Từ ngày 31/8/2028, cá nhân, tổ chức không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Mức phạt này được quy định tại Nghị định 281/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ ngày 31/8/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Nội dung chính của Nghị định 281/2026/NĐ-CP
Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 16 của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP, quy định mức xử phạt đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai. Cụ thể, hành vi vi phạm bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng, áp dụng cho các trường hợp quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai.
Các điểm a, b, i, k, l, m, q của khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai 2024 bao gồm nhiều trường hợp biến động đất đai như chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn, thay đổi mục đích sử dụng đất, thay đổi thời hạn sử dụng đất, và các trường hợp khác theo quy định.
Biện pháp khắc phục hậu quả
Nghị định 281/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 27 của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm. Cụ thể:
- Buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai đối với các trường hợp quy định tại khoản 1 và 2 Điều 27.
- Hủy bỏ kết quả giải quyết thủ tục hành chính về đất đai đối với trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 27.
- Buộc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung; giấy tờ giả đã sử dụng.
Xác định số lợi bất hợp pháp
Nghị định mới quy định rõ cách xác định số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm đất đai. Số lợi bất hợp pháp là số lợi tính thành tiền mà tổ chức, cá nhân có được từ việc sử dụng đất sau vi phạm và phải nộp vào ngân sách nhà nước. Trường hợp nhiều tổ chức, cá nhân cùng vi phạm trên một thửa đất thì số lợi bất hợp pháp được chia đều. Nếu người vi phạm đã nộp các khoản tiền vào ngân sách từ việc sử dụng đất thì được khấu trừ số tiền đã nộp.
Thẩm quyền xử phạt của lực lượng Công an nhân dân
Nghị định 281/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về thẩm quyền xử phạt của các chức danh thanh tra thuộc lực lượng Công an nhân dân. Theo đó, các chức danh này có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính trong sử dụng đất an ninh, theo quy định tại Điều 7 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Việc ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP nhằm tăng cường quản lý nhà nước về đất đai, đảm bảo các biến động đất đai được đăng ký kịp thời, đúng quy định, góp phần minh bạch thị trường bất động sản và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất. Người dân cần lưu ý cập nhật thông tin và thực hiện đăng ký biến động đất đai đúng hạn để tránh bị xử phạt.
