Hà Nội đang rà soát và dự kiến triển khai mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công 2 cấp thay cho mô hình 1 cấp hiện tại. Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ mang lại dịch vụ nhanh chóng và chất lượng hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Nghị quyết mới về tổ chức bộ máy
Ngày 15/6, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định về số lượng, thành lập, tổ chức lại và giải thể các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác; cùng với số lượng, cơ cấu ủy viên UBND thành phố và UBND cấp xã. Theo đó, Hà Nội được chủ động mở rộng bộ máy hành chính với tối đa 18 sở (hiện có 15 sở) và 5 cơ quan chuyên môn cấp xã, nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý của đô thị đặc biệt.
Trong tờ trình trước đó, UBND TP Hà Nội cho biết thành phố đang xem xét chuyển đổi sang mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công 2 cấp, trong đó Trung tâm cấp xã sẽ là tổ chức hành chính thuộc UBND cấp xã.
Áp lực đô thị lớn thúc đẩy đổi mới
Đối mặt với áp lực từ siêu đô thị với dân số thực tế vượt 10 triệu người, việc đổi mới và vận hành chính quyền 2 cấp trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) là xu thế tất yếu. Đây không chỉ là sắp xếp cơ học mà là cuộc tái cấu trúc toàn diện hướng tới mục tiêu phục vụ người dân và doanh nghiệp nhanh hơn, tốt hơn và gần dân hơn.
Đột phá từ Luật Thủ đô
Bước ngoặt phân cấp, phân quyền được cụ thể hóa từ Luật Thủ đô số 02/2026/QH16. Dựa trên Luật Thủ đô và đề xuất của UBND thành phố, HĐND TP Hà Nội đã thông qua cơ chế đặc thù, cho phép tái cấu trúc mạnh mẽ bộ máy cấp xã: tối đa 5 cơ quan chuyên môn và không quá 2 tổ chức hành chính khác.
Điểm nhấn là việc dự kiến thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, dự kiến đi vào hoạt động trong thời gian tới. Mô hình này thay đổi căn bản tư duy sử dụng nhân lực: cán bộ không chỉ nhận và trả kết quả thụ động như trước, mà có thể trực tiếp tham gia các công việc chuyên môn khác tại địa phương. Sự linh hoạt này giúp tối ưu hóa nguồn lực, xóa bỏ tình trạng nhân sự bị đóng khung hành chính trong khi thiếu người ở các vị trí chuyên môn.
Xóa bỏ khâu trung gian, kiến tạo giá trị thực chất
Mô hình chính quyền 2 cấp cụ thể hóa phương châm phân cấp: “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Khi cấp xã được trao quyền vừa tiếp nhận vừa giải quyết TTHC, các khâu trung gian bị xóa bỏ. Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã trở thành tổ chức hành chính trực thuộc chính quyền địa phương, giúp quy trình liền mạch, khép kín và trực tiếp. Thời gian luân chuyển hồ sơ giảm tối đa, độ trễ và rủi ro sai sót bị triệt tiêu, mang lại giá trị thực chất cho người dân.
Hạ tầng số làm bệ phóng giám sát
Bài toán kiểm soát chất lượng khi phân cấp mạnh được giải quyết nhờ công nghệ. Cổng Dịch vụ công quốc gia kết nối và giám sát tiến độ hồ sơ theo thời gian thực từ Trung ương đến cấp xã, chính thức vận hành tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia từ 29/5. Nhờ hạ tầng số đồng bộ, việc theo dõi không còn phụ thuộc vào báo cáo thủ công. Hệ thống số đóng vai trò minh bạch: hồ sơ ở đâu, ai xử lý, có trễ hạn đều được hiển thị công khai. Giám sát bằng dữ liệu loại bỏ tính chủ quan, tiêu cực, tạo áp lực trách nhiệm lành mạnh, buộc bộ máy cơ sở vận hành chính xác và chuyên nghiệp.
Sự kết hợp giữa cơ chế từ Luật Thủ đô, mô hình hành chính không trung gian và nền tảng dữ liệu số tạo nên thế chân kiềng vững chắc. Hà Nội không chỉ giải quyết bài toán quản trị trước mắt mà còn định hình mô hình chính quyền đô thị hiện đại, tinh gọn, hiệu năng, xứng tầm trung tâm chính trị - hành chính, kinh tế, văn hóa và xã hội của cả nước.
