Ông Ngô Văn Minh, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, cho biết việc Bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn bị xâm hại là một sự cố đáng tiếc. Ngay sau đó, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tiến hành rà soát tổng thể công tác đảm bảo an ninh, trật tự tại các điểm di tích để xây dựng phương án bảo vệ phù hợp cho từng địa điểm.
Trung tâm cũng phối hợp với Công an thành phố Huế tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng cho lực lượng bảo vệ, trang bị thêm công cụ hỗ trợ, đầu tư nâng cấp hệ thống camera giám sát và báo động chống đột nhập. Đội ngũ hướng dẫn viên được tập huấn thêm về nội dung bảo vệ di sản để lồng ghép trong quá trình thuyết minh, góp phần nâng cao nhận thức của du khách. Ngai vua đã được phục chế và trưng bày trở lại tại điện Thái Hòa từ sáng ngày 4 tháng 6.
Thay đổi cách tiếp cận bảo vệ bảo vật
Trước đây, công tác bảo vệ thường tập trung vào di tích và công trình kiến trúc. Sau sự cố, cách tiếp cận đối với bảo vật quốc gia và cổ vật đã thay đổi. Hiện Trung tâm quản lý hơn 11.000 hiện vật, trong đó có 12 hiện vật và bộ hiện vật với tổng cộng 38 hiện vật đơn lẻ được Thủ tướng công nhận là Bảo vật quốc gia. Các hiện vật nhỏ được trưng bày trong tủ kính cường lực đảm bảo an toàn, điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng phù hợp.
Với hiện vật kích thước lớn gắn liền công trình như Cửu đỉnh, Cửu vị thần công hay bia Khiêm Cung ký, Trung tâm áp dụng nhà bao che và hàng rào bảo vệ. Tất cả Bảo vật quốc gia đều được số hóa để phục vụ nghiên cứu, bảo tồn và giúp công chúng tiếp cận trên môi trường số.
Nhóm hiện vật cần bảo vệ cao nhất
Việc bảo quản hiện vật tại kho của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế được thực hiện theo từng nhóm chất liệu với chế độ riêng. Nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia luôn được áp dụng chế độ bảo vệ ở mức cao nhất, đặt trong chế độ bảo vệ nghiêm ngặt.
Cân bằng giữa bảo vệ và trải nghiệm du khách
Trung tâm nhận thức rằng rào chắn quá nhiều có thể ảnh hưởng đến cảm xúc của du khách. Tuy nhiên, bảo vệ hiện vật là ưu tiên hàng đầu. Khi thiết kế các hạng mục bảo vệ, yếu tố mỹ thuật được chú trọng để vừa đảm bảo an toàn vừa hạn chế tác động đến trải nghiệm. Trung tâm tăng cường ứng dụng công nghệ như mã QR, định danh hiện vật, triển lãm số và chip NFC để du khách dễ dàng tiếp cận thông tin và tương tác.
Đề xuất giải pháp bảo vệ hiệu quả hơn
Hệ thống văn bản và hướng dẫn trong lĩnh vực di sản văn hóa cơ bản đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, để bảo vệ và phát huy giá trị di sản hiệu quả hơn, cần nguồn nhân lực đào tạo bài bản và kinh phí tương xứng. Ý thức và sự chung tay của cộng đồng, người dân và du khách cũng rất quan trọng để gìn giữ Bảo vật quốc gia cho thế hệ sau.
