Luật Đất đai sửa đổi sẽ được ban hành trong năm 2026
Trong khuôn khổ Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết 79 và 80 của Bộ Chính trị, ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, đã công bố thông tin quan trọng về việc sửa đổi Luật Đất đai. Theo đó, Luật Đất đai sửa đổi cùng với các văn bản hướng dẫn sẽ chính thức được ban hành trong năm 2026, nhằm mục tiêu tháo gỡ những vướng mắc hiện tại và khơi thông nguồn lực từ đất đai.
Bối cảnh và lý do sửa đổi
Luật Đất đai 2024, có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, sau hơn một năm áp dụng đã bộc lộ nhiều bất cập cần được khắc phục kịp thời. Giữa năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường từng đề xuất sửa đổi luật này để giải quyết các vấn đề liên quan đến giá đất, thu hồi đất, và quy hoạch sử dụng đất.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự cần thiết phải sửa đổi là sự thay đổi trong mô hình chính quyền địa phương. Kể từ ngày 1/7/2025, cả nước chính thức chuyển sang vận hành theo mô hình chính quyền hai cấp, bao gồm cấp tỉnh và phường/xã, trong khi bỏ cấp huyện. Tuy nhiên, luật hiện hành vẫn duy trì quy định về quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất ở ba cấp: quốc gia, tỉnh, và huyện.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định rằng việc tồn tại quy hoạch theo cả ba cấp này tạo ra sự vướng mắc, không phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Hơn nữa, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch ngành, lĩnh vực có sử dụng đất vẫn chưa đạt được sự thống nhất và đồng bộ cần thiết.
Tác động đến doanh nghiệp nhà nước
Ông Nguyễn Thanh Nghị cũng nhấn mạnh rằng Nghị quyết 79 đưa ra định hướng mới trong cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, một khía cạnh vốn gần như "đóng băng" trong giai đoạn 2023-2025 do những vướng mắc về đất đai và tâm lý sợ sai.
"Quan điểm là không ảnh hưởng đến kiểm soát của Nhà nước trong các lĩnh vực then chốt, chiến lược, đồng thời không làm mất đi các thương hiệu quốc gia uy tín", ông Nghị phát biểu.
Đối với các công ty mà Nhà nước không cần chi phối, sẽ có cơ chế và lộ trình phù hợp để sáp nhập hoặc chuyển giao cho công ty đầu tư kinh doanh vốn nhà nước, dựa trên nguyên tắc "Nhà nước làm những gì tư nhân không làm, không có khả năng và phải làm tốt hơn".
Mục tiêu và chiến lược phát triển
Nghị quyết 79 định hướng rõ việc đầu tư phát triển một số tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, bao gồm:
- Quốc phòng an ninh
- Năng lượng và vận tải
- Logistics và tài chính ngân hàng
- Khoa học công nghệ và điện tử viễn thông
- Hạ tầng số và khoáng sản chiến lược
Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu có 50 doanh nghiệp nhà nước lọt vào top 500 Đông Nam Á và 1-3 doanh nghiệp vào top 500 thế giới. Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, mục tiêu là có ít nhất ba ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản.
Biện pháp hỗ trợ và cải cách
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết nhà điều hành sẽ triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, bao gồm:
- Tạo động lực cho doanh nghiệp nhà nước tăng quy mô và bảo đảm đủ vốn.
- Hỗ trợ lãi suất và cấp đủ tín dụng cho các dự án, công trình trọng điểm quốc gia.
- Khuyến khích doanh nghiệp nhà nước tiên phong trong nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư liên kết để làm chủ công nghệ lõi.
- Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - xanh - tuần hoàn.
Ngoài ra, Nhà nước sẽ thiết lập cơ chế cho phép hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm, đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước trên cơ sở tổng thể, và tách bạch nhiệm vụ sản xuất kinh doanh với chính trị, không vì mục tiêu lợi nhuận đơn thuần.
Tính đến năm 2025, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng nắm giữ khối tài sản lên tới trên 4 triệu tỷ đồng. Họ đóng góp 27,2% tổng thu ngân sách Nhà nước theo số liệu năm 2024. Trong khi đó, khối ngân hàng thương mại nhà nước có tổng tài sản 9,36 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống.
