có giá trị gì, và ván cược kết thúc với tiền không được hoàn lại.
Thực chất, theo cơ quan điều tra, toàn bộ đá đều là hàng giả, được ghép nối, sơn phủ, và xử lý bề mặt cẩn thận. Chất lượng tốt hay xấu hoàn toàn do chính nhóm lừa đảo 'phán' định. Trong phòng livestream, từ MC đến người bình luận đều là người của cùng một nhóm, tạo nên một màn kịch được dàn dựng hoàn hảo.
33 người bị bắt giữ, tiền giao dịch lên tới hàng triệu NDT
Sau khi nhận nhiều đơn trình báo từ nạn nhân, Công an Phố Đông đã lập chuyên án và lần theo dòng tiền cũng như địa điểm hoạt động của các đối tượng tại các tỉnh Vân Nam, Quảng Đông, và Giang Tây. Tổng cộng 33 nghi phạm đã bị bắt giữ, với nhiều tang vật liên quan bị thu giữ. Các đối tượng hiện đã bị áp dụng biện pháp tố tụng hình sự, và vụ án tiếp tục được mở rộng điều tra để làm rõ thêm.
Lợi dụng tâm lý muốn kiếm lời nhanh của người dân, các đối tượng đã tổ chức livestream với kịch bản dàn dựng kỹ lưỡng để dụ người xem chuyển tiền tham gia 'cắt đá' trực tuyến. Điều đáng nói là 'đổ đá' vốn là hình thức đầu tư rủi ro cao, tồn tại từ lâu trong giới kinh doanh ngọc thạch, đặc biệt liên quan đến nguồn đá từ Myanmar. Tuy nhiên, khi hình thức này được 'đóng gói' vào livestream, mức độ lan tỏa và khả năng thao túng tâm lý đã tăng lên gấp nhiều lần.
Tâm lý FOMO và hiệu ứng đám đông trong kỷ nguyên số
Tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), cùng với hiệu ứng đám đông, khiến người xem dễ dàng rơi vào trạng thái hưng phấn và mất kiểm soát. Các bình luận 'trúng lớn' thực chất là công cụ tạo áp lực xã hội, thôi thúc nạn nhân phải đưa ra quyết định nhanh chóng. Sự bùng nổ của thương mại điện tử và livestream bán hàng đã mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp chân chính, nhưng đồng thời cũng trở thành 'thiên đường' cho những chiêu thức lừa đảo công nghệ cao.
Mô hình của các nhóm 'đổ đá' thực chất là kịch bản lừa đảo quen thuộc: tạo cảm giác khan hiếm và cơ hội làm giàu trong thời gian ngắn, sử dụng 'diễn viên' giả làm người thắng cuộc, gắn mác hàng ngoại nhập để tăng độ tin cậy, và liên tục thúc ép nạn nhân chuyển tiền gấp. Chỉ vài phút bị cuốn theo không khí sôi sục của livestream, nhiều người tưởng mình đủ tỉnh táo nhưng vẫn đưa ra quyết định sai lầm và phải trả giá bằng số tiền tích cóp bấy lâu.
Cảnh báo từ cơ quan công an và chuyên gia
Cơ quan công an Phố Đông cảnh báo rằng 'đổ đá' qua mạng thực chất là hình thức đỏ đen được ngụy trang dưới lớp vỏ kinh doanh phỉ thúy. Khi mọi giao dịch diễn ra qua màn hình, việc xác minh nguồn gốc và chất lượng của hàng hóa gần như là bất khả thi. Người tiêu dùng cần đặc biệt cảnh giác với các livestream hô hào 'cắt trực tiếp', 'mở đá tại chỗ', xuất hiện dày đặc bình luận khoe lãi và yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc nền tảng không rõ ràng.
Giới chuyên gia nhận định, đây không chỉ là câu chuyện lừa đảo đơn lẻ mà còn phản ánh lỗ hổng quản lý trong mô hình thương mại trực tuyến xuyên địa phương. Giấc mơ 'một đao thành ngọc, một đêm thành đại gia' nghe đầy mê hoặc, nhưng phía sau những viên đá chưa mở là rủi ro thật sự. Trong kỷ nguyên số, không phải mọi thứ phát trực tiếp đều là sự thật, và đôi khi, cú click mua hàng chính là nhát dao cắt thẳng vào ví tiền của chính mình.
