Các chuyên gia an ninh và cựu mật vụ đã chỉ ra nhiều sai sót trong quy trình bảo vệ Tổng thống Donald Trump sau vụ nổ súng tại tiệc thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tối 25/4. Sự cố tuy được xử lý kịp thời, không gây thương vong, nhưng bộc lộ những lỗ hổng nghiêm trọng về an ninh.
Vành đai an ninh hẹp và mật vụ lơ là
Theo các cựu mật vụ, bài học lớn nhất là cần mở rộng phạm vi bảo vệ tại các sự kiện lớn. Tại khách sạn Washington Hilton, vành đai an ninh quá hẹp, chỉ có cổng dò kim loại gần phòng tiệc, trong khi khách có thể vào khách sạn dễ dàng chỉ với vé. Một số người còn sử dụng vé cũ để cố gắng tham dự. Nghi phạm Cole Tomas Allen đã lợi dụng điều này: hắn đi tàu từ California để tránh kiểm tra sân bay, nhận phòng khách sạn trước sự kiện vài ngày để né kiểm tra. Mật vụ có kiểm tra danh sách khách lưu trú nhưng Allen không có tiền án, súng của hắn đều hợp pháp.
Cựu mật vụ Bill Gage cho rằng cổng dò kim loại đáng lẽ phải đặt xa phòng tiệc hơn để mở rộng vành đai. Vấn đề này từng xuất hiện trong vụ ám sát hụt đầu tiên nhắm vào ông Trump tại Butler, Pennsylvania tháng 7/2024. Một quan chức Mỹ xác nhận sẽ rà soát tổng thể biện pháp an ninh cho Tổng thống và nội các.
Video an ninh còn cho thấy các mật vụ tại cổng dò kim loại có phần lơi lỏng, để Allen chạy qua dễ dàng. Hắn mang theo shotgun, súng ngắn và dao, vượt hàng rào an ninh rồi di chuyển nhanh lên sảnh phía trên phòng tiệc, nơi có Tổng thống và 2.600 khách mời. Cựu mật vụ Jonathan Wackrow nhận xét: “Điều đó không nên xảy ra. Đáng ra người này phải bị chặn lại trước khi vào khu sảnh.” Chính nghi phạm Allen trong bản viết tay cũng cho rằng an ninh “lỏng lẻo bất ngờ”, khác xa tưởng tượng của hắn về camera dày đặc và mật vụ canh gác.
Sơ tán không đồng bộ
Cựu mật vụ Bill Gage chỉ ra một bài học khác là cần cải thiện phối hợp sơ tán các quan chức cấp cao. Khi vụ nổ súng xảy ra, nhiều lực lượng như Cảnh sát Tư pháp Mỹ và An ninh Ngoại giao cùng đưa VIP rời hiện trường, dẫn đến phản ứng thiếu đồng bộ. Theo Reuters, ông Trump được đưa rời sân khấu trong 30 giây sau loạt đạn cuối, nhưng Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. mất ít nhất 100 giây, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth mất tới 150 giây.
Nội bộ chính quyền và mật vụ đã thảo luận về việc không nên để nhiều quan chức cấp cao cùng tham dự một sự kiện. Trước đây, mật vụ từng không ủng hộ việc Tổng thống và Phó Tổng thống cùng xuất hiện bên ngoài Nhà Trắng. Ban đầu Phó Tổng thống JD Vance không định tham dự, nhưng kế hoạch sau đó thay đổi.
Phản ứng của lực lượng chức năng
Nghi phạm Allen đã bắn ít nhất một phát shotgun, mật vụ nổ súng đáp trả nhưng không trúng. Một mật vụ bị bắn trúng áo giáp nhưng không bị thương. Cựu mật vụ Wackrow đánh giá cao tính kỷ luật khi các lực lượng không bắn bừa, và nghi phạm nhanh chóng bị khống chế tại sảnh trước cầu thang xuống phòng tiệc.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche gọi vụ việc là “câu chuyện thành công lớn về an ninh”, phản ánh cả mặt xấu (bạo lực) và mặt tốt (phản ứng kịp thời). Tổng thống Trump, trong cuộc họp báo đêm 25/4, lại lạc quan cho rằng vụ nổ súng là minh chứng cho tầm ảnh hưởng của ông: “Khi bạn có tầm ảnh hưởng, người ta sẽ nhắm vào bạn. Tôi đã thay đổi đất nước này.” Ông tự so sánh mình với Abraham Lincoln. Một quan chức Nhà Trắng nhận định: “Không ai biết cách biến nguy nan thành tài sản chính trị tốt hơn ông Trump.”
